Mısır: Mursi'nin devrilmesinden sonra 2600 kişi öldü

Telif hakkı AFP
Image caption Devrik Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, kısa süre önce idam cezasına çarptırıldı.

Mısır'da 2013'te Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin devrilmesinden sonraki 18 ay içinde çıkan olaylarda en az 2600 kişinin öldüğü, bunların yaklaşık yarısının Mursi'yi destekleyenlerden oluştuğu bildirildi.

Devlet destekli Ulusal İnsan Hakları Konseyi'nin başkanı Muhammed Faik'in verdiği bilgiye göre, 30 haziran 2013 - 31 aralık 2014 tarihleri arasında ölen 2600 kişi arasında 700 polis memuru da bulunuyor.

Mısır'da ülkenin demokratik seçimlerle işbaşına gelen ilk cumhurbaşkanı olan Mursi, istifası için düzenlenen gösterilerin arttığı bir dönemde askeri darbeyle görevden uzaklaştırılmıştı.

Darbeden sonra, Mursi taraftarlarıyla polis ve karşı görüşlü göstericiler arasında yoğun çatışmalar yaşandı.

14 Ağustos 2013'te polis Kahire'de Mursi yanlısı gösterileri bastırırken en az 600 kişiyi öldürdü. Mursi yanlıları ise misilleme olarak polis karakollarına ve kiliselere saldırdı.

Telif hakkı AFP
Image caption Polis, 26 Mart 2014'te Müslüman Kardeşler yanlısı öğrencilerin gösterisinde göz yaşartıcı bomba kullandı.

O zamandan bu yana, Mursi'nin Müslüman Kardeşler hareketine karşı operasyonlar sürüyor.

İzinsiz gösteri yapan laik aktivistler ve sol görüşlü eylemcilerin bir kısmı da tutuklandı.

Ulusal İnsan Hakları Konseyi Başkanı Faik, henüz haklarında suçlama bulunmayan kişilerin uzun sürelerle gözaltına alınmasını da eleştirdi ve bunun artık "işlenmeyen suçlara ceza vermeye" dönüştüğünü söyledi.

Muhammed Faik, İçişleri Bakanlığı'nın 36 kişinin gözaltındayken öldüğünü açıkladığını kaydetti. Faik, "gözaltında ölüm olayları (dönemin Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in istifasıyla sonuçlanan) 2011'deki ayaklanmadan sonra yok olmuştu, ama tekrar başladı. Bu ölümlerin işkenceden olduğuna dair kanıt yok, ancak aksi yönde de kanıt bulunmuyor" dedi.

Mısır'daki diğer insan hakları grupları ise gözaltında ölenlerin sayısının 80 ile 98 arasında olduğunu savunuyor.

Muhammed Faik'in başında bulunduğu Ulusal İnsan Hakları Konseyi, devlet tarafından desteklenmesine rağmen, herhangi bir yasal yaptırım gücü ya da adli yetkisi bulunmuyor.

'İşkence korunuyor'

Bir başka insan hakları grubu da yetkililerin uzun gözaltı sürelerini uygularken seçici davrandıklarını bildirdi.

Arap İnsan Hakları Enformasyon Ağı adlı grubun raporunda, eski Mursi'den önce iktidarda bulunan eski Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek döneminin yetkilileri ile protestocuları öldüren polislerin, ülkeyi terketme tehlikesi olsa uzun süre gözaltında tutulmadığı öne sürüldü.

İnsan hakları grupları Mursi'nin devrilmesinden bu yana yaygın insan hakları ihlalleri olduğunu söylüyorlar.

Hukukçı ve insan hakları aktivisti Nejad Borai, bu ay işkenceye karşı bir yasa tasarısı hazırlayıp Mursi'yi deviren Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi'ye gönderdiği için iki kez sorgulandı.

Borai'ın tasarıyı hazırlarken danıştığı iki yargıç da disiplin cezasına çarptırıldı.

Nejad Borai, AP ajansına "benim yasa tasarısı hakkında sorgulanmam bile devletin işkenceyi koruduğu yolunda bir mesajdır" dedi.