Biểu tình Hong Kong: Các doanh nghiệp tại đây xoay sở như thế nào?

Hong Kong street

Các công ty nước ngoài đang phải đối mặt với một thực tế mới ở Hong Kong. Cảm giác bấp bênh rõ ràng đang dâng lên từng ngày trong thế giới doanh nhân ở đây, khi nhiều hãng đang phải đối mặt với một bối cảnh chính trị bất ổn.

Hàng triệu người dân Hong Kong đã xuống đường trong các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ khiến nhiều thành phần tại Trung Quốc nổi giận trong nhiều tháng qua.

Chỉ cuối tuần vừa qua, hàng ngàn người đã xuống đường nhân kỷ niệm 5 năm chính phủ Trung Quốc cấm bầu cử dân chủ ở Hong Kong, bất chấp lệnh cấm của cảnh sát.

Khái niệm 'Hán tộc' có từ bao giờ và để làm gì?

Joshua Wong và Agnes Chow vừa được tại ngoại hầu tra

Hong Kong: Vào Đền Quan Công tìm hiểu biểu tình phi lãnh tụ

Người biểu tình Hong Kong chặn cao tốc đến sân bay

Người biểu tình Hong Kong nói 'Không còn gì để mất'

Vào Chủ nhật, những người biểu tình tìm cách chặn các tuyến đường vào sân bay.

Các doanh nghiệp đang phải tính toán chi phí thiệt hại mà các cuộc biểu tình đã gây ra cho danh tiếng của Hong Kong như là một trung tâm tài chính toàn cầu, nhưng điều đáng lo ngại hơn nhiều đối với các công ty này là các công ty Trung Quốc ở Hong Kong.

Cathay Pacific là một ví dụ điển hình về việc làm không đúng ý Bắc Kinh có thể gây hại cho các doanh nghiệp như thế nào.

Mặc đồ màu đen và mang biển hiệu, hàng trăm người biểu tình đã tập trung tại một cuộc tuần hành tuần trước để ủng hộ các nhân viên hãng hàng không bị mất việc vì ủng hộ biểu tình.

Không có mặt nạ phòng độc hay đạn hơi cay ở đây, chỉ những người lao động bình thường cố gắng lên tiếng.

Nhiều người trong cuộc biểu tình nói với tôi họ lo rằng mình cũng có thể mất việc - đơn giản chỉ vì suy nghĩ hoặc nói điều gì đó mà Bắc Kinh có thể không thích.

"Hong Kong đang trở nên giống Trung Quốc hơn," một phụ nữ nói với tôi. "Đây là những chiến thuật được sử dụng bởi các chính phủ Cộng sản để bịt miệng mọi người. Như việc cho phép đồng nghiệp mách lẫn nhau, nếu họ thấy điều gì đó không có lợi cho chính phủ. Họ có thể báo cáo với giới chức và thành viên đó sẽ bị sa thải không cần lý do."

'Rất khó ứng xử'

Đó không phải là một nỗi sợ không thực tế.

Đầu tháng này, giám đốc điều hành Cathay Pacific Rupert Hogg đã phải từ chức.

Ông nói rằng ông phải chịu trách nhiệm về sự tranh cãi về việc một số nhân viên của ông tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ, khiến Bắc Kinh phẫn nộ.

Image caption Những người biểu tình phản đối việc các nhân viên Cathay Pacific bị sa thải

Nhưng nhiều người suy đoán ông Hogg đã bị buộc thôi việc, vì đó là điều Trung Quốc muốn.

"Tôi chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì tương tự như thế này", một doanh nhân nổi tiếng xin giấu tên ở Hong Kong nói.

"Chúng tôi giờ như đi trên một sợi dây căng," ông nói. "Chưa có công ty đa quốc gia nào rời đi, tôi chưa thấy bằng chứng nào về việc rút vốn, nhưng các công ty sẽ phải bảo nhân viên của họ cẩn thận hơn nhiều về những gì họ nói và làm. Ví dụ của Cathay Pacific là một cảnh báo từ Bắc Kinh."

Áp lực gia tăng

Nhiều người trong thành phố này không xem mình là một phần của Trung Quốc. Họ coi trọng sự khác biệt và sự đặc của Hong Kong.

Một quốc gia, hai hệ thống có nghĩa là các quy tắc luôn khác biệt ở đây và đó là những gì đã giúp Hong Kong phát triển mạnh.

Nhưng giờ người Hong Kong có cảm giác là điều đó đang thay đổi.

Nhiều người trong ngành tài chính chủ chốt của Hong Kong khá do dự khi nói về những phản ứng của họ với những biến động chính trị, sợ bị Trung Quốc vạch mặt chỉ tên.

Nhưng đôi khi hành động cao hơn lời nói.

Lấy ví dụ, quảng cáo toàn trang mà các ngân hàng như HSBC và Standard Chartered đăng trên trên các tờ báo đều lên án bạo lực ở Hong Kong.

Các nhà phân tích nói rằng đối với các công ty kiếm phần lớn doanh thu từ Trung Quốc, điều quan trọng hơn bao giờ hết bây giờ là có được sự ủng hộ của Bắc Kinh.

Đóng cửa giao thông công cộng

Và đã có bằng chứng cho thấy một số doanh nghiệp đang tuân theo áp lực của Bắc Kinh.

MTR Corp của Hong Kong điều hành hệ thống tàu điện ngầm trong thành phố. Nó được đa số người Hong Kong sử dụng và được coi là một dịch vụ vận tải đẳng cấp thế giới.

Đó cũng là các tuyến đường chính mà người biểu tình dùng để đi lại khắp nơi trong thành phố trong những cuối tuần có biểu tình.

Điều này đã dẫn đến những bài xã luận gay gắt được đăng bởi các tờ báo nhà nước như Thời báo Nhân dân và Thời báo Toàn cầu, chỉ trích mạnh mẽ MTR Corp vì đã cho phép người biểu tình lên tàu.

Sau đó thì ban điều hành đường sắt đã đóng cửa hai nhà ga trong các tuyến chính vào cuối tuần khi các cuộc biểu tình diễn ra, trong một động thái được coi là nhượng bộ trước yêu cầu của Trung Quốc - điều mà họ phủ nhận.

Image caption Tư vấn rủi ro chính trị Steve Vickers nói rằng các công ty sẽ phải 'oằn cong như tre" nếu họ tiếp tục làm việc trong khu vực

Mặc dù MTR Corp không kiếm được nhiều tiền từ thị trường Trung Quốc như Cathay Pacific, nhưng họ có một số tuyến tàu ở đại lục và ​​doanh thu ở Trung Quốc đã tăng 44% trong năm 2018.

Sự thật phũ phàng là các công ty sẽ phải "oằn cong như tre" và làm những gì Bắc Kinh muốn nếu họ muốn tiếp tục phục vụ thị trường Trung Quốc, Steve Vickers, người điều hành một công ty tư vấn rủi ro chính trị ở Hong Kong nói.

Ông Vickers nói rằng trong tương lai các công ty có trụ sở tại Hong Kong có thể phải sử dụng các liên lạc viên chính phủ như ở Trung Quốc, để tìm cách phát triển trong bối cảnh chính trị ngày càng khó khăn.

"Cuối cùng thì, tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ càng ngày thấy sự kiểm soát ngày càng gắt gao từ Bắc Kinh," ông nói với tôi.

"Liệu tuân theo Bắc Kinh có ảnh hưởng đến vị thế của tôi trên thị trường toàn cầu không?" đó là câu hỏi mà các doanh nghiệp có trụ sở tại Hong Kong phải đặt ra và họ phải quyết định họ có nên đứng về phía những người biểu tình ủng hộ dân chủ hay không.

"Hay bây giờ tôi sẽ cúi xuống và bảo vệ vị trí của mình tại đại lục? Đó là quyết định lớn mà mọi người đang đưa ra."

Nhưng đó là điều mà những doanh nghiệp kỳ cựu ở Hong Kong luôn hiểu.

Trong khu giải trí mang tính biểu tượng của thành phố, đường Lan Kwai Fong, tôi gặp Allan Zeman, người đàn ông đã giúp xây dựng khu này.

Rải rác với các quán bar và nhà hàng, với nhiều người lang thang thưởng thức sự vui chơi vào giữa tuần, bạn gần như có thể quên rằng đây là một thành phố bị bao vây bởi các cuộc biểu tình.

Ông Zeman nói với tôi rằng kinh doanh tại Trung Quốc có nghĩa là hiểu văn hóa và tất cả những gì Bắc Kinh muốn chỉ là một sự 'tôn trọng'.

"Tôi đã ở Trung Quốc hơn 35 năm, tôi đã kinh doanh ở đó được 35 năm", ông nói với tôi. "Tôi hiểu nó. Đây là những quy tắc. Nếu bạn muốn kinh doanh ở đó thì phải tuân thủ các quy tắc."

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó là gốc rễ của câu hỏi hóc búa hiện mà Hong Kong đang đối mặt.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan