Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
24 Tháng 4 2007 - Cập nhật 07h33 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Việt Nam thành công ra sao?
 

 
 
Trong hai thập niên qua Việt Nam đã đạt một số thành tựu quan trọng.

Giáo sư tiến sĩ Trần Văn Hiền hiện đang giảng dạy tại Houston, Mỹ
Giáo sư tiến sĩ Trần Văn Hiển hiện đang giảng dạy tại Houston, Mỹ

Từ một nước thấp kém về nhiều lãnh vực đến một nước có nhiều thành đạt đáng kể so với thế giới.

Khi so với chính mình, mỗi năm Việt Nam (VN) khá hơn năm trước. VN từ ngày đổi mới đạt được một số thành công sau:

1.Phát triển kinh tế - Trong thập niên qua GDP của VN phát triển rất cao ở Á châu, 7,8% vào 2006 và chỉ sau Trung Quốc (TQ).

2.Hòa bình – VN lần đầu tiên trong 2000 năm lịch sử thật sự có hòa bình, không có chiến tranh hay bị đô hộ.

3.Hòa nhập thế giới – Sau nhiều thập niên sống cô lập hay chỉ trong thế giới cộng sản, VN đang trên đường hội nhập thế giới và cộng tác luôn với những cựu thù như Hoa Kỳ (HK), Pháp, TQ và Cam Bốt.

4.Xóa đói giảm nghèo – World Bank khen ngợi VN thành công trong hạ tỷ số nghèo từ 70% đến 20% trong 15 năm qua và là một gương tốt cho những nước nghèo khác.

5.Nhân quyền – Theo báo cáo của Freedom House, một tổ chức độc lập phi chính phủ, tình trạng nhân quyền của VN, tuy còn thấp, khá lên và bắt đầu ngang tầm với Nga -- một nước có bầu cử tự do -- vào cuối năm 2006.

Tuy nhiên, người Việt cần tự hỏi:

-Vị trí của VN trên thế giới ra sao và người Việt có thể hãnh diện với vị trí của mình hay không?
-Người Việt sẽ phải chinh phục những thử thách mới nào để để có một vị trí cao trên thế giới?

Bài phân tích này cho đọc giả một cái nhìn toàn diện về những thành quả của VN theo góc độ phát triển kinh tế, và giúp người Việt biết được những thử thách mới cần được chinh phục để có một vị trí cao trên thế giới.

I. Vị Trí Việt Nam Trên Thế Giới

Một nước thành công trong thời đại mới cần có nhiều thành đạt cao trong những lãnh vực: kinh tế (economy), môi trường (environment), nội an (public safety and order), công bằng xã hội (social equality), ngoại an (external security) và nhân quyền (civil liberties or human rights).

Trong Bảng 1, tác giả thu thập một số dữ kiện từ những bảng báo cáo gần đây của những cơ quan uy tín của thế giới và chuyển qua phần trăm cao nhất (tôp x%) để dễ so sánh về sự thành công của VN với những nước ở Á châu, trong khu vực, cựu cộng sản (CS), có lịch sử đấu tranh dành độc lập và thành công cao.

Nước ở tôp 1% là một trong những nước đứng hàng đầu vể một lãnh vực, và tôp 99% là hạng chót.


II. Những Thử Thách

1.Kinh tế: Chìa khóa chính để giải quyết nhiều khó khăn khác như môi trường, nội an, công bằng xã hội và ngoại an, là kinh tế. Để hiểu rõ hơn những thử thách kinh tế VN phải vượt qua, tác giả đưa ra một sự so sánh với Mã Lai và Nam Hàn.

VN cần 71 và 142 năm để bắt kịp Mã Lai và Nam Hàn nếu giữ mức tăng trưởng GDP ở mức hiên nay ở 7,8%. Những số năm dài đăng đắng trên làm người Việt bàng hoàng nhất là cần 71 năm để bắt kịp Mã Lai, một nước mà người Việt không xem là bằng tầm cỡ mình trong lịch sử.

VN cần phải phấn đấu nhiều hơn nữa để bắt kịp Mã Lai và Nam Hàn trong 30 và 50 năm bằng cách tăng tốc độ tăng trưởng GDP từ 7,8% đến 12,3%. Nhờ có chính quyền minh bạch rất cao với chính sách kinh tế rõ rệt, biết dụng người tài quản lý nền kinh tế, và thu hút đầu tư trong và ngoài nước, Singapore đạt được tăng trưởng trên vào 1965-1973, và đây là một gương sáng cho VN.

VN cần phải đầu tư rất nhiều để bắt kịp. Theo Đại Học Harvard, VN cần đầu tư 3 đô la vào khu vực kinh tế thị trường để được đạt được 1 đô la tăng trưởng kinh tế và phải mất 5 đô la vào khu vực kinh tế nhà nước. Để bắt kịp Mã Lai và Nam Hàn trong 30 và 50 năm, VN cần đầu tư 3.573 và 33.864 tỷ đô vào khu vực kinh tế tư nhân, hay 5.955 và 56.440 đô tỷ nếu vào quốc doanh. Nên nhớ GDP của VN vào 2006 là 52 tỷ đô la.

2.Môi trường (environment): Con người chỉ có sức khỏe và năng suất cao trong lâu dài khi môi trường lành mạnh. Môi trường tốt khi ít bị ô nhiễm (không khí, nước uống/dùng, tiếng ồn, sông/biển/hồ) và không bị hiểm họa y tế. Môi trường của VN ở tôp 89%.

Mục tiêu gần cho môi trường là bằng Thái Lan (tôp 51%) và sau đó đến Mã Lai (tôp 31%), và VN cần phải đầu tư rất nhiều để cải thiện môi trường.

3.Nội an: Nội an cao tạo một môi truờng sống và làm việc an toàn cho mọi người. Để đạt được nội an cao, người dân ít bị trộm cướp, hành hung, tổn thương, hay chết chóc một cách phi lý.

 Cửa hàng LV tại Hà Nội
Hàng hóa cao cấp đã xuất hiện tại VN để nhắm đến giới giàu mới

Theo nhận định của chính quyền Hoa Kỳ đăng tải trên website(http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1060.html), nạn hành hung giết người rất ít và đây là điểm mạnh nhất về nội an. Nạn trộm cắp cũng bình thường như những nước khác trên thế giới. Tại nạn xe cộ rất cao đưa đến nhiều chết chóc và thương tích một cách phi lý trên đường phố.

VN cần đầu tư rất nhiều vào giáo dục quần chúng và hệ thống giao thông công cộng và cứu cấp y tế để giảm chết chóc cao từ tại nạn xe cộ. Do đó cải thiện nội an cũng đòi hỏi thêm về đầu tư.

4.Công bằng xã hội: Trong lâu dài, đất nước chỉ có thể tránh được những xung đột lớn giữa những tầng lớp dân khi có công bằng xã hội cao như ít chênh lệch giàu nghèo, mọi người dân được cùng cơ hội thăng tiến về kinh tế, chính trị và xã hội, v.v.

World Bank khen ngợi chính quyền VN thành công trong công bằng xã hội vì hạ tỷ số người nghèo từ 70% dân số đến 20% trong 15 năm.

Một số yếu kém về công bằng xã hội ở VN là:

Hệ thống tuyển nhân sự của chính quyền hay của công ty quốc doanh vẫn còn đặt rất nặng vào lý lịch và không công bằng với những người có liên hệ với chế độ cũ. Thêm vào đó luật pháp thường nhẹ tay với đảng viên phạm tội.

Sự chênh lệch giàu nghèo ở VN càng ngày càng rộng trong hai thập niên qua, nhất là giữa người dân và những viên chức nắm quyền/đất, giữa người biết và không biết làm kinh tế thị trường, và giữa thành thị và thôn quê.

Hệ thống thuế không thu thuế được từ những người có thu nhập cao từ tiền mặt. Trong khi đó người làm ăn minh bạch phải đóng thuế thật cao.

Muốn nâng cao công bằng xã hội, VN cần tạo được những chương trình công bằng xã hội mới với nhiều thử thách hơn xóa đói giảm nghèo.

5.Ngoại an: Trong lâu dài, một dân tộc hay đất nước tồn tại được khi có đại đoàn kết dân tộc, kinh tế mạnh, tự bảo vệ được đất nước và quyền lợi dân tộc, biết cách làm bạn với nhiều nước, và có thể truyền bá văn hóa của mình.

Nước VN chật hẹp và dân số rất đông (thứ 13 trên thế giới), có một lịch sử chống ngoại xâm từ ngàn đời, sẽ tiếp tục tồn tại trên mãnh đất với bờ biển hình chữ S vài trăm năm tới. Đây là điểm mạnh nhất về ngoại an.

Trung Quốc (TQ) và di sản của cuộc chiến tranh ý thức hệ 1954-1975 là hai thử thách ngoại an lớn cho VN.

Xưởng may hàng xuất khẩu
Đầu tư nước ngoài tiếp tục đổ vào Việt Nam do nhân công rẻ

TQ vẫn tiếp tục là một mối đe dọa cho ngoại an, nhất là hải phận với nhiều tài nguyên. Trong lịch sử, VN thường bị TQ lấn áp khi yếu. Trong những thập niên qua, TQ đạt được nhiều thành quả quân sự lớn như có vũ khí hạt nhân, đưa người lên vũ trụ, bắn được vệ tinh xa mặt đất hàng nghìn cây số, v.v. Trong khi đó, Việt Nam kém xa về quân sự, không tự chế tạo, không tiền mua vũ khí tối tân, không có đồng minh mạnh và khó bảo vệ hải phận rộng lớn với nhiều tài nguyên từ TQ trong tương lai.

Cuộc chiến 1954-1975 có hai mặt:
1) độc lập và thống nhất đất nước và
2) ý thức hệ.

Mặt thứ nhất đã kết thúc vào năm 1975 và mặt thứ hai vẫn còn âm ỉ cháy. Giữa người Việt với nhau, cựu TT Võ Văn Kiệt tóm tắt di sản này một cách ngắn gọn “Chiến tranh khi nhắc lại, có hàng triệu người vui, mà cũng có hàng triệu người buồn. Đó là một vết thương chung của dân tộc cần được giữ lành thay vì lại tiếp tục làm cho nó thêm rỉ máu.”

Đảng cầm quyền có nhiều thay đổi trong thập niên qua để giảm di sản này, và thu hút ½ triệu (hay 20%) Việt Kiều về VN thăm gia đình vào năm 2005. Tuy nhiên, số tiền Việt Kiều đầu tư ở VN còn rất ít cho thấy niềm tin lâu dài của Việt Kiều vào đảng cầm quyền vẫn còn ở mức độ thấp.

Khi Hoa Kỳ (HK) thương lượng với VN về mậu dịch quốc tế, HK luôn đòi hỏi nhiều cải cách nặng về chính trị và xã hội. Thêm vào đó Hoa Kỳ và EU vẫn cho nền kinh tế VN là “không thị trường” và tiếp tục tạo áp lực lên Việt Nam thay đổi khu vực kinh tế nhà nước hay xã hội chủ nghĩa.

Tìm được một mô hình chính trị và ngoại giao để diệt được di sản của cuộc chiến tranh ý thức hệ để có đại đoàn kết dân tộc, và làm bạn với Phương Tây để phát triển kinh tế nhanh và cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc, là một thử thách chính trị rất lớn.

6.Nhân quyền: Con người, nhất là văn minh hay trí thức, cần có một đời sống tinh thần đầy đủ hay có được những nhân quyền tối thiểu. Theo Freedom House, hai lãnh vực chính của nhân quyền là:

•Chính quyền pháp trị - chính quyền có luật pháp rõ rệt, hành luật đúng đắn, và đối xử với mọi người dân như nhau.

•Quyền tự do căn bản - tự do ngôn luận, báo chí, tín ngưỡng, tranh luận trong môi trường học tập (academic freedom), kinh tế, hội họp và tạo tổ chức/nhóm, đi lại và sống ở mọi nơi, và quản lý/tổ chức gia đình.

Nhân quyền của VN ở tôp 74% và bằng với Nga. Nếu VN thực hiện được những cam kết với WTO về chính quyền pháp trị, VN có thể bắt kịp Singapore về nhân quyền trong năm năm tới. Trong lâu dài, VN nên học từ Ba Lan, một nước với nhân quyền thấp trước đây bây giờ đuợc lên tốp 1%.

 Cờ Mỹ và VN tại diễn đàn kinh doanh
Nếu tranh thủ được hậu thuẫn của Mỹ và của VK thì triển vọng tăng trưởng sẽ cao

Hoa Kỳ chẳng đá động gì đến nhân quyền của Nga và coi Singapore là một đồng minh thân thiết, hai nước với nhân quyền ở tầm cỡ VN. Trong khi đó, HK và Việt Kiều (VK), hai đối tượng với ý thức hệ khác với đảng cầm quyền, thường chỉ trích VN về nhân quyền, và đây là một di sản của cuộc chiến tranh ý thức hệ vẫn còn âm ỉ cháy.

Làm sao thuyết phục được Hoa Kỳ và Việt Kiều là VN đang có nhiều nỗ lực và thành công đáng kể về nhân quyền là một thử thách chính trị, ngoại giao và tâm lý lớn cho đảng cầm quyền. Sự thành công này sẽ đem lại nhiều lợi ích kinh tế, chính trị và đại đoàn kết dân tộc.

III. Lời Kết

Tóm lại, VN vẫn tiến đều từ ngày đổi mới nhất là về kinh tế và nhân quyền. Tuy nhiên những tiến bộ vừa qua không đủ để đẩy vị trí VN cao trên thế giới. Người Việt cần định rõ được vị trí hiện thời của mình và những thử thách to tát cần phải vượt qua để tiến lên. Những thử thách đòi hỏi đầu tư cả nghìn tỷ đô la và nhiều cải cách rộng lớn về chính trị và ngoại giao. Thế người Việt có một chiến lược rõ ràng để chinh phục những thử thách trên chưa?

Bài tới “Giấc Mơ Đại Việt”, tác giả sẽ đề nghị một chiến lược để chinh phục những thử thách trên và phục hồi huy hoàng của thời Đại Việt.

Houston 15 tháng tư năm 2007

Tài liệu tham khảo (có thể truy cập từ mạng)

1.2005 Environmental Sustainability Index, World Economic Forum
2.2006 World Population Data Sheet, World Population Reference Bureau
3.CIA World Factbook, U.S. Government
4.Corruption Perception Index 2006, Transparancy International
5.Daprice, David, “Vietnam’s Economy: Success Story or Weird Dualism – A SWOT Analysis,” Harvard University, Vietnam Program, Center for Business and Government, May 2003.
6.Freedom in the World 2007, FreedomHouse
7.Global Competitive Index: Identifying Key Elements of Sustainable Growth, 2006-2007 Ranking, World Economic Forum
8.GNI Per Capita 2005, Atlas Method, World Development Indicators Database, World Bank, 1 July 2006.
9.Ronald J. Cima, ed. Vietnam: A Country Study. Washington: GPO for the Library of Congress, 1987
10.Singapore Economy – Patterns of Development (Country Studies)

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
BBC có thể biên tập lại thư mà vẫn giữ đúng nội dung ý kiến và không bảo đảm đăng mọi thư gửi về.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Quốc hội giúp đảng thêm dân chủ?
20 Tháng 4, 2007 | Việt Nam
880 ứng cử viên Quốc hội
19 Tháng 4, 2007 | Việt Nam
Phỏng vấn Thiền sư Nhất Hạnh
18 Tháng 4, 2007 | Việt Nam
TRANG NGOÀI BBC
BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân