Giới công ty hối lộ thoát vòng công lý?

Image caption Chính phủ mới có kế hoạch rà soát hoạt động tội phạm văn phòng.

Đạo Luật Hối lộ, một trong những luật mới được thông qua trước cuộc bầu cử, cam kết sẽ hành động cứng rắn hơn đối với các công ty Anh dính líu vào tham nhũng ở nước ngoài.

Tuy nhiên theo những gì phóng viên Allan Urry thực hiện chương trình File on 4 phát hiện ra, có những lo ngại rằng thỏa thuận nhằm đẩy nhanh quá trình khôi phục niềm tin sau các vụ bê bối thực ra có những điểm yếu của nó.

Chuyện là về một công ty đặt trụ sở tại Anh có doanh thu 20 triệu bảng ở Hy Lạp.

Thế nhưng vấn đề là công ty đã chi khoản tiền hối lộ khổng lồ để có được đơn đặt hàng. Một nhân viên của công ty DePuy International Ltd (DPI), làm cho sản phẩm như khớp hông nhựa, đã lợi dụng văn hóa tham nhũng trong tài chính công của Hy Lạp nhưng không bị lột tảy khi công ty mẹ đặt tại Mỹ là Johnson & Johnson đã nhận tội trong cuộc điều tra của Mỹ. Trong một cuộc thanh tra ở Hy Lạp cảnh sát tìm thấy giấy tờ và bắt một số bác sĩ phải trả lời câu hỏi về việc họ đã làm thế nào mà lại kiếm tiền cao hơn rất nhiều so với mức lương bình thường. "Người Hy Lạp nào cũng quen thuộc với ý tưởng trả những gì gọi là faculackie, là khoản hối lộ nho nhỏ cho bác sỹ hay nhà tư vấn vừa là để bày tỏ sự cảm ơn và đôi khi đẩy nhanh quá trình chăm sóc sức khoẻ," theo Giáo sư Kevin Featherstone của Trường Kinh tế London. Quan ngại tham nhũng

Tuy nhiên, như Giáo sư Featherstone, một thành viên của ủy ban tư vấn cho Thủ tướng Hy Lạp làm thế nào để bài trừ tham nhũng thì trường hợp trả tiền bôi trơn vượt qua cả phạm gi “chen hàng” vì lót tay cho bác sĩ.

"Tham nhũng tại Hy Lạp là có qui mô và đã có những vụ tai tiếng”. "Vấn đề cũng cho thấy cảm giác bất công xã hội khi giới chuyên gia, nhà quản lý trong ngành y tế đang bình thường bị cắt giảm lương bổng," ông nói thêm. Khi Sở Điều tra Gian lận nghiêm trọng của Anh (SFO) tiến hành tìm hiểu, họ đã thực hiện một thỏa thuận với Robert Dougall, Giám đốc Tiếp thị của DPI để đổi lại sự giúp đỡ của người này. Việc này đã bị chỉ trích bởi các thẩm phán xét xử vốn bác việc hợp tác giữa công tố và biện hộ muốn ông Dougall nhận được một án treo cho sự hợp tác của mình nhưng rồi lại bắt giam ông ta một năm. Tức là bên công tố thì không muốn cho án treo bởi mức độ tham nhũng là có tính hệ thống và dài hạn và số tiền liên quan là nhiều triệu bảng”.

Tuy nhiên Dougall được thả sau phiên phúc thẩm và án tù hai năm là án treo.

DPI cho biết họ đã hợp tác đầy đủ với các "cơ quan chức năng" tại Vương quốc Anh, và nói thêm các hành động "của cá nhân này là trái với chính sách của Johnson & Johnson." DPI nói thêm: "Chúng tôi tiếp tục hợp tác trong vấn đề này và vì lý do này không thể bình luận bất kỳ gì thêm." Khi vụ án kết thúc SFO đã ra thông cáo tìm cách giải thích rằng tội của Dougall không được thúc đẩy bởi lòng tham. "Dougall hành động để thực hiện ý định công ty của DPI. Ông không tìm cách cũng không đạt được lợi ích cá nhân liên quan đến việc dàn xếp tham nhũng," SFO nói. Nhưng kiểu đi tới việc biện luận theo hướng đôi co này trong vụ Dougall đã làm thương tổn tới danh tiếng của Vương quốc Anh, theo một số quan sát viên. 'Củ cà rốt và cây gậy'

Tiến sĩ Sue Hawley, từ tổ chức Theo dõi Tham nhũng, lập luận rằng nước Anh không đủ rắn khi các công ty Anh có hành vi sai trái ở nước ngoài. "SFO và chính phủ thông qua thương lượng muốn để có được kết quả nhanh chóng, để tránh phải trả số tiền lớn của người nộp thuế về điều tra tốn thời gian vì tham nhũng là tội phạm rất khó để điều tra," bà nói. "Vấn đề là SFO đã nói cho các công ty rằng SFO đề nghị giải pháp củ cà rốt và cây gậy ... câu hỏi là liệu các SFO đang dùng gậy nhiều như cà rốt mà SFO cho hay không." Chính phủ mới có kế hoạch rà soát hoạt động tội phạm văn phòng và đã công bố ý định để "tạo ra một cơ quan duy nhất để giải quyết thực trạng tội phạm kinh tế nghiêm trọng mà hiện tại đang thực hiện bởi một loạt các cơ quan như Sở Chống Gian lận Nghiêm trọng (SFO), Cơ quan Dịch vụ tài chính (FSA) và Văn phòng Thương mại công bằng (OFT). " Tuy nhiên, chính phủ mới chưa cho biết chi tiết về bộ máy mới và chưa có bộ trưởng nào nhận lời trả lời phỏng vấn cho chương trình File on 4.