Ayetullah'ın cenazesi gergin geçti

İran'da yönetimin önde gelen muhaliflerinden din adamı Büyük Ayetullah Hüseyin Ali Muntazeri'nin cenaze töreni gergin bir ortamda ancak ciddi bir şiddet olayı yaşanmadan tamamlandı.

Image caption Törene katılanların muhalefetin sembol rengi yeşile büründükleri gözlendi

Ancak polis ile göstericiler arasında yer yer çatışmalar çıktı.

Ayetullah'ın oğlu Said Muntazeri, tören sonrasında güvenlik kuvvetlerinin din adamının evini kuşattığını söyledi.

Kum kentinde yapılan cenaze törenine on binlerce kişi katılmıştı.

Törene katılanlar İran muhalefetinin sembol rengi haline gelen yeşil renkli dövizler taşıyor ve yeşil kıyafetler giyiyordu.

Musavi'ye saldırı

Törene katılanlar arasında cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yarışan reformcu adaylar Mir Hüseyin Musavi ve Mehdi Kerrubi de bulunuyordu.

Musavi'nin konvoyu Tahran'a dönüşü sırasında sivil giysili motorsikletli kişilerin saldırısına uğradı.

Muhalif liderin aracının arka camı kırılırken, beraberindeki bir kişi yaralandı.

İran hükümeti, Muntazeri'nin cenaze töreni için sıkı önlemler aldı, yerel basına ek sınırlamalar getirdi. Yabancı basının töreni izlemesine de izin verilmedi.

Ayrıca internet erişimine de sınırlama getirilmiş durumda.

Ancak ülkeden batı medyasına çok sayıda amatör video görüntüsü iletiliyor. Bunlardan birinde Muntazeri'nin memleketi olan Necefabad'da da yüzlerce kişinin göğüslerini döverek gösteri düzenlediği görülüyor.

Tahran'da ve diğer bazı kentlerde de Muntazeri'yi anmak için kalabalıklar toplandığı haber veriliyor.

Muhalefete dayanak oldu

Image caption Cenazeye katılanlar 'Mazlum Muntazeri, Allah'ına kavuştun' sloganları attı

Cumartesi gecesi 87 yaşında ölen Muntazeri, Haziran ayında yapılan ve Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın yeniden seçilmesiyle sonuçlanan seçimleri hileli olarak nitelendirmişti. Muhalefet yanlısı Jaras internet sitesinin haberlerine göre, törende göstericiler Muntazeri ve Musavi lehine sloganlar attı. Rahesabz.net sitesi ise hükümet yanlısı Ensar Hizbullah örgütü üyelerinin kalabalığın slogan atmasını önlemeye çalıştığını, ancak çatışma çıkmasının ardından olay yerini terk ettiklerini ileri sürdü. Muhalefet yanlısı Kaleme.org internet sitesi de cenaze törenine katılan bazı kişilerin Muntazeri'nin evini çevreleyen polis güçlerine taş attığını ve ardından polisle aralarında çatışma çıktığını yazdı. İnternette yayımlanan video görüntülerinde, kalabalığın İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney aleyhinde sloganlar attığı, Hamaney'i "katil" olarak nitelendirdiği, diktatöre ölüm sloganları atıldığı ve yönetiminin gayri meşru olduğunu söyledikleri görülüyor. Ayrıca gözaltına alınanların olduğu ve cenaze törenine katılmak isteyen çok sayıda kişinin engellendiği de belirtiliyor.

Muntazeri'nin ölümü, Şiiler için dini takvimde yılın en önemli dönemlerinden birine denk geliyor. Hafta sonunda Muntazeri'nin ölümünün yedinci günü Aşura törenleri ile kesişecek.

Bu nedenle önümüzdeki günlerde de yeni eylemler düzenlenebileceği düşünülüyor.

Hamaney'den mesaj

Hamaney, Pazar günü Muntazeri'nin yakınlarına başsağlığı dileklerini iletmiş ancak Muntazeri'nin karşısındaki "önemli sınavı" verememesini Allah'ın affetmesini umduğunu söyleyerek eleştirilerini de gizlememişti.

Bu, Muntazeri'nin Ayetullah Humeyni'yle ters düşmesine bir gönderme niteliğindeydi.

Muntazeri, İslam rejimini kuran 1979 devriminin itici güçlerinden biri olmuş, hatta ülkenin lider adayları arasında adı bir dönem ilk sıralarda anılmıştı.

Ancak ilerleyen yıllarda yöneticileri İslam adına diktatörlük dayatmaya çalışmakla suçlayan Muntazeri, 1979 devrimini izlemesi gereken özgürlüğün hiç gelmediğini sıkça tekrarlamıştı.

Devrimin lideri Ayetullah Humeyni'nin ölümü ardından ülkenin dini lideri olmaya çok yakınken, İran'ın insan hakları sicili konusunda Humeyni'yle, 1989'da ölümünden birkaç ay önce ters düşmüştü.

1997'de de Humeyni'nin halefi Ayetullah Hamaney'le çatışan Muntazeri, dini hiyerarşinin dışına çıkarak ruhani liderin yetkilerini sorgulamuştı.

Bu çatışmanın ardından Muntazeri'nin lideri olduğu medrese kapatılmış, Kum kentindeki çalışma bürosu saldırıya uğramış, kendisi de altı yıl ev hapsinde tutulmuştu.

İlgili haberler