Chaebol - Khổng lồ già nua?

Cập nhật: 09:37 GMT - thứ năm, 20 tháng 12, 2012

Hai ứng viên tổng thống: Bà Park Geun-hye và ông Moon Jae-in

Các tập đoàn khổng lồ được điều hành bởi các gia đình quyền lực của Nam Hàn là mục tiêu phổ biến trong thời điểm tranh cử - "chỉ trích Chaebol" là một chiến lược chính trị cũ kĩ lâu nay. Tuy nhiên với xu hướng ngày càng đi lên của khoảng cách giàu nghèo, vật giá tăng nhanh đã đưa lời kêu gọi cải cách vào tâm điểm của cuộc tranh cử năm nay với cả hai cánh tả, hữu trong chính phủ.

Park Geun-hye là ứng cử viên từ đảng theo đường lối bảo thủ Saenuri, là con gái của người đàn ông có công xây dựng nền kinh tế chuyên về xuất khẩu của Nam Hàn (đồng thời cũng là người bị lên án vì sự đàn áp những nhà hoạt động dân chủ). Cũng như phe đối lập, bà cũng đặt "kinh tế dân chủ" vào trọng tâm cuộc vận động tranh cử của mình.

"Chúng ta đã không dành cho sự công bằng đủ quan tâm", bà nói với báo chí tháng trước. "Những tập đoàn lớn có thể đầu tư và tạo việc làm, nhưng họ cũng có những mặt tiêu cực - họ tập trung vào công việc kinh doanh giữa những nhóm nhỏ của riêng mình, họ lấy đi công nghệ từ các công ty nhỏ và thao túng giá cả."

Củng cố hình ảnh

Samsung

Nhân viên Samsung đi làm từ thiện

Những tập đoàn lớn của Nam Hàn - những cái tên phổ biến như Samsung, Hyundai và LG đóng góp vào khoảng một nửa tống sản phẩm quốc nội của nước này.

Những tập đoàn này được cho là đầu tàu cho sự tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc của Nam Hàn.

Tuy nhiên cách kinh doanh của các tập đoàn này bị chỉ trích vì góp phần đẩy các công ty vừa và nhỏ vào đường cùng, khiến nhiều việc làm cũng bị mất đi.

Điều này làm hình ảnh của các Chaebol bị ảnh hưởng tại quê nhà, mặc dù xuất hiện sáng loáng ở nước ngoài.

Won Gi Joon đang điều hành một quỹ từ thiện để vận động các công ty đóng góp một phần lợi nhuận kinh doanh trở lại xã hội.

Ông nói rằng các công ty lớn đang ngày càng ý thức rõ hơn nhu cầu cần thay đổi để bảo vệ hình ảnh.

"Chúng ta đang ở trong một thời điểm mà, dù muốn hay không, các công ty lớn sẽ phải chi nhiều hơn để củng cố hình ảnh của mình," ông nói với BBC. "Nếu không làm được điều đó, tôi nghĩ rằng sẽ khó để họ kinh doanh và tồn tại ở Nam Hàn, bởi lẽ xã hội tại đây đã trưởng thành hơn rất nhiều."

Kinh tế dân chủ

"Dân chủ chính trị tại Nam Hàn đã dẫn đến nhu cầu dân chủ đối với xã hội và kinh tế"

Moon Jae-in, ứng viên tổng thống Nam Hàn

Khoảng cách giàu nghèo tại Nam Hàn đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Ngày hôm nay, tầng lớp giàu có nhất trong xã hội giàu hơn khoảng 5,7 lần so với tầng lớp nghèo nhất; cao hơn 5,38 lần so với năm 2006.

Một ứng cử viên tổng thống (đã bị loại) đã từng gọi Nam Hàn là đất nước với hai phiến bản: một Nam Hàn với tăng trưởng và cơ hội, còn một Nam Hàn thì không.

Tổ chức của Gi Joon đã giúp thiết lập sự liên kết hiếm hoi giữa hai bên, tạo cơ hội cho các tập đoàn lớn đóng góp than cho các hộ gia đình nghèo để sống qua mùa đông. Tại một đất nước công nghệ cao, nền kinh tế lớn của khối G20 này, không phải ai cũng có nhà với hệ thống sưởi.

Điều thúc đẩy thay đổi lần này, theo ý kiến của nhiều người, đó là sự trưởng thành và tập trung hơn của chính trường Nam Hàn.

"Dân chủ chính trị tại Nam Hàn đã dẫn đến nhu cầu dân chủ đối với xã hội và kinh tế," ông Moon Jae-in, ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ Thống nhất nói.

Nhiệm vụ trước mắt của chúng ta lúc này, đó là xây dựng một "Nhà nước phúc lợi". Đây là điều mà chúng ta không thể làm cách đây 10 năm, bởi nói ra thì có lẽ họ đã cho chúng ta là "những kẻ cánh tả". Tuy nhiên với sự thống nhất chính trị hiện nay, chúng ta có đủ các điều kiện để tiến đến một nhà nước phúc lợi."

'Tự tiết chế'

Samsung

Samsung là một trong những Chaebol hàng đầu của Nam Hàn

Kim Sung-joo là người được sinh ra, và sau đó bị cách ly từ một trong những gia đình quyền lực nhất Nam Hàn.

Giờ đây, ở vị trí lãnh đạo của một trong những doanh nghiệp hàng đầu Nam Hàn, bà tự miêu tả mình là một "Chaebol cánh tả" - người ý thức được trách nhiệm của mình đối với xã hội.

Những gã khổng lồ già nua của nền kinh tế Nam Hàn cần phải cải cách nhanh hơn, bà nói - nếu không muốn bị ép phải thay đổi.

"Tôi hy vọng là lần này các gia đình Chaebol có thể tỉnh giấc trước chính phủ," bà nói với BBC. "Tôi hy vọng họ sẽ ý thức được là những Chaebol không đến từ đời cụ nội mình, mà từ công sức và giọt mồ hôi của những người lao động."

"Họ phải học cách tự tiết chế. Ví dụ như Bill Gates, người đóng góp những khoản tiền khổng lồ cho xã hội. Tất cả những đồng tiền chúng ta có, thực ra không thuộc về chúng ta - chúng ta chỉ là những người canh giữ. Và tôi tin rằng thế hệ trẻ của những gia đình Chaebol này có thể hiểu được điều đó."

Những chính sách cải cách đang được nhắc đến bởi các ứng viên bao gồm giới hạn của sở hữu chéo, các đầu tư có liên quan cũng như giới hạn loại ngành công nghiệp mà các nhóm đầu tư lớn có thể tham gia.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế xuất khẩu của Nam Hàn đang phải chứng kiến nhiều quan ngại về tăng trưởng, có vẻ như sự quyết tâm cải cách của phe bảo thủ đang dịu đi.

Việc cải cách các tập đoàn lớn và điều phối giàu nghèo có thể là điều cấp bách đối với cả hai đảng, tuy nhiên trong bối cảnh khó khăn mà suy thoái kinh tế thế giới đang gây ra, điều mà nhiều người đi bầu quan tâm nhất, lại quay trở lại là tăng trưởng.

Dù sao đi nữa, suy thoái kinh tế sẽ không giúp ích cho ai, cả người giàu lẫn nghèo.

Tuy nhiên tại một đất nước phụ thuộc vào một vài doanh nghiệp để có được một nửa sự tăng trưởng hiện tại, suy thoái kinh tế chỉ khiến cho thực trạng này dấn sâu hơn.

Giống như một nhà bình luận đã nói gần đây, người ta không lo lắng về độc quyền chính trị nữa, mà chỉ lo về độc quyền kinh tế.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.