Nhật ra kế hoạch bồi thường nạn nhân phóng xạ

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Chính phủ Nhật chuẩn thuận kế hoạch hỗ trợ bồi thường lên tới 60 tỷ đô la Mỹ.

Chính phủ Nhật đã chấp thuận một kế hoạch nhằm giúp hãng Tokyo Electric Power (Tepco) bồi thường cho nạn nhân của cuộc khủng hoảng nhà máy hạt nhân sau vụ sóng thần hồi tháng Ba.

Các khoản chi trả dự kiến sẽ ở mức hàng chục tỷ USD sau sự cố nhà máy hạt nhân Fukushima.

Sự trợ giúp có thể giúp Tepco không bị phá sản, nhưng chính phủ nhấn mạnh rằng đây không phải là việc cứu trợ.

Trong hè này, công ty cũng có kế hoạch khởi động lại các nhà máy nhiệt điện vốn đã phải đóng cửa kể từ sau trận động đất hồi tháng Ba.

Vận hành bằng dầu

Động thái này sẽ giúp tránh được tình trạng thiếu điện vào mùa cao điểm.

Tepco có kế hoạch khởi động lại nhà máy số 2 có công suất 600 megawatt và nhà máy số 4 có công suất 1.000 megawatt, cả hai đều được vận hành bằng dầu và thuộc nhà máy nhiệt điện Hirono của mình, nằm cách khoảng 20 km về phía nam của nhà máy Fukushima.

Một nhà máy chạy bằng than có công suất 1.000 MW tại Hitachinaka ở Ibaraki, phía bắc Tokyo, cũng sẽ đi vào hoạt động.

Cuộc khủng hoảng đã đẩy Tepco, công ty năng lượng lớn nhất châu Á, đến bờ vực phá sản, và đã từng có những quan ngại rằng hãng sẽ phải trả những khoản tiền bồi thường khổng lồ.

Nay chính phủ Nhật Bản đồng ý dùng tiền thuế do dân đóng góp để giúp đỡ - với các tường thuật đề cập tới con số trên 60 tỷ đô la.

Điều kiện ngặt nghèo

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Tepco chấp nhận các điều kiện ngặt nghèo nhằm đổi lấy sự trợ giúp từ phía chính phủ.

Theo kế hoạch, một cơ quan do nhà nước hậu thuẫn sẽ được thành lập, và Tepco sẽ rút tiền từ cơ quan này ra để chi trả cho các khoản bồi thường.

Đổi lại, công ty sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ của chính phủ. Hãng sẽ vẫn được niêm yết trên thị trường chứng khoán nhưng sẽ phải dùng cả khoản lợi nhuận để hoàn trả trong thời gian vài năm.

Tepco - vốn hoạt động trong lĩnh vực chiếm tới 33% kinh tế Nhật Bản - trước đó đã đồng ý tái cơ cấu triệt để nhằm đổi lấy sự giúp đỡ từ chính phủ.

Các điều kiện mà hãng đồng ý bao gồm cắt giảm chi phí mạnh mẽ, không hạn chế mức chi trả bồi thường, và chấp nhận có cuộc điều tra về hoạt động quản lý của hãng.

Các công ty điện lực khác nếu có nhà máy điện hạt nhân cũng được trông chờ sẽ tham gia đóng góp cho chương trình này, phóng viên BBC Roland Buerk ở Tokyo nói.

Chính phủ được trông đợi sẽ hỗ trợ theo nhu cầu, nhằm ngăn chặn việc các công ty rơi vào tình trạng thua lỗ. Dự kiến chính phủ sẽ tài trợ cho chương trình bồi thường bằng cách phát hành trái phiếu đặc biệt.

Chương trình này giúp giảm bớt lo ngại rằng các vấn đề của Tepco có thể sẽ gây bất ổn cho thị trường tài chính Nhật Bản.

Nhưng chương trình có thể phải đối mặt với sự phản đối trong trong quốc hội, nếu bị xem là quá dễ dãi cho các cổ đông và ban lãnh đạo công ty, phóng viên của chúng tôi nói.

Truyền thông Nhật Bản đã tường thuật rằng Tepco có thể phải tăng giá điện để giúp trang trải các khoản chi phí.

Cổ phiếu của Tepco giảm trong hôm thứ Sáu, được giao dịch ở mức thấp hơn 6%, đạt 452 yen.

Các cổ phiếu ngân hàng cũng xuống giá do thị trường lo sợ các ngân hàng có thể phải đàm phán lại các hợp đồng vay nợ có với Tepco.