Hàng không giá rẻ tác động tới thiết kế máy bay

Image caption Các hãng sản xuất nói họ lắng nghe khách hàng trước khi thiết kế máy bay

Với xuất phát điểm chỉ như những người bà con nghèo của ngành hàng không, các hãng hàng không giá rẻ đã phát triển mạnh trong dịp kinh tế suy thoái và vượt lên thành những người chiến thắng.

Từ châu Âu tới Mỹ tới Á châu, các hãng hàng không giá rẻ đang thu về lợi nhuận kỷ lục vào lúc các đối thủ lớn cung cấp dịch vụ đầy đủ của họ đang bị thua lỗ - và trong một số trường hợp còn bị phá sản.

Thu về bộn tiền, thêm khách hàng và có đường hướng phát triển rõ ràng, các hãng hàng không chi phí thấp đã bắt đầu vươn vai thể hiện sức mạnh.

Jetstar Airways của Úc và AirAsia của Malaysia, vốn là các đối tác trong một liên minh chiến lược, tuyên bố họ muốn các hãng sản xuất máy bay phải thiết kế phi cơ phù hợp với yêu cầu của họ.

Image caption Phó chủ tịch phụ trách tiếp thị của Boeing nói châu Á sẽ trở thành thị trường hàng không lớn nhất

Bruce Buchanan, tổng giám đốc điều hành Jetstar, trả lời một phỏng vấn của BBC: “Tôi nghĩ rằng lần đầu tiên chúng tôi có thể thực sự có ảnh hưởng nghiêm túc đến thiết kế máy bay cho khu vực và cho các hãng hàng không giá rẻ”.

Cắt chi phí

Jetstar và AirAsia có quan điểm rất giống nhau về những gì họ muốn, cụ thể là các máy bay được thiết kế để bay qua biển và với kiểu địa hình duy nhất của châu Á.

Họ cũng muốn có các khoang chứa hành lý bên trên to hơn, và thiết kế sao cho thời gian dọn dẹp và chuẩn bị cho lượt bay tiếp theo sẽ nhanh hơn.

Ông Buchanan nói: “Chuyện này là để cắt giảm chi phí”. Cách nói của ông vẫn rất giống như của một nhà tư vấn quản lý, vốn là công việc ông làm trước khi ra đầu quân cho Jetstar.

Ông cho biết: “Giá vé thực sự giảm hàng năm, và đó là xu hướng tự nhiên trong 50 năm nay. Do vậy, nếu không cắt giảm chi phí, thì sẽ không theo kịp thời cuộc”.

Jetstar và AirAsia đã đưa ra các ý tưởng này cho Airbus và Boeing.

Thời điểm hiện nay vẫn còn là sớm, nhưng ông Buchanan nói điều quan trọng là phải đưa ra quan điểm của họ kịp thời, để được thiết kế trong các loại máy bay đời tiếp tới.

Nhu cầu tương lai

Hiện nay, hãng Jetstar có trụ sở tại Melbourne đang bay các loại Airbus A320 và A321, là các máy bay chỉ có một lối đi giữa, cũng như loại A330 thân rộng. AirAsia thì dùng loại A320.

Airbus cho rằng châu Á sẽ vượt qua Mỹ và châu Âu trở thành thị trường hàng không lớn nhất thế giới trong 20 năm tới. Đa phần sự tăng trưởng đó là đến từ các hãng hàng không giá rẻ.

Kết quả là khu vực châu Á Thái Bình Dương dự kiến sẽ cần thêm 4500 máy bay thân hẹp có một lối đi giữa khoang, cũng như 2570 máy bay thân rộng có hai lối đi giữa khoang.

Tuy nhiên, Shukor Yusof, một phân tích gia hàng không nhận xét: “Các hãng hàng không giá rẻ vẫn chưa giữ một vai trò đủ quan trọng để ảnh hưởng tới nhà sản xuất nhằm đưa ra các máy bay đúng theo yêu cầu cụ thể của họ”.

Tăng tầm quan trọng

Image caption Ông Leahy từ Airbus nói họ phải tính tới mọi yếu tố khi thiết kế máy bay

Phó chủ tịch phụ trách tiếp thị của Boeing, Randy Tinseth, nói khu vực châu Á Thái Bình Dương là “thị trường tiềm năng lớn nhất xét về nhu cầu so với bất cứ khu vực nào trên thế giới”.

Tuy nhiên, ông không bình luận trực tiếp về chuyện nhà sản xuất máy bay đón nhận như thế nào việc thiết kế máy bay theo yêu cầu của Jetstar và AirAsia, mặc dù ông chỉ ra rằng các hành khách luôn yêu cầu cao.

Đối thủ của Boeing là Airbus của châu Âu cũng từ chối cho biết họ có sẵn lòng đưa ra một thiết kế như yêu cầu của các hãng hàng không giá rẻ hay không. Thay vào đó, họ lăng xê mô hình máy bay A320 là lý tưởng cho các hãng hàng không giá rẻ.

John Leahy, quan chức điều hành chính tại Airbus nói: “Để thiết kế thành công máy bay, chúng tôi cần tính đến nhu cầu của mọi lĩnh vực trên thị trường”.

Ông Buchanan của Jetstar nói thế hệ máy bay thân hẹp tiếp theo sẽ được giao hàng sớm nhất là nửa sau của thập niên này.

Tùy thuộc vào chuyện các hãng giá rẻ sẽ làm ăn ra sao trong mấy năm tới, có thể một ngày họ sẽ có vị trí đủ mạnh trong ngành hàng không để đặt hàng máy bay riêng của họ.

Tin liên quan