İsrail daha da yalnızlaştı

Kötü bir başlangıç yaptı 2009 İsrail'de...

Image caption İsrail'in Gazze'deki operasyonunda bir günde en az 230 kişi öldü

Barış süreci, savaş sürecine dönüşürken İsrail bölgede ve dünyada daha bir yalnızlaştı; hatta en büyük destekçisi varsayılan Amerika'yla bile arasına kara kediler girdi.

Yeni yıl gecesi, ordu, Gazze operasyonunda beşinci günü geride bırakmıştı.

Operasyonun adını Dökme Kurşun koydular. Aslında, İsrailliler'in ünlü şairi Chaim Nachman Bialik'in, Işıklar Bayramı, yani Hanuka vesilesiyle, çocuklar için yazdığı bir şiirin mısralarından alınmaydı.

" Öğretmenim bana Dökme Kurşun'dan bir topaç verdi... Biliyor musunuz niye? Hanuka'nın şerefine..."

Hanuka bayramının da son günüydü o gün. Üstelik bir de Şabat...Yahudi dinine göre çalışmanın, her türlü iş yapmanın yasak olduğu Cumartesi yani...

İsrailliler, Şabat'ı karşılarken Şabat Şalom diye selamlaşır. Şabat Şalom'un Şalom sözcüğü de barışı ifade eder.

Ama sadece o Şabat günü en az 230 Filistinli hayatını kaybetti; 700'den fazlası da yaralandı. Bu İsrail-Filistin çatışmasının tarihinde en ölümlü gün olarak kayda geçiyordu.

Operasyonun adındaki hem dökme, hem kurşunu eleştirmeyen kalmadı. Herkes bunu kim, hangi akla hizmet buldu diye sordu. Çocuk şiirinin masalsılığındaki kurşunun mermi, bomba, havan topuna dönüşüp militarist bir anlam kazanması rahatsız edici idi. Suçlu arandı, bulundu. Ordunun bilgisayarıydı...

Dışişleri'nin o dönem sözcüsü Mark Regev, aylar sonra "Ben de bu ismi hiç sevmedim" diye itiraf etti. İbranice'deki adı Oferet Yetzuka kulağa sevimli geliyordu ama, İngilizce'ye veya diğer dillere çevrildiğinde pek yakışıksız kaçmıştı. Operasyonu böyle adlandırmak baştan hata oldu dedi Mark Regev.

Bazı insan hakları örgütleri, sol kesim dışında halktan geniş destek buldu operasyon. Hatta bittiğinde "Ordu üzerine düşeni yaptı da hükümet beceremedi. Ne Hamas yok oldu, ne Gilad Şalit kurtuldu" dediler.

İsrail ordusuysa 22 günlük operasyon süresince Gazze'yi basına kapattı. Dünyanın dört bir yanından gelen basın mensupları, İsrail'dekiler, sınırdan iki adım ötedeki Gazze kent ve kasabalarının üzerine yağan bombaları, yakındaki her tepeye konuşlanarak izledi.

Türkiye'yle ilişkilerde en kötü dönem

İsrail-Türkiye ilişkileri, tarihindeki en kötü dönemine girdi. Başından beri operasyonu sert sözlerle eleştiren Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Davos'ta, İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'e "Siz öldürmeyi çok iyi bilirsiniz" deyip salonu terketmesi adeta şok etkisi yarattı. Basın günlerce, aylarca bunu tartıştı. Erdoğan'ın her sözünün gerdiği İsrail'le daha sonra bir de tatbikat ve TRT'nin Ayrılık dizisi krizleri yaşanacaktı.

Operasyondan 3 hafta sonraydı genel seçimler. Seçim kampanyası olabildiğine sönüktü. Savaş sürecince milliyetçi duygular ağır basmış, sağ gelecek diye sol kesim "Bayan Temiz" Tzipi Livni'ye yüklenmişti. Livni'nin Kadiması mecliste birinci parti oldu ama, iktidar olamadı.

Koalisyonu Likud Başkanı Binyamin Netanyahu kurdu. Hükümet göreve başladığında tarih 31 Mart'tı gösteriyordu.

İki devletli çözüm diyecek mi demiyecek mi diye herkesin ağzına baktığı Netanyahu, bunun için tam 3 ay bekledi. Ama demesi bir şey getirmedi. Filistin tarafı artık barış müzakerelerine dönmek için Doğu Kudüs ve tüm Batı Şeria yerleşimlerinde inşaatlar dursun istiyordu.

Mayıs başındaya Papa 16. Benediktust'u ağırladı İsrail...Beytüllahim'i Kudüs'ten ayıran beton duvarların dibindeki bir mülteci kampını ziyaret eden, giderken de Filistin devleti çağrısında bulunan Papa'ya İsrailliler pek rağbet etmedi.

Birleşmiş Milletler'in Gazze'deki savaş suçlarını araştırsın diye kurduğu komisyonun başına getirdiği Güney Afrikalı Yahudi Yargıç Richard Goldstone'sa, kötü adam ilan edildi İsrail'de. Netanyahu, Goldstone'u İran ve füze tehditlerinin yanısıra İsrail'in karşı karşıya bulunduğu üç büyük tehditten biri sayacaktı.

İsveç gazetesi Aftonbladet'in "İsrail askerleri, organları için Filistinliler'i öldürüyor" diye yazmasıysa kıyametleri kopardı ülkede. İsveç tu-kaka ilan edildi. Yazıyı kaleme alan Donald Boström, bir konferansa davet edilip geldiği İsrail'de "Bunlar Filistinliler'in iddiasıydı; ben öyle olduğuna inanmıyorum" dediyse de, yine de ne olur ne olmaz diye 24 saat korumayla gezdi.

Cumhurbaşkanlarını, başbakanlarını yargılamaktan çekinmeyen ülkede, yolsuzluktan hapse mahkum edilen iki eski bakan, Şas'lı Şlomo Benizri ile Kadimali Avraham Hirchson, parmaklıklar arkasına gönderildi.

Ramon ailesinin trajedisi

Yılın en trajik olayı ise Pilot Asaf Ramon'un, kullandığı F-16'nın düşmesiyle gelen ölümü oldu...İsrail'in uzaya giden ilk astronotu İlan Ramon'un oğluydu Asaf. Baba Ramon, 2003'te Columbia uzay mekiğinin dünyaya dönüşü sırasında parçalanmasıyla hayatını kaybetmişti. Baba ve oğul Ramonların aynı kaderi paylaşması tüm İsrail'i yasa boğdu.

Ülke bir de peş peşe gelen cinayetlerle sarsıldı. Tel Aviv'de homoseksüellerin toplandığı bir kulubün taranıp 2 kişinin ölmesi hoşgörüsyle ünlü kenti dehşete düşürmeye yetmişti. Diğer cinayetlerse, tüm toplumda "Bize ne oluyor böyle" sorusunu doğurdu.

Çocuğunu bilerek aç bıraktığı ortaya çıkan, Kudüs'ün aşırı dindar Haredi toplumundan anne ise, zaten bu kesime öfkeli olanların eline yeni bir koz verdiyordu. Çıktığı duruşmalarda yüzünü sürekli gizleyen kadına "Taliban" adı takıldı.

Batı Şeria'nın dört bir tarafına duvar ören İsrail'de, duvar değil, duvarlı telefon reklamıydı tepkiyi çeken. "Alt tarafı isteğimiz biraz eğlence" diyordu İsrail askerleri...Duvarın öte yakasında, görmedikleri Filistinliler'le maç yaparken...Filistinliler, solcu İsrailliler ateş püskürünce şirket reklamı yayından çekmek zorunda kaldı.

Ve günden güne sayıları artan çoğu Afrikalı göçmenler...Gönderelim mi, barındıralım mı tartışmalarınının ortasında, Savunma Bakanı Ehud Barak'ın, evinde çalışma izni bulunmayan bir Filipinli yardımcı kullandığının ortaya çıkması, yüzlerde müstehzi gülümsemelere neden oldu.

2009'dan geriye ne kaldı diye sorulduğunda, kocaman bir hiç diyenler, "Görürsün bak, barışı sağcılar getirir" ümidini yeni yıla bağladı. Yine de tahtaya vurmadan edemiyorlar: Malum, sırada bir de İran konusu var...