Osman Kavala hakkında yeni iddianame: Avukatlar iddiaların 'somut delillere dayanmadığını, varsayımsal kurgular olduğunu' söyledi

Osman Kavala

Kaynak, Getty Images

Osman Kavala'nın avukatları, müvekkilleri hakkında ağırlaştırılmış müebbet ve 20 yıla kadar hapis cezası istenen yeni iddianameyle ilgili açıklama yaptı.

Açıklamada iddianamenin 'somut delillere dayanmadığı, varsayımsal kurgular olduğu' ifade edildi ve "Tarafımızca herhangi bir hukuki değer taşımamaktadır" dendi.

Avukatlar, "Ağır Ceza Mahkemesi, bugün itibarı ile imza altına almış olduğu tensip zaptının 1. maddesinde Osman Kavala'nın "TCK 309. maddeden tutukluluğunun devamına" karar vermiştir, oysa ki Osman Kavala hakkında TCK 309. maddeden verilen bir tutuklama kararı bulunmamaktadır" açıklaması yaptı.

İş insanı Kavala, 'casusluk' suçlamasıyla tutuklu bulunuyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, İstanbul 36. Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderdiği iddianamede, Kavala ve akademisyen Henri Barkey hakkında, 3 kez ağırlaştırılmış müebbet ve 20 yıla kadar hapis cezası istendi. İddianamede Barkey de "15 Temmuz darbe girişiminde rol almakla" suçlandı.

Yeni iddianamede Osman Kavala, "Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs" ile suçlandı.

Türk Ceza Kanunu'nun "Anayasayı İhlal Suçu" başlıklı 309. maddesine göre bu suçun cezası ağırlaştırılmış müebbet.

Aynı kanunun "Siyasal veya askeri casusluk suçu" başlıklı 328. maddesi ise 15 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Kavala ve Barkey hakkında hazırlanan iddianamenin metninde "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemekle" ve "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırma veya görevlerini yapmasını tamamen engellemekle" suçlandı.

"Yasama organına karşı suç" başlıklı 311. ve "Hükûmete karşı suç" başlıklı 312. maddelerine göre bu suçların cezası ağırlaştırılmış müebbet.

Fakat Kavala ve Barkey bu suçlardan ötürü mahkemeye sevk edilmedi.

Yani savcılık Kavala ve Barkey'nin, ikişer ağırlaştırılmış müebbetlik suç daha işlediğini öne sürse de, bu suçlardan cezalandırılmalarını talep etmedi.

Avukatları: Hukuki değer taşımamaktadır

İddianameye ilişkin 'Zorunlu açıklama' başlıklı, 'Osman Kavala Müdafileri', Avukat Köksal Bayraktar, Avukat Tolga Deniz Aytöre, Avukat İlkan Koyuncu imzalı açıklamada ise şu ifadeler yer aldı:

"İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen ve Osman Kavala hakkında TCK 309. ve 328. maddeleri kapsamında ceza tayini talep eden iddianame, İstanbul 36. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilmiş ve kamu davası açılmasına karar verilmiştir. Öncelikle belirtiriz ki; söz konusu iddianame CMK 170. maddede yer alan yasal unsurları taşımamaktadır, somut delillere dayanmayan "varsayımsal kurgular"dan öte değildir ve tarafımızca herhangi bir hukuki değer taşımamaktadır, kaldı ki yasanın aradığı "suçun işlendiğine dair yeterli şüphe" iddianamenin en önemli yoksunluğudur.

"İddiaların tamamının dayandırıldığı ve Osman Kavala'ya ait olduğu ileri sürülen görüşmelere dair herhangi bir iletişim tespit ya da fiziki takip tutanağı dahi sunamayan iddianame, çareyi İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/74 No'lu Gezi Dosyasına sarılmakta bulmuştur. Vahim olan husus, bu dosyadan verilen beraat kararı adeta saklanarak, Gezi Dosyasının iddianamesinin sistemli bir şekilde Ağır Ceza Mahkemesinin beraat kararının önüne geçirilerek, sanık lehine olan hükümler ve deliller gizlenmek suretiyle savcılık görevi gereğinin yerine getirilmemiş olmasıdır.

"Bununla birlikte, TCK 309. ve 328. Maddelerden ceza tayini talep eden iddianame, bu suçların unsurlarını ortaya koymayarak, suç nitelemesinde keyfilik ve hukuka aykırılık kavramlarını hayata geçirmiştir."

Osman Kavala'nın avukatları, "iddiaların yegâne delili 'örtüşen HTS baz istasyonu sinyalleri'dir. Bu konuda ulusal yasal düzenlemeler bir yana, AİHM'in oybirliğiyle aldığı ve kesinleşen hak ihlali kararında yer alan 'HTS kayıtlarının ve aynı baz istasyonu verilerinin delil niteliğinde olmadığı" yönündeki kararı göz ardı edilerek, sanık lehine olan bir diğer yasal delil özenle iddianameden uzak tutulmuştur" dedi.

Avukatlar açıklamayı, 'TCK 309. maddeden tutukluluk devam kararına' ilişkin ifadelerdeki belirsizliklere atıfla sonlandırdı:

"Tarafımızca anlaşılamayan bir diğer husus, İstanbul 36. Ağır Ceza Mahkemesinin bu yetersizlikte bir iddianameyi kabulünden ötedir. Zira Ağır Ceza Mahkemesi, bugün itibarı ile imza altına almış olduğu tensip zaptının 1. maddesinde Osman Kavala'nın "TCK 309. maddeden tutukluluğunun devamına" karar vermiştir, oysa ki Osman Kavala hakkında TCK 309. maddeden verilen bir tutuklama kararı bulunmamaktadır."

İddianame ne diyor?

İddianamede, "terör örgütleri ile derin irtibatlı olduğu" iddia edilen uluslararası ilişkiler uzmanı, eski ABD Dışişleri Bakanlığı çalışanı ve akademisyen Henri Jak Barkey'nin Osman Kavala ile birlikte yaptıkları toplantıların, "Türkiye Cumhuriyeti devletinin ulusal menfaatleri aleyhine yapılmış faaliyetler olduğu" ve "alt yapısı yurt dışı destekli sivil toplum kuruluşlarınca oluşturulan algılarla yönlendirilmiş vatandaşların organize bir şekilde hükümete karşı kışkırtıldıkları" öne sürüldü.

Savcılık Osman Kavala'yı "Henri Jak Barkey'nin (…) yerel işbirlikçisi" ve "Türkiye'deki faaliyetlerinde iştirak halinde birlikte hareket ettiği bir kişi" olarak tanımladı.

İddianamede ayrıca şu ifadeler yer aldı:

"Her ne kadar Cumhuriyet Başsavcılığımızca Gezi Kalkışmasına ilişkin yürütülen soruşturma sürecinde şüpheli Henri Jak Barkey hakkında yeterli bilgi ve bulgulara ulaşılamamış ise de, (…) Barkey'in Gezi Kalkışması sürecindeki tespit edilebilen eylem ve faaliyetlerinin normalin ötesinde dikkat çekici olduğu gibi Gezi Kalkışmasının yasal meşru hükümet tarafından alınan önlemlerle durdurulması sonrasında 15 Temmuz darbe girişimine kadar devam eden süreçte şüpheli Mehmet Osman Kavala ile aynı amaca yönelik olarak birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür."

İddianamede Barkey ve Kavala'nın cep telefonlarının çeşitli tarihlerde İstanbul'un Şişli ilçesinde aynı baz istasyonundan birkaç dakika arayla sinyal aldığı öne sürülüyor. Kavala ve Barkey'in darbe girişiminden üç gün sonra da Karaköy'de bir restoranda yemek yedikleri iddia ediliyor. Kavala daha önceki sorgusunda bu iddiayı yalanlamış, Barkey ile yemek yemediğini, bir restoranda karşılaştıklarında selam verdiğini söylemişti.

Barkey şu ifadelerle, 15-17 Temmuz 2016'da İstanbul Büyükada'da bir toplantı düzenlemek ve bu vesileyle "darbe girişiminde rol almakla" suçlanıyor:

"15 kişilik toplantı grubundan yalnızca 4 kişinin 15 Temmuz darbe girişimini sabaha kadar birlikte takip ederek yoğun şekilde uluslararası irtibatlar kurmaları, bu kişilerin tamamının şüpheli Henri Jak Barkey tarafından oteldeki programa davet edilmiş olmaları ve tamamının yabancı şahıslar olmaları nedeniyle şüpheli Henri Jak Barkey'in darbe girişiminde rol aldığı anlaşılmıştır."

Serbest bırakıldığı gün tutuklanmıştı

Gezi Parkı Davası'nda tutuklu yargılanan Kavala, 18 Şubat'ta beraat etmiş fakat serbest kalmadan, 8 Ekim'de iddianamesi mahkemeye gönderilen soruşturma kapsamında tutuklanmıştı.

1.064 gündür tutuklu olan Kavala, Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurmuştu.

AYM'nin o gün konuyla ilgili kararını açıklaması bekleniyordu.

Fakat AYM, iddianamenin tamamlanma aşamasına geldiğini gerekçe göstererek konuyla ilgili oturumunu erteledi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de Aralık 2019'da Kavala'nın tutuksuz yargılanması yönünde bir karar vermiş, bu karar Türkiye tarafından uygulanmamıştı.

Son olarak Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye'nin bu karara uymaması nedeniyle düzenlediği denetim toplantısında Kavala'nın serbest bırakılması çağrısı yapmıştı.

Kaynak, AFP

Fotoğraf altı yazısı,

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Strazburg'daki binası

Tutukluluğun kronolojisi

Anadolu Kültür Yönetim Kurulu Başkanı, insan hakları savunucusu ve iş insanı Osman Kavala, 18 Ekim 2017'de gözaltına alındı.

Kavala 1 Kasım 2017'de "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" ve "Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlamalarıyla tutuklandı. Kavala, Gezi Parkı eylemlerinin "finansörü" olmakla suçlandı.

Osman Kavala tutuklandıktan yaklaşık 1,5 yıl sonra İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iddianame düzenlendi.

Anayasa Mahkemesi 22 Mayıs 2019'da Osman Kavala'nın kişi hürriyeti ve güvenliğinin ihlal edildiğine ilişkin yapmış olduğu bireysel başvuruyu 5'e karşı 10 oy ile reddetti.

İlk duruşma 24 Haziran 2019'da Silivri Cezaevi'ndeki duruşma salonunda görüldü. Oy çokluğu ile Osman Kavala'nın tutukluluğunun devamına karar verildi. Bir sonraki duruşmanın 18-19 Temmuz 2019 tarihinde Silivri Cezaevi Kampüsü'nde görülmesine karar verildi.

11 Temmuz 2019'da Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun yayımladığı yetki kararnamesiyle, davanın ilk duruşmasında vekaleten heyete başkanlık eden ve Kavala hakkındaki tutukluluğunun devamı kararına şerh koyan Mahmut Başbuğ 30. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı'na getirildi.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun yayımladığı yetki kararnamesiyle 30. Ağır Ceza Mahkemesi'nde ikinci bir heyet oluşturuldu ve Gezi Parkı olaylarına ilişkin dava ikinci heyete kaydırılarak ilk heyet dosyadan alındı.

18 Temmuz ve 9 Ekim'deki duruşmalarda da mahkeme Osman Kavala için tahliye taleplerini reddetti.

AİHM 10 Aralık 2019'da Osman Kavala'nın makul şüphe bulunmadan siyasi gerekçelerle tutuklandığına hükmetti ve tutukluluğun derhal sona erdirilmesini istedi.

İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi, AİHM'in kararının henüz kesinleşmediği gerekçesiyle oy birliği ile Osman Kavala'nın tutukluluk halinin devamına karar verdi.

18 Şubat 2020'de görülen duruşmada mahkeme, aralarında Osman Kavala'nın da olduğu Gezi Parkı Davası'nda yargılanan sanıkların beraatına karar verdi.

Silivri Cezaevi'nden tahliyesi gerçekleşmeden Osman Kavala hakkında 15 Temmuz darbe girişimi ile ilgili daha önce resen tahliye edildiği başka bir soruşturmadan yeniden gözaltı kararı verildi.

Kavala ertesi gün bu kez casusluk suçlamasıyla yeniden tutuklandı.

Hakimler ve Savcılar Kurulu, Gezi Parkı Davası'na beraat kararı veren heyet hakkında da inceleme başlattı.