'Çin, Şincan konusunda komşu ülkelerle işbirliği istiyor'

Telif hakkı AFP

Independent yazarı Kim Sengupta, Çin'in batısında Uygur Türklerinin yaşadığı Şincan bölgesindeki ayrılıkçı harekete karşı Pekin'in içeride ve komşu ülkeler nezdinde attığı adımları yazıyor.

'Çin'in batısındaki İslamcı ayaklanma bölge için büyüyen bir risk' başlıklı yazıda nüfusun büyük kısmının Müslüman olduğu Şincan bölgesinde şiddet olaylarının son yıllarda hızla tırmandığına dikkat çekiliyor.

Uygur özerk bölgesi Şincan'da çıkan olaylar nedeniyle ölenlerin sayısının 2013'te 130'ken, 2014'te 400'ü aştığı belirtilen yazı şöyle devam ediyor:

"İsyancıların ayrım gözetmeksizin düzenlediği saldırıları hükümet güçlerinden acımasızca karşılık geldi. Elisku kentindeki bıçaklı saldırıların öncesinde ve sonrasında 100'den fazla kişi hayatını kaybetti. Pekin'deki yetkililer ölenlerin 59'unu 'terörist' olarak tanımlıyordu. Bugur kasabasında yaşanan bir dizi patlamada ise 40'tan fazla kişi öldü. Resmi açıklamalarda yine ölenlerin bir kısmı 'terörist' olarak tanımlandı."

Telif hakkı

Yazıda artan şiddet olaylarına karşı Cumhurbaşkanı Şi Jinping'in 'ilk darbe teröristlere vurulacak' dediği belirtiliyor ve bu açıklamayı Şincan bölgesinde İslam inancına yönelik kısıtlamaların takip ettiği hatırlatılıyor:

"Sakal, peçe ve hilalli T-shirtler yasaklandı. Öğrencilere Ramazan'da kısıtlamalar getirildi, yer yer oruç tutanlara zorla yemek yedirildi."

Ancak bitr yandan da Çin hükümetinin Şincan'da geniş kapsamlı bir yatırım programını da hayata geçirerek bölge ekonomisini kalkındırmaya çalıştığı ve refah düzeyini artırarak ayrılıkçı hareketleri bastırmayı amaçladığı da vurgulanıyor.

Bölgesel işbirliği

Pekin'in Şincan konusunda attığı bir diğer önemli adım ise komşu ülkelerden destek alma girişimi olarak öne çıkarılıyor.

"Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani'nin geçen yıl Ağustos ayında yaptığı Pekin ziyareti sırasında Şi Jinping, Taliban'a karşı ve Pakistan'la ilişkilerin iyileştirilmesi için ciddi bir maddi yardım sözü vermişti" denen yazıda, Çin'İn bu yarım karşılığında Afganistan'danayrılıkçı Uygur Türklerine karşı destek talep ettiği vurgulanıuyor ve "O ziyaretin ardından düzenli olarak sınır dışı edilme haberleri geldi" deniyor.

Telif hakkı

Pakistan ve Afganistan'daki Taliban kamplarında ayrılıkçı Uygur Türklerinin eğitim aldığı iddia edilen yazıda "Çok sayıda Uygur'un bu kamplara katıldığı yönünde istihbarat raporları yazılıyor. Çin kendisini daha önce diğer büyük güçlerin girdiğine benzer büyük bir oyunun içinde bulmuş durumda" deniyor.