Bắc Hàn ‘vẫn có thể cải tổ như Việt Nam’

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
‘Bắc Hàn nên học hỏi lối cải tổ của VN’

Một học giả người Nam Hàn nói Bắc Hàn nên học hỏi kinh nghiệm cải cách của Việt Nam và cần có Nam Hàn giúp đỡ.

Trả lời phỏng vấn với phóng viên BBC Nguyễn Hoàng tại Hà Nội, Giáo sư Ha-joon Chang thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển, Đại học Cambridge, Vương Quốc Anh cho rằng nếu có sự trợ giúp của Nam Hàn, Bình Nhưỡng có thể có lẽ sẽ may mắn hơn Hà Nội khi mở cửa vào thập niên 1980.

Mỹ thúc giục Bắc Hàn chọn 'cách thức VN'

Kim Jong-un 'thích chính sách Đổi Mới' của VN

Tổng thống Syria 'sẽ thăm Bắc Hàn'

Phong cách thiết kế độc đáo của Bắc Hàn

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bắc Hàn nên học hỏi kinh nghiệm cải cách của Việt Nam

BBC:Bắc Hàn có thể theo con đường cải cách mà Việt Nam lựa chọn hay không?

GS Ha-joon Chang: Tôi biết là có một số người hoài nghi về khả năng này nhưng tôi cho đó là lựa chọn khả dĩ duy nhất. Chúng ta đều biết về trải nghiệm trong giai đoạn Liên bang Xô Viết và các nước Đông Âu thì giải pháp chuyển đổi quá mạnh là không có kết quả và rất tốn kém.

Do vậy, tôi nghĩ những nước đi theo con đường cải cách từng bước. Tôi không nghĩ đây là vấn đề lựa chọn bởi bất kỳ ai nghĩ rằng Bắc Hàn có thể chuyển đổi mạnh sang một nền kinh tế thị trường ngay lập tức thì họ chẳng hiểu gì cả.

BBC: Nhưng rõ ràng là giai đoạn Việt Nam bị cô lập (hai thập niên) chỉ khoảng bằng một phần ba thời gian của Bắc Hàn, thưa ông.

GS Ha-joon Chang: Mỗi người mỗi khác và mỗi nước đều có những đặc thù riêng.

Tuy nhiên, ví dụ gần gũi nhất mà Bắc Hàn có thể tham khảo thực ra là Việt Nam.

Đó là bởi Trung Quốc thì cũng có nét gần nhưng là nước lớn hơn rất nhiều.

Trung Quốc có thể có lợi thế nhiều hơn khi đàm phán với các công ty nước ngoài bởi kích cỡ thị trường Trung Quốc quá lớn và các công ty nước ngoài thấy đó là lực hút chính do đó Trung Quốc có thể có được những điều kiện làm ăn tốt hơn từ các công ty nước ngoài. Bắc Hàn hay Việt Nam đâu có ở vị thế đó và do đó Việt Nam gần với Bắc Hàn hơn là Trung Quốc xét trên góc độ đó.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Việt Nam gần với Bắc Hàn hơn là Trung Quốc xét trên góc độ thị trường

BBC: Xét về thời điểm hội nhập kinh tế thì Việt Nam có lợi thế nhiều hơn Bắc Hàn khi nay đang có xu hướng chống toàn cầu hóa và bảo hộ mậu dịch.

GS Ha-joon Chang: Học hỏi Việt Nam thì khác với sao chép mô hình Việt Nam. Chúng ta phải tính đến một số các điều kiện thay đổi. Một trong những điểm chính là Việt Nam thống nhất hai miền trước khi có chính sách mở cửa. Nhưng Bắc Hàn lại có thể có Nam Hàn như một đối tác trong quá trình tái thiết và đó là những yếu tố cần xem xét.

BBC: Nam Hàn có thể giúp Bắc Hàn trong chừng mực nào và Bình Nhưỡng sẵn lòng đón nhận sự trợ giúp đó?

GS Ha-joon Chang: Nam Hàn nên thận trọng, không nên trịch thượng và tạo ra cảm giác là sẽ lấn át kinh tế Bình Nhưỡng. Ít nhất là chính phủ Nam Hàn hiện nay là đủ chín chắn và không có lập trường và cách tiếp cận như vậy.

Nhưng cũng cần phải nói đây là một quá trình lâu dài và đòi hỏi có sự tham gia của nhiều chính phủ và các bên, và cũng có thể có các rạn nứt này kia.

Tuy nhiên, cho tới nay Nam Hàn đang đi những bước đi hỗ trợ cho người anh em trong nhà và giúp Bắc Hàn xây dựng đất nước chứ không phải là cách đi tiếp quản và áp đảo.

Tôi nghĩ Bắc Hàn có một đối tác tốt cả về mặt ngôn ngữ văn hóa chung và mong muốn lại trở thành một đất nước thống nhất và nếu nhìn theo góc độ đó thì còn may mắn hơn Việt Nam nhiều trong giai đoạn thập niên 1980.

Bản quyền hình ảnh VEPR
Image caption Giáo sư Ha-joon Chang

Giáo sư Ha-joon Chang là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển, Đại học Cambridge, Vương Quốc Anh. Ông tư vấn cho nhiều tổ chức quốc tế, bao gồm các cơ quan của Liên Hợp Quốc (UNCTAD, WIDER, UNDP, và UNIDO), Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Châu Á. Ông xuất bản ấn phẩm là các bài nghiên cứu, sách chuyên ngành và nhập môn về kinh tế học, kinh tế phát triển và các bài viết của ông đã được dịch sang 36 ngôn ngữ và xuất bản tại 39 quốc gia.

Tin liên quan