Nga thiệt hại 33 tỷ USD mỗi năm vì tham nhũng

TT Medvedev
Image caption Giới chức nói Kremlin cần nhiều quyết tâm chính trị để giải quyết vấn đề tham nhũng

Tuyên bố chính thức rằng nước Nga mất 1 nghìn tỷ rúp (33 tỷ USD) mỗi năm vì tham nhũng và kém hiệu quả trong hệ thống mua sắm công trở thành ngạc nhiên lớn cho nhiều người.

Tham nhũng ở Nga không phải là bí mật: tổ chức Transparency International xếp nước này ở hạng 154 trên 178 quốc gia, cùng với Lào và Campuchia.

Nhưng con số 1 nghìn tỷ vượt quá mọi ước tính chính thức trước đây, là một con số rất lớn ngay cả đối với nền kinh tế lớn như Nga.

Đó là 20% ngân sách của Nga cho mua sắm của trung ương và địa phương, hay hơn 10% thu nhập ngân sách quốc gia trong năm 2010.

"Số tiền lớn như vậy bị các viên chức và doanh nhân không đàng hoàng nhét túi," tổng thống Dmitry Medvedev nói hồi tuần trước.

"Xử lý họ và đưa họ vào tù - không có lối thoát nào khác."

Giọt nước trong biển cả

Nhưng giới chuyên gia cảnh báo riêng án tù không phải là câu trả lời, mà là toàn bộ hệ thống mua sắm công của Nga cần phải thay đổi.

Một trong số các vấn đề chính là mối quan hệ đáng kể giữa tham nhũng và thiếu hiệu quả, khiến người ta thực sự khó đánh giá động cơ biển thủ.

Từ tháng Một đến tháng Mười, công tố viện Nga đã định ra 26.000 vụ phạm luật, chuyển thành 100 vụ hình sự được ghi nhận và 7.700 quan chức bị khiển trách.

Nhưng đó có vẻ chỉ là giọt nước trong biển cả khi so sánh với trên 10 triệu hợp đồng cung cấp được thực hiện với 260 nhà thầu mỗi năm.

"Chúng ta cần loại trừ sự kém hiệu năng để có thể chống tham nhũng," theo Irina Kuznetsova, lãnh đạo Viện quản lý chi tiêu nhà nước và địa phương từ Cao học kinh tế Mátxcơva.

Để làm như vậy, các luật lệ hiện hành quy định mua sắp cấp nhà nước cần phải thay đổi, theo giới chuyên gia.

"Rõ ràng các quy định đó không hoạt động khi người ta có thể lấy cắp cả ngàn tỷ như vậy," bà Kuznetsova nói.

Andrei Khramkin là lãnh đạo viện chi tiêu chính phủ tại Viện hàn lâm Nga về quản lý hành chính, đưa ra ví dụ về việc cơ quan của ông mua sắm để minh họa rằng bộ luật hiện nay không giúp tăng hiệu quả.

Ông nói nếu ký hợp đồng mua máy tính mới cho viện, thì chi phí bị ấn định và viện không được phép trả giá rẻ hơn nếu thỉnh thoảng nhà cung cấp sẵn sàng hạ giá.

Thiếu phương tiện

Konstantin Chuychenko là lãnh đạo văn phòng giám sát hành chính tổng thống, mô tả cơ chế theo dõi giá mua của chính phủ và phân tích kết quả hợp đồng theo một số tiêu chí chính.

Để làm sạch hệ thống mua sắm, chính phủ cần lập hệ thống quan hệ liên bang, nhằm mục tiêu phát hiện các vụ mua sắp trùng lặp kịp thời và lập ra hệ thống pháp lý để đánh giá các hợp đồng đó.

"Không có khách hàng đặt hàng nào hiểu hoàn toàn hệ thống ngân sách được chi trả theo các đặt hàng nhà nước như thế nào," ông Chuychenko nói với tổng thống Nga hồi tuần trước.

Bà Kuznetsova chỉ ra rằng chính phủ biết tình hình là tệ không đủ.

Chính phủ cần học cách quản lý hệ thống một cách đúng đắn.

"Chúng ta có dữ liệu, nhưng không có cơ chế để phân tích đầy đủ, để hiểu các thông tin minh bạch và có sẵn," bà nói.

Ông Khramkin nói thực hiện hệ thống mới là nhiệm vụ lớn và khó khăn, phải mất nhiều năm.

"Đây là bước đi chiến lược chứ không phải chiến thuật ngắn hạn," ông tin.

Chính phủ Nga có thể muốn dùng kinh nghiệm của các nước khác trong hệ thống mua sắm.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định là nhà nước và chính quyền địa phương có đủ quyết tâm chính trị để cải thiện tình hình hay không.

"Tình hình bắt đầu thay đổi trong vòng hai ba năm qua," theo ông Khramkin.

Các chuyên gia nói các tín hiệu tích cực đầu tiên từ cuộc chiến chống tham nhũng đã được gửi ra, ghi nhận là có thêm nhiều điều khác cần được thực hiện.

Tin liên quan