Đôla Úc tiếp tục tăng giá

Biểu đồ đôla Úc so với đôla Mỹ Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Biểu đồ đôla Úc so với đôla Mỹ

Đồng đôla Úc tăng giá mạnh trong thời gian qua, lên tới hết mức cao kỷ lục này tới mức kỷ lục khác.

Tuần trước, đôla Úc lên đến mức $1,07 so với đôla Mỹ, và người ta còn đồn đoán nó có thể vượt qua ngưỡng quan trọng về tâm lý là $1,10 trong vòng sáu tháng tới.

Kể từ khi được thả nổi vào tháng 12/1983, đôla Úc chưa bao giờ lên tới mức cao như vậy.

Stephen Long, phóng viên kinh tế của đài ABC, nhận xét: “Đôla Úc tiếp tục lên giá và lên giá. Không ai biết được khi nào nó mới dừng”.

Đây là một diễn biến quan trọng.

Vào thời điểm Thế Vận hội Sydney 2000, một đôla Mỹ đổi được 2 đôla Úc.

Chỉ riêng trong năm ngoái, đôla Úc đã tăng giá 15% so với đôla Mỹ.

Đôla Úc tăng giá phản ánh phần nào tình trạng yếu đi của đôla Mỹ - cái có thể được gọi là yếu tố thúc đẩy.

Nguyên nhân

Tuy nhiên, còn nhiều yếu tố khác làm tăng thêm sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Australia có tỉ lệ lãi suất tương đối cao - 4,75% so với mức 0% của Mỹ.

Trái phiếu chính phủ trong 10 năm có tỉ lệ lãi suất là 5,5%. Mức nợ của chính phủ thấp và hệ thống ngân hàng được kiểm soát khá chặt.

Nhìn chung, nền kinh tế Úc vẫn mạnh, với tỉ lệ thất nghiệp chỉ dưới 5% - là mức mà các kinh tế gia nhiều khi thường gọi là không có người thất nghiệp.

Úc chưa từng bị suy thoái kể từ đầu thập niên 1990, và đã tránh được suy giảm sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vừa qua.

Có lẽ trên hết, đó là mức tăng giá cả hàng hóa khiến cho tiền tệ Úc, vốn liên hệ chặt với các nguồn tài nguyên, tăng giá.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Đôla tăng giá cũng mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng Úc

Chỉ trong vòng 24h tuần trước, giá đồng tăng 2.5%. Vàng tăng cao ở mức kỷ lục và đôla Úc cũng theo đó tăng lên.

Các nhà đầu tư còn muốn kiếm lời một phần từ tăng trưởng của Trung Quốc, và đồng đôla Úc không những phản ánh sức mạnh và sự ổn định của nền kinh tế nước này, mà còn cả tiềm năng tăng trưởng khổng lồ của Trung Quốc nữa.

Sức mua

Người dân Úc cũng có một số lợi ích về kinh tế từ đồng tiền mạnh.

Trước hết, tiền mạnh giúp giảm bớt áp lực lạm phát, là quan ngại chính của Ngân hàng Dự trữ Úc, vốn theo đuổi chính sách tăng chi phí cho vay từ mức độ khẩn cấp đặt ra sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Mặc dù giá dầu đã tăng vọt trong quý đầu, lên 14%, giá hàng nhập khẩu nhìn chung chỉ tăng 1.4%, được coi là giảm bớt lạm phát.

Chi phí máy tính và xe hơi nhập khẩu thực ra cũng giảm xuống trong quý đầu năm nay.

Tất cả điều này có nghĩa là Ngân hàng Dự trữ Úc có thể trì hoãn việc đẩy tỉ lệ lãi suất lên cao hơn nữa - mà như thế là tốt cho những người mua nhà phải vay tiền ngân hàng.

Dân Úc hay đi du lịch cũng được hưởng lợi từ chuyện này. Với việc đôla Úc tăng giá hơn, nước Mỹ giờ đây trở thành một địa điểm tương đối rẻ, và rất nhiều người Úc giờ thích sang Mỹ mua sắm, như tại New York hay Los Angeles.

Mặt trái

Tuy nhiên, cũng có một số trở ngại. Đồng đôla tăng giá đang gây tổn hại cho ngành du lịch trong nước của Úc.

Các công ty du lịch đang thấy bị thiệt hại nặng nề ở cả thị trường khách du lịch sang trọng cũng như khách ba lô.

Một số công ty du lịch tàu biển cho biết kinh doanh của họ giảm 60%, và những đợt giảm giá mà họ đưa ra đã thấp đến hết mức.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Du lịch là ngành chịu thiệt hại nặng nhất của việc đôla tăng giá

Bức tranh đối với các chủ khách sạn rẻ tiền cũng vậy, vì du khách ba lô hoặc đang phải thắt lưng buộc bụng, hoặc không còn hào hứng đi du lịch nữa.

Đây là thiệt hại kép cho du lịch Úc, vì rất nhiều người Úc vốn thường hay nghỉ ở trong nước thì lại nhân dịp đôla tăng giá đi ra nước ngoài.

Đối với lĩnh vực xuất khẩu của Úc, đôla tăng cũng làm hại tới tính cạnh tranh và thâm thủng vào lời lãi của các công ty.

Ngoại lệ duy nhất là trong lĩnh vực tài nguyên. Có hai lý do cho sự phát triển của lĩnh vực này: trước hết là nhu cầu dường như không thể nào đáp ứng nổi cho quặng sắt và than, đặc biệt từ Trung Quốc. Thứ hai là rất nhiều hàng xuất khẩu của Úc được định giá bằng đôla Mỹ.

Tương lai

Liệu Ngân hàng Dự trữ Úc có ra tay can thiệp hay không?

Chính sách của nước này là muốn thả nổi tự do, hay nói cách khác là để thị trường tự định giá đồng đôla Úc.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn với truyền hình Bloomberg, ngoại trưởng và là cựu thủ tướng Kevin Rudd tỏ ra mạnh mẽ ủng hộ chính sách thị trường tự do.

Ông nói: “Chúng tôi không có ý định quay lại việc tìm cách điều chỉnh tỉ giá hối đoái”.

“Tôi cho rằng những nước làm như vậy rốt cục sẽ phải trả giá thôi”.