Nghệ thuật đương đại Anh

'Cá mập' của Damien Hirst
Image caption 'Cá mập' của Damien Hirst

Nghệ thuật đương đại Anh Quốc còn gọi là Britart ngày càng rực rỡ với thế hệ từ lớn lên trong thập niên 90.

Vào những năm 2000, người ta nhìn lại hội họa hiện đại và nghệ thuật sắp đặt ở Anh để phát hiện ra một trào lưu mới, đầy các ý tưởng lạ.

Nhờ những tên tuổi như Francis Bacon, Lucian Freud, Anthony Gormley, David Hockney Tracey Emin và nhất là Damien Hirst, Britart biến London thành một trong các trung tâm nghệ thuật sáng giá nhất thế giới.

Bắt đầu từ năm 1988 với nhóm Freeze của Damien Hirst khi ông trưng bày các tác phẩm quái lạ trong những nhà kho đổ nát, nghệ thuật đương đại Anh Quốc đã vươn lên và lan ra quốc tế.

Có truyền thống 60 năm, Britart của thập niên 2000 nổi tiếng trước hết là tính kỳ lạ, được cho là kết quả của tư duy và cảm xúc đầy tính sáng tạo.

Trào lưu mới

Damien Hirst đi vào lịch sử với những con cá mập ướp trong bể. Nghệ sĩ bí ẩn chỉ ký tên là Banksy cũng gây thu hút giới yêu nghệ thuật bằng những bức graffiti.

Các bức tượng khổng lồ của Anthony Gormley, sinh năm 1950 thì đang tạo cột mốc trong không gian nhiều vùng ở Anh.

Image caption Người xem thấy hình ảnh của mình trên tác phẩm của Anish Kapoor

Năm 2002, Tate Modern trưng bày tác phẩm sắp đặt Marsyas của Anish Kapoor.

Tracey Emin thì dựng một chiếc lều viết tên của tất cả những người "đã ngủ" với cô, gồm cả cha mẹ và những người tình.

‘Thiên Thần miền Bắc' (Angel of the North) của ông là một hình người cao 20 mét, có sải cánh 54 mét, đứng ở Gateshead, nước Anh.

Nhìn xuống quốc lộ A1, tác phẩm này được Gormley cho là để tạo cảm giác "của một vòng tay ôm".

Đó là ba chiếc vòng thép nối với nhau bằng các tấm nhựa PVC. Hai khối đặt đứng và khối thứ ba như hình ống nối hai khối kia lại.

Màu đỏ của tác phẩm gợi lại tứ trong thần thoại Hy Lạp về đất và cơ thể. Người xem cũng thấy bản thân hình bóng của mình qua những hình xoắn nối nhau.

Ngoài những tên vừa nêu còn có các nghệ sĩ Sarah Lucas, Gary Hume, Michael Craig-Martin, Karsten Schubert, Anthony d'Offay, Angus Fairhurst, Sam Taylor-Wood, Michael Landy, Gillian Wearing, Nicholas Serota, Mario Testino, Dave Stewart, Elton John, Will Self, Janet Street-Porter, Johnnie Shand Kydd.

Anh em nhà Jake và Dinos Chapman cùng những người khác như Marc Quinn, Martin Maloney, Alex James, Carl Freedman, Lady Helen Taylor, Maureen Paley cũng góp phần vào Britart.

Các yếu tố thành công

Image caption Tranh Kate Moss của Banksy

Sức lan tỏa của Britart hiển nhiên chỉ có thể có được nhờ sự hỗ trợ của công chúng, các Mạnh thường quân và giới doanh nghiệp.

Triệu phú Charles Saatchi là người "phát hiện" ra các tác phẩm của Hirst và bỏ nhiều tiền để mua.

Ngay từ năm 2001, hãng điện thoại Vodafone đã có sáng kiến giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật cho người dùng máy di động.

Thành phố London đồng ý biến một nhà máy điện cũ bên bờ sông Thames thành gallery nghệ thuật vĩ đại: Tate Modern.

Các gallery Hayward, nhà buôn tranh Bonhams, Christie cũng đóng vai trò đáng kể.

Về mặt xã hội, nước Anh cuối thập niên 90, đầu những năm 2000 chứng kiến sự thay đổi trong nếp sống, thói suy nghĩ và chấp nhận sự giao lưu quốc tế tăng nhanh.

Có những nghệ sĩ như Anish Kapoor sinh ra ở gốc nước ngoài, hay Tracey Emin chỉ là dân Anh thế hệ đầu.

Sự chuyển biến xã hội này đã được ghi nhận trong Britart.

Ngược lại, nghệ thuật hiện đại Anh cũng tác động trở lại xã hội và giới truyền thông, mở ra các điểm nhìn sáng tạo.