Macaristan 1989 buluşmasını kutluyor

Macaristan, Doğu Bloku'nun Batı'ya açılmasında önemli bir dönüm noktası kabul edilen 'Pan-Avrupa Pikniği'nin yirminci yıldönümünü liderlerin katıldığı törenlerle anıyor.

Image caption Pan Avrupa Pikniği yüzlerce Doğu Alman vatandaşının Batı'ya kaçışıyla sonuçlandı

19 Ağustos 1989 tarihinde, Macaristan'ın Avusturya sınırındaki Sopron kasabası yakınlarında sınır kapısının sembolik olarak açılmasıyla yüzlerce Doğu Alman vatandaşı 1961'de Berlin Duvarı'nın inşasından sonra ilk kez komünist bloktan ayrılarak Batı'ya geçmişti.

Bu olayın dolaylı olarak, üç ay sonrasında Berlin Duvarı'nın yıkılmasının yolunu hazırladığı kabul ediliyor.

'Pan-Avrupa pikniği'

Her şey, Macaristan'da, komşusu Avusturya ile sınırındaki sıkı güvenlikli sınır duvarlarının kısmi olarak kaldırılmasını kutlamak amacıyla bir piknik düzenlenmesi ile başladı.

Bu sırada sınır kapısının da sembolik olarak bir süreliğine açılması düşünülmüştü.

Ancak haberi duyan 600 kadar Doğu Alman vatandaşı Macaristan'a giderek, etkinlikte yer alan 10 bin kişi arasına katıldı ve buradan sınırı aşarak Batı'ya geçti.

Macar sınır muhafızları kalabalıkların önünü kesmek için bir müdahalede bulunmadı, kapılar ise üç saat sonra kapatıldı.

Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Macaristan cumhurbaşkanı Laszlo Solyom bugün sınırdaki Sopron'da düzenlenen etkinliklerde bizzat yer aldı.

Kendisi de Doğu Almanya'da büyüyen Merkel, Macar halkına cesaretleri ve ileri görüşlülükleri nedeniyle teşekkür etmek istediğini söyledi.

Eski Almanya Başbakanı Helmut Kohl de "Berlin Duvarı'nın ilk taşı Macaristan'da kaldırıldı" demişti.

'Tetikleyici oldu'

1989'daki piknik etkinliklerini düzenleyenlerden Laszlo Nagy, o dönem Doğu ile Batı arasındaki ayrıma dikkat çekmeyi amaçladıklarını söyledi.

Laszlo Nagy, "Sovyet bloğu sadece bir iğnenin dokunuşuyla havaya uçacak kadar gergin, dev bir balonu andırıyordu ve bu iğne de bizim elimizdeydi. Dürüst olmak gerekirse, Macar Pikniği olmasaydı, iki hafta sonra başka bir şey olacaktı ya da üç hafta sonra; çünkü siyasetçilerin kendilerini tetikleyecek bir şeye ihtiyaçları vardı." diye konuştu.

O tarihlerde, sistem zaten sarsılmaya başlamıştı.

Bu olay yaşanmadan önce Polonya, kırk yıldır ilk komünist olmayan başbakanını seçerek göreve getirmişti.

Macaristan'ın reform yanlısı başbakanı Miklos Nemeth, Avusturya sınırındaki güvenlik duvarını maliyetinin yüksek olmasını gerekçe göstererek kaldırmaya başlamıştı.

19 Ağustos'taki toplu geçiş ardından, binlerce Doğu Alman daha Macaristan'a akın ederek sınırdan geçme umuduyla kamplar kurmaya başladı.

Dönemin Başbakanı Nemeth Eylül ayında da sınırı tamamen açarak 60 bin kadar Doğu Alman mültecinin Batı'ya kaçmasının önünü açtı.

Nemeth, BBC'ye yaptığı açıklamada, "Mihail Gorbaçov'un Kremlin'den sessiz onayı olmaksızın, bunların hiçbiri mümkün olamazdı. Sovyet lider, 1989'da devrilmiş olsaydı, bambaşka bir hikaye olurdu bu" demişti.