Muhammad Solih Mamadali Mahmudov haqida

Image copyright bbcuzbek.com
Image caption "Og‘ir kunlarimizda biz bilan yonma-yon turgan, bizga dalda berishdan qo‘rqmagan do‘stlarimizni sog‘inamiz"

Muxolifatdagi O‘zbekiston Xalq Harakati rahbari Muhammad Solih Mamadali Mahmudovning 73 yoshga kirishi munosabati bilan maqola e‘lon qilgan.

Millat fidoyisi

Ba‘zan O‘zbekistonda yashayotgan do‘stlarimizni sog‘inamiz, og‘ir kunlarimizda biz bilan yonma-yon turgan, bizga dalda berishdan qo‘rqmagan do‘stlarimizni sog‘inamiz. Ularga minnatdorlik tuyg‘usi ichida, ko‘nglimiz emranib, birdan telefon qilgimiz keladi. Hech bo‘lmaganda, telefon orqali oddiy bir insoniy salom yo‘llagimiz keladi, ammo o‘zimizni tiyamiz. Sababi, o‘lkada ismini talaffuz etish ayb sanalgan kishilarning qo‘ng‘irog‘i bu do‘stlarga zarar keltirishi ehtimolidan andisha qilamiz. Shunday bizga vatanda aziz bo‘lgan 4-5 kishidan bittasi Turkistonning ulug‘ shoiri Abdurauf Parfi edi. Uning bizga bo‘lgan do‘stlik mehrini uzoqdan his qilib tursak-da, unga ayni mezondagi mehrimizni izhor qilaolmaganimizdan pushaymonlik tuyamiz. Bu zot vafot etdi, pushaymonlik tuyg‘usi esa kun sayin kuchaymoqda. Bu achchiq tajriba insonlarga bo‘lgan sevgimizni ular o‘lgandan keyin emas, ular tirikligida aytib qolishimizga undaydi bizni. Yuqorida tilga olingan 4-5 kishi orasida yaqinda qamoqdan chiqqan Turkiston g‘oyasining fidoyisi, o‘zbekning g‘ururlansa arziydigan mard yozuvchisi Muhammadali Mahmud (Evril Turon) ham bor. Muhammadali Mahmud 1980 yillar boshida Rus istilosiga qarshi yozilgan Turkiston milliyatchiligi g‘oyalari olg‘a surilgan ramziy asarlarni yozdi. Ular hali bosilmasdan, KGB hushyor tortdi va muallifga turli yo‘llar bilan tazyiq o‘tkaza boshladi. Yanglishmasam, 1985 yil edi, hali Qayta Qurish boshlanmagandi. Uyda edim, telefon jiringladi. Olsam, Muhammadali Mahmud. U aynan shunday dedi: "Jo‘ra, hozir meni shirkatdan(KGBdan) bir polkovnik mashinada olib ketyapti, aylanib kelamiz deyishdi. Biling-ki agar meni yo‘q qilishsa, ular yo‘q qilgan bo‘ladi", dediyu gapini bitirdi. Ollohga shukr, uning yarim kechada uyiga qaytganini o‘rgandik. Bu inson haqida men ko‘p narsa gapirishim va yozishim mumkin. Chunki bizning yoshligimiz, g‘oyadoshligimiz uzun muddat bir chizgida, bir jug‘rofiyada kechdi. Muhammadali Mahmud ila Tashkentda vidolashganimizga 20 yildan ortiq vaqt o‘tdi. Meni "hayotingga xavf bor" deb, O‘zbekistonni tark etishga isror bilan undagan bu fidoiy inson keyin o‘zi qamoqqa kirdi va hech bir huquqiy sababsiz, faqat bizga do‘st bo‘lgani uchun uzoq yillar turmalarda azob chekdi. Ertaga shu insonning tavvallud kuni. Ertaga O‘zbekiston istiqlolini umrining bosh hadafiga aylantirgan bir kurashchining tug‘ilgan kuni. Unga Ollohdan mustahkam sog‘lik, millati va oilasi uchun xayrli bo‘lgan uzun va barakatli bir umr tilaymiz.