DERGİ - Yeryüzündeki en büyük canlı nedir?

İtalyan aşçılar makarnayla iyi gittiğini söylüyor. Ama bahçecilikle uğraşanlar için de tam bir baş ağrısı onlar.

Bu parazit bal mantarı konusunda böyle farklı görüşler var; fakat çoğunluk onu dünyanın en büyük canlı organizması olarak niteleme konusunda birleşiyor.

3,8 kilometre çapında bir alana yayılan bu bal mantarı ABD’nin Oregon bölgesinde Blue Mountains dağlarında.

Latince adıyla Armillaria genus olarak bilinen bal mantarı sınıfına dahil birçok mantar türü bulunuyor. Bu mantarlar koloni oluşturarak etraflarındaki ağaçları ve odunsu bitkileri öldürüyor.

Yer üstünde görülen sarımsı kahverengimsi topaklar aslında çok daha büyük organizmaların meyvesi. Yer altında ise siyah ayakkabı bağı şeklinde uzantılar, üzerine yerleşip beslenecekleri yeni bitkiler bulmak için geniş bir alanda ağ oluştururlar.

Bilim insanları bu canlıların ne kadar yayılabileceğini son yıllarda keşfetti.

Ağaç katilleri

1998’de ABD Orman Hizmetlerinden bir ekip, Oregon’un doğusunda Malheur Milli Parkı’ndaki ağaçların neden kuruduğunu araştırmaya koyuldu. Kuruyan ağaçlardan alınan örnekler hemen hemen hepsinin bal mantarı istilasına uğradığını gösterdi.

Bu sınıfa ait mantarlar genetik olarak benzer olduğu için birleşip bir tek gövde oluşturabildikleri görüldü. Kuruyan 112 ağacın 61’inde bulunan mantarların aynı organizmadan yayıldığı ve bu mantarların 1900 ila 8650 yaşında olduğu tespit edildi.

Biyologlar bir canlı organizma tanımını uzun süredir tartışıyor. Yeryüzünün en büyük organizması olan bal mantarı bu tanımlara uyuyor: Genetik yapısı aynı olan ve birbiriyle etkileşimde bulunan hücrelerden oluşmuş olmak ve aynı amaç doğrultusunda hareket etmek ya da en azından koordinasyonu sağlamak.

Bu makalenin İngilizce aslını BBCEarth’te okuyabilirsiniz.

Dergideki diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.