Câu chuyện Người Rơm

Thị trưởng London, Boris Johnson đang đặt ra tình huống khó xử cho đảng Bảo Thủ và luôn cả chính phủ cầm quyền của đảng Lao Động ở Anh.

Image caption Thị trưởng Boris Johnson là quan chức cao cấp nhất ủng hộ ân xá

Đề nghị của ông về việc ân xá và hợp pháp hóa giấy tờ cho hàng trăm ngàn Người Rơm trở thành câu chuyện được quan tâm hàng đầu trên các báo, khiến chủ tịch đảng Bảo Thủ phải lên tiếng.

Người Rơm là tiếng lóng mà nay đã thành danh từ chung của người Việt ở Anh, dùng để gọi những người nhập cư trái phép, không có giấy tờ để đi làm hay tham gia bất kỳ hoạt động hợp pháp nào của xã hội.

Đi bằng nhiều ngả đường khác nhau vào Anh từ thập niên 1990, có trường hợp chết trên đường vượt biên, để kiếm tiền bằng những công việc tay chân, hoặc nơm nớp lo sợ sẽ bị phát hiện ở nhà hàng, tiệm nail, hoặc dấn thân vào con đường tội phạm như mạng lưới cần sa, Người Rơm gốc Việt chỉ là một trong vô số những bức tranh khác nhau về người nhập cư bất hợp pháp ở London.

Báo cáo của bộ nội vụ năm 2001 ước tính có chừng 430.000 người như vậy từ các nước đổ vào Anh, nhưng nghiên cứu độc lập của Đại học LSE vào năm 2007 đưa ra con số chừng 725.000 cư dân bất hợp pháp đang sống trên đảo, hoặc thậm chí có báo còn nêu con số 947.000.

Tranh luận

Không ngại làm mất lòng lãnh đạo, hay phát biểu ngược với nghị quyết đảng, thị trưởng Boris Johnson lập luận rằng để trục xuất hết hàng trăm ngàn cư dân bất hợp pháp cần phải mất 30 năm ròng.

Trước đây có đảng Tự do dân chủ, cuối năm 2007 từng lên tiếng kêu gọi chính phủ lựa chọn, ân xá và cấp thẻ định cư cho những di dân bất hợp pháp nào có thời gian sống đủ dài và hội nhập khá sâu với xã hội Anh.

Image caption Người ta lo ngại hành động ân xá sẽ kéo theo làn sóng di dân bất hợp pháp

Có con số ước tính cho rằng nếu đặt ra hạn sống ít nhất là 5 năm thì sẽ có chừng 450.000 Người Rơm đủ tiêu chuẩn được hợp pháp hóa.

Một nghiên cứu được Viện nghiên cứu chính sách công đưa ra mùa hè năm 2007 tính rằng nếu trục xuất thì nước Anh sẽ phải chi 4,7 tỷ bảng (có ý kiến còn ước tính đến 8 tỷ) còn nếu ân xá thì ngân sách sẽ thu được 1 tỷ bảng.

Đến cuối năm ngoái thì thị trưởng London, Boris Johnson là quan chức nhà nước thuộc hàng cao cấp nhất lặp lại lời kêu gọi phải ân xá cho Người Rơm.

Câu chuyện được đưa ra công luận nhờ phóng sự truyền hình trên kênh BBC One, trong chuyên mục được nhiều người theo dõi Panorama, phát hồi đầu tháng Ba vừa rồi.

Quan điểm của thị trưởng Boris Johnson đã tạo ra tranh luận bên trong nội bộ đảng Bảo Thủ, khiến chủ tịch đảng David Cameron phải lên tiếng hồi tuần trước, nói đó chưa phải là đường lối chung của đảng.

Người ta sợ hành động ân xá sẽ khiến thêm nhiều di dân bất hợp pháp tràn vào đảo.

Hi vọng

Nhưng các phép tính kinh tế cho thấy lợi ích của việc ân xá, và nhìn từ góc độ tâm lý xã hội thì việc cấp giấy tờ tùy thân sẽ khiến mỗi người phải suy nghĩ chín chắn hơn trước khi thực hiện bất kỳ hành vi phạm pháp nào dù rất nhỏ.

Image caption Nếu có giấy tờ Người Rơm Việt Nam sẽ là nguồn đóng góp rất lớn cho ngân sách

Đó là chưa kể đến ánh mắt ngây thơ của các em nhỏ, con của những Người Rơm cho nên bản thân cũng coi như là không hề "tồn tại" trên hệ thống giấy tờ ở Anh này, sẽ gặp bao rắc rối khi muốn đến trường, chữa bệnh, hay về quê thăm ông bà.

Một số thăm dò cho thấy người dân Anh nói chung muốn trục xuất hết Người Rơm về nước, nhưng xu hướng dân cư London phần nào lại muốn chính quyền ân xá và tạo điều kiện cho Người Rơm đóng góp vào nền kinh tế và hội nhập với xã hội Anh.

Trong bối cảnh hiện tại, phát biểu của giới chính khách, các bài phân tích trên báo, phóng sự trên truyền hình sẽ ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ của dư luận, cũng chính là lá phiếu của quốc hội và kéo theo là quyết định của chính phủ cầm quyền.

Rất nhiều Người Rơm Việt Nam chắc chắn đang rất hi vọng về một quyết định ân xá, nhưng sẽ có bao nhiêu nghị sĩ Anh biết đến và giơ tay ủng hộ quyết định đó?

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài