BBC navigation

قیزیل اردونینگ افغانستانگه قیلگن حربی تجاوزی

Сўнгги янгиланиш 15 феврал 2013 - 13:01 GMT

کریملین‌نینگ تاریخی خطاسی اېدی


میلادی 1978- ییل‌نینگ سۉنگی آییده سابق ساویت اتفاقی‌نینگ قیزیل اردوسی افغانستانگه باستیریب کیرگن اېدی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی، اسلام عالمی همده غرب دولتلری مسکونینگ اوشبو تجاوزکارانه حرکتینی قتیق قره‌لب مذکور کوچلرنی تیزده افغانستان‌نی ترک اېتیشینی سوره‌گن ایدیلر.

سابق ساویت اتفاقی حربیلری ایچکی و تشقی عکس العمل لرگه قره‌می کابل‌نینگ مسکوگه طرفدار حکومتی نی حمایت اېتیشلیککه دوام اېتدی. کابل‌نینگ مسکو طرفدار تیزیمی همده قیزیل اردو گه قرشی مرکزلری پاکستان و ایرانده جایلشگن اسلام گروهلری رهبرلیگیده جنگلر باشلندی، و نهایت قیزیل قشون بوندن 21 ییل آلدین افغانستان‌نی تشلب چیقیشلیککه مجبور بۉلگن اېدی. تقریبن اون ییل افغانستانده قالگن سابق ساویت اتفاقی حربی لری بیلن مجاهد گروهلر اورته‌سیده دوام اېتگن اوروشلر عاقبتیده تخمینن کیشی افغانستان اهالیسی نابود ایتیلدی، یوزلب قیشلاقلر ویرانه ایلندی، تورت میلیون کیشی اطرافیده قوشنی مملکتلر پاکستان و ایرانگه قاچیب باریب مهاجرلیکده یششگه مجبور بولگن ایدیلر.

قیزیل اردو باسقینی عاقبتیده باشلنگن توقنه شوولر مذکور کوچلرنینگ افغانستان نی ترک ایتیشیدن 21 ییل اوتیشی بیلن هم توخته‌مه‌گن.

افغانستان اهالیسی سابق ساویت اتفاقی قشونلری مملکت نی ترک اېتگن کون نی، تجاوزگه قرشی غلبه کونی اوله راق نشانله‌یدیلر. عین حالده اولر اوشبو سنه‌دن ییل لر اوتیشی بیلن مملکتده حقیقی تینچلیک تامینلنمه‌گنیدن شکایت قیله دیلر.

افغانستانلیک اوزبیک یاشلر سابق ساویت اتفاقی حربی کوچلری‌نینگ افغانستانگه باستیریب کیرگنی نی ایسله‌یالمسه‌لرده مذکور تجاوز نتیجه‌سیده یوزه گه کېلگن نابرقرار وضعیتدن قیینله‌دیلر. اوشبو یاشلردن بیری اکبر دشتی بوله دی، او قیزیل اردو افغانستان نی ترک اېتگن ییلده 5 یاشیده بۉلگن. اکبر دشتی بو توغریده منه بولرنی تیلگه آلدی:
« مېن سابق ساویت اتفاقی قشونلری افغانستان گه باستیریب کیرگن پیتلرنی اېسله‌یالمه‌یمن، چونکه او زمان مېن کیچیک باله بۉلگن من. قیزیل اردو افغانستان‌نی تشلب چیققندن کېیین وجود گه کېلگن آغیر وضعیت ده اولغه‌یدیم، اوشبو تجاوز بیزنینگ یورتیمزگه اوروش، ویرانگرچیلیک همده تورلی اجتماعی و اقتصادی بحرانلرنی میراث قالدیردی».

افغانستان شمالیده جایلشگن فاریاب ولایتیده توغیلیب اوسگن جمال ناصر هم سابق ساویت اتفاقی عسکرلری مملکت‌نی اشغال اېتگن ییللریده یوز بیرگن واقعه - حادثه‌لر حقیده هیچ نرسه بیلمه‌یدی، اما مذکور تجاوز سبب مملکتده وجودگه کېلگن حربی بحران اوز حیاتیگه قنده‌ی تاثیر اوتکزگنیدن نالییدی:

« مېنینگ باله‌لیک دوریم مملکتده حکم سوریب کېله‌دیگن آغیر شرایط بیلن توغری کېلدی. مینگ بیر قیینچیلیکلر گردابیده تعلیم آلدیم، قیزیل اردو تجاوزی عاقبتیده مملکتده یوز بېرگن جنگ جدل لر جمعیت نی سان سناقسیز مشکل لرگه روپه ره قیلدی، قراوسیز و یتیم باله‌لر سانی آشیب باردی، مینگلب عایله‌لر اوزگه یورتلرگه باش آلیب کیتیش‌لیککه مجبور بۉلدیلر. سابق ساویت اتفاقی قشونی افغانستان‌نی ترک اېتیشیدن 21 ییل اوتیشی گه قره‌می مملکت اهالیسی اوشبو تجاوز بیلن باشلنگن بحرانلردن قوتیلمه یپتیلر».

قطار افغانستانلیک کوزه‌توچیلر قیزیل اردو‌نینگ مملکت لری گه باستیریب کیریشی‌نی سابق ساویت اتفاقی‌نی باشقریب کېلگن کمونیست حزب رهبریتی‌نینگ اېنگ کته تاریخی خطاسی دیب بیله‌دیلر، اولرگه قره‌گنده قیزیل اردو عسکرلری تامانیدن افغانستان گه قیلینگن هجوم سابق ساویت اتفاقی‌نینگ دنیا خریطه‌سیدن یوقالیشی گه آلیب کېلگن اساسی عاملردن سنه‌له‌دی.

بوندن چمه‌سی 43 ییل آلدین کریملین رهبرلری بویروغی اساسیده افغانستان حدودیگه قیلینگن تجاوزکارانه هجوم‌نینگ یامان خاطره‌لری هلی افغانستان خلقی همده سابق ساویت اتفاقی‌نینگ افغانستانده خلقی اېسیده همان تیریک.

کوره گان توره

* تولدریشی شرط بولگن جایلر

BBC © 2014 BBC tashqi sahifalar uchun ma'sul emas.

Ushbu sahifani CSS veb-brauzerida tomosha qilgan ma'qul. Hozirgi veb-brauzeringiz Sizga to'la vizual imkoniyatni bermaydi. Marhamat qilib o'zingizning brauzeringizni CSS veb-brauzeriga yangilash haqida o'ylab ko'ring.