Lỡ bạn chết sớm, bạn để lại ký ức gì cho con cái?

Denise Paluch and Gaby Eirew
Image caption Gaby Eirew (phải) và mẹ, Denise

Gaby Eirew phải chịu hai đại tang trong vòng một tháng. Kinh nghiệm đau buồn này thúc đẩy bà tìm cách nhắc nhở các bậc cha mẹ ghi lại hình ảnh của mình qua những khúc phim để lại cho con.

Khi cha của Gaby Eirew chết vì ung thư tuyến tụy, một trong những lời khuyên cuối cùng của ông là: "Thương tiếc bố hai năm thôi, sau đó con phải thương tiếc chính mình."

Gaby nghĩ mình có thể gượng được, và không khổ sở lắm khi chịu tang. Chẳng gì thì bà cũng có kinh nghiệm làm việc trong vai trò cố vấn xử lý các trường hợp chấn thương tâm lý thời thơ ấu.

Nhưng bà thấy mình phải làm nhiều hơn.

Giúp việc gia đình – một nghề như bao nghề khác

Tự kỷ ‘không phải do cha mẹ thiếu quan tâm’

Bài học từ các thần đồng nữ về cờ vua

Hoàn cảnh của Gaby khó khăn hơn vì bà và chồng gần đây chuyển nhà từ London đến Vancouver với ba đứa con nhỏ, có nghĩa là bà không có quanh mình mạng lưới hỗ trợ.

Trong lúc buồn nhất, Gaby tìm cách gọi cho một người bạn thân từ thời thơ ấu, Emma, một bác sĩ ở London. Nhưng sau đó bà nhận được một tin bất ngờ hơn: Emma vừa bất ngờ qua đời một cách đột ngột.

"Emma thông minh, xinh đẹp, chăm chỉ và rất nhiệt tình," Gaby nhớ lại. "Tôi nhỏ bé và lập dị trong khi Emma là người thông minh duyên dáng. Nhưng diệu kỳ thay chúng tôi rất thích nhau."

Cái chết của người bạn thân khiến Gaby càng lún thêm vào nỗi đau buồn. "Tôi không biết phải làm gì với chính mình," bà nói.

Cả Gaby và Emma đều 39 tuổi vào thời điểm đó. Ba đứa con của Emma đều từ 10 tuổi trở xuống - giống như con của Gaby. Giờ đây, Gaby không chỉ đau buồn vì cái tang của cha, mà còn buồn với cái tang của bạn. Bà không thể ngừng suy nghĩ về tác động của cái chết của cha mẹ đối với trẻ nhỏ. Làm thế nào để bạn bắt đầu giải thích về cái chết với các con?

"Tôi tưởng tượng cảnh những đứa con của tôi ở vào hoàn cảnh con Emma, lớn lên với mọi thứ mà chúng biết trực tiếp từ mẹ tự nhiên bị đứng khựng lại. Tôi muốn viết cho con của Emma, trấn an các cháu và nói với chúng những điều hữu ích nhất, nhưng tôi không thể tóm gọn con người của Emma. Tôi nhận ra là các cháu sẽ ̣ược nghe một số điều về mẹ từ cha và ông bà chúng, nhưng còn những điều chắc chắn sẽ phải đến từ Emma thì sao?"

Trong nhiều tuần lễ, Gaby cảm thấy "như một kẻ mất trí", bị ám ảnh bởi cái chết. Bà liên tục hỏi bạn bè và những người lạ mình gặp: "Bạn đã chuẩn bị gì cho cái chết?"Đó là chủ đề trò chuyện mà Gaby thićh nhất trong giai đoạn ấy.

Nhìn lại, Gaby thấy đó là một phần của quá trình hồi phục và bà lúc ấy cần hướng nỗi đau của mình vào một điều gì đó thiết thực. Cuối cùng thì kết quả của những cảm xúc đó là một công cụ giúp trẻ em đối diện với cái tang của cha mẹ - một ứng dụng miễn phí đã được hàng chục ngàn người ở hơn 30 quốc gia sử dụng, để ghi lại di sản những lời nhắn nhủ qua video cho gia đình họ.

Vào mùa hè năm 2008, một vài tháng sau hai cái tang lớn đó, Gaby bắt đầu nghiên cứu về nỗi đau mất người thân.

Trong năm năm kế tiếp, Gaby phỏng vấn hơn 100 người ở Canada và Anh quốc đã mồ côi cha mẹ hay cả song thân khi còn nhỏ. (Ở Anh, cứ 20 trẻ em thì sẽ có một em mất một phụ huynh trước 16 tuổi - khoảng 24.000 mỗi năm.)

Gaby tìm những em này bằng cách đăng thông báo trên các diễn đàn trực tuyến và để lại notes tại hồ bơi công cộng và thư viện.

"Tôi đã nói chuyện với những người sinh ra sau khi cha chết, hoặc trở về nhà trong lúc vụ án đang xảy ra, hoặc tai nạn xe hơi đã giết chết cha mẹ họ", Gaby nói.

Image caption Gaby Eirew

Gaby khám phá ra cho con bú sữa tại các trạm xe buýt là một cách tốt để bắt chuyện với những người lạ về việc làm cha mẹ và về tử vong.

Bà hỏi những người này họ ao ước có thể hỏi cha mẹ (đã qua đời) của mình điều gì.

"Điều quan trọng nhất mà các trẻ em nói muốn nghe là cha mẹ tự hào về họ, rằng cha mẹ yêu họ và nói yêu thương khi nhắc đến tên mình," Gaby nói.

"Thường thì các em nghe nói rằng mẹ hoặc cha yêu thương họ rất nhiều, nhưng họ cần và muốn là được nghe những lời này trực tiếp từ cha mẹ."

Đôi khi họ muốn nghe một cụm từ rất cụ thể.

Người giàu, nghèo sống khác nhau thế nào?

Những người giả chết để biến mất khỏi công ty

Nét tích cực của nhịp sống quay cuồng

"Họ ước họ có thể hỏi cha mẹ, 'Con nhớ mẹ hay cha thì thầm điều gì đó với con mỗi tối khi cho con đi ngủ, đó là những lời gì? Con muốn nghe lại lần nữa."

Nó có thể là một lời cầu nguyện, những lời ru, hoặc những từ ngữ khác đã trở thành một phần của nghi lễ hàng đêm để các em biết mình được yêu thương trước khi ngủ.

Vì vậy, mục tiêu chính là để phụ huynh ghi lại thông điệp đơn giản đó dưới dạng video để lại cho hậu thế.

Ứng dụng (App) của Gaby, được gọi là RecordMeNow, đại khái là một loạt các lời nhắc giúp mọi người tạo thư viện video cho con cái, được chia thành các chủ đề, dựa trên nghiên cứu của Gaby.

Một khám phá khác của Gaby là những trẻ mồ côi thường mang trong mình một cảm giác tội lỗi rất lớn. "Việc cha mẹ nói trong một tin nhắn 'Cha/mẹ bị bệnh, cha/mẹ sắp chết, đó không phải là lỗi của con, cha/mẹ không muốn chết, cha/mẹ rất vui là con vẫn tiếp tục sống và con có một cuộc sống đầy đủ,' là điều hết sức quan trọng."

Tuy nhiên, Gaby cũng rất ngạc nhiên khi nghe nhiều câu hỏi lặt vặt hơn - và khá cụ thể - mà trẻ em dành cho cha mẹ.

Mẹ/cha sử dụng nước lau sàn nào? Mùi đó làm con nhớ về thời thơ ấu. Mẹ sức nước hoa gì? Con cũng muốn sức nước hoa đó Tên đệm của mẹ là gì? Công thức cho món súp mà mẹ hay nấu là gì? Mình thường hay đi bộ ở đâu? Con muốn đi bộ cùng lối đi đó với các con để tưởng nhớ mẹ. Chỉ cho con cách bố cạo râu.

Thỏa mãn tò mò của trẻ em về những chi tiết này thực sự có thể giúp giảm bớt đau buồn, cô nói.

Nhưng trẻ em cũng muốn nghe về những điều khác trong cuộc sống của cha mẹ. Những chi tiết như một câu chuyện đáng nhớ từ thời thơ ấu của cha mẹ, một câu chuyện về sự lãng mạn hoặc những kinh nghiệm cha mẹ trải qua ở tuổi dậy thì. Cha mẹ đã chọn công việc, nghề nghiệp của họ như thế nào và cách họ xử lý ghi gặp căng thẳng và tức giận? Họ có những suy nghĩ gì trong việc đặt tên cho các con?


Đại khái, trẻ em muốn tìm kiếm lời khuyên và hướng dẫn về các nguyên tắc giúp họ đưa ra quyết định quan trọng trong cuộc sống khi không còn cha mẹ bên cạnh.

Gaby nhận ra rằng trẻ em không muốn nghe những lời được thổi phồng hay tô vẽ về cha mẹ thường nghe trong đám tang và các cuộc họp mặt gia đình - họ muốn nghe những câu chuyện đơn sơ, thô thiển, cả những khuyết điểm của cha mẹ mà họ có thể liên mụn cóc và tất cả, mà họ có thể liên tưởng đến.

Đó là lý do tại sao ứng dụng RecordMeNow khuyến khích người ta nói về những thời điểm khó khăn, Gaby nói. "Bạn cần phải là một người đa diện, không phải là một câu chuyện thành công lớn, điều quá khó để các em noi gương. Có thể bạn gặp phải rắc rối trong đời, điều đó ổn thôi, đó là một phần của cuộc sống và điều đó sẽ giúp con bạn khi chúng một ngày nào đó gặp khó khăn. "

Cũng có những câu hỏi phản ánh sự thiếu hiểu biết của một đứa trẻ về cái chết, Gaby nói.

Một số em nhìn lại thời thơ ấu và nói "không hiểu tại sao bố lại bị chôn, còn xe lăn của bố thì vẫn còn đây, làm sao bố có thể đi ở trên thiên đường, nếu thể không có chiếc xe lăn bên cạnh?"

Vì vậy, một câu hỏi cho người sắp chết trong ứng dụng chỉ đơn giản là: "Quan điểm của bạn về cái chết như thế nào? Bạn nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra sau khi chết?

Ứng dụng được thiết kế đơn giản "không hoa lá cành", bởi vì khi được chẩn đoán mắc bệnh nan y, bệnh nhân sẽ đột nhiên có hàng triệu điều phải suy nghĩ, bao gồm cả việc viết di chúc, và các vấn đề tài chính khác, và chỉ có một thời gian ngắn - để hoàn tất.

Tâm trí của bệnh nhân có thể ở khắp mọi nơi và ứng dụng này giúp họ tập trung vào nhiệm vụ quan trọng nhưng khó khăn này.

Hai cộng đồng lớn mà ứng dụng này giúp được nhiều nhất là những bệnh nhân bị ung thư giai đoạn cuối và những người được chẩn đoán mắc bệnh Bệnh Thần kinh Vận động (Motor Neurone Disease).

Như ông Dean Mucklow, sống ở Birmingham, chẳng hạn.

Image caption Dean Mucklow

Dean thoạt nhận ra có điều gì đó không ổn khi ông phải khó khăn lắm mới mặc xong được bộ áo liền quần cho con gái.

Ông lúc ấy 42 tuổi và đang nghỉ phép vì mới có đứa con thứ hai.

Trước đó thỉnh thoảng Dean hay làm rơi đồ vật, điều làm ông lo lắng, nhưng ông cứ đinh ninh là sở thích tập karate thường xuyên có lẽ có lúc ảnh hưởng đến đôi tay.

Cuối cùng, vào năm 2013 ông quyết định đến gặp bác sĩ và được chẩn đoán Bệnh Thần kinh Vận động (MND) - một bệnh ảnh hưởng đến não và tủy sống, thường tiến triển nhanh chóng và khiến bệnh nhân ở vào tình trạng cơ thể không hoạt động.

"Thật khó để có thể tiếp nhận tin này. Người tôi không cảm thấy suy yếu. Khi cố gắng di chuyển, thì tôi thấy giống như có trọng lượng chì lớn trên cánh tay, chân. Tôi phải suy nghĩ rất nhiều, "ông nói.

Điều khổ nhất là sự thất vọng. Ông muốn chơi với con, nhưng không thể.

Những quan sát này được Dean ghi nhận trong các video ông thực hiện với ứng dụng RecordMeNow vào năm 2015.

Sau khi bị chẩn bệnh Dean và gia đình được giúp liên lạc với Alison Noakes, người làm việc với Hiệp hội Bệnh Thần kinh Vận động. Bà Noakes giới thiệu ứng dụng RecordMeNow cho bệnh nhân nếu giọng họ còn tốt vì bà thấy những lợi ích mà ứng dụng này có thể mang lại.

Image caption Alison Noakes hỗ trợ gia đình Dean từ ngày ông mới bị chẩn bệnh

Mọi người có thể cảm thấy vô cùng lo lắng khi mới được chẩn bệnh và ứng dụng mang giúp họ tập trung suy nghĩ vào một điều tích cực , Alison nói.

Dean dùng RecordMeNow để tạo một kho lưu trữ hơn 80 tin nhắn qua video cho gia đình, gồm con trai và con gái nhỏ, trong khi ông vẫn còn có thể nói.

Trong một khúc phim, ông kể chuyện đời mình, gồm cả những bài học ông đã học được. Những điều ông tâm sự cho thấy ông bị chẩn bệnh vào thời gian tàn nhẫn nhất. Dean vừa chỉ mới bắt đầu gặt hái những lợi ích từ những năm chí thú làm việc: sự nghiệp thành công, lấy vợ, mua nhà và có con.

Ông rời trường năm 1987 và làm việc trong một nhà máy trong nhiều năm trời, nhưng cuối cùng đã theo học môn Công nghệ thông tin bán thời gian tại một đại học.

Sau đó, ông được đào tạo để trở thành một kỹ sư sửa máy photocopy và máy rút tiền. Điều đó dẫn đến một công việc tại công ty điện tử, Ricoh, nơi ông vươn lên, cuối cùng ông đi khắp Anh quốc để quản lý một đội ngũ giảng viên.

Chăm chỉ làm việc và tinh thần cống hiến là những yếu tố quan trọng cần có trong cuộc sống, ông nói trong một video.

Đây là những gì ông nói, với các con, khi được ứng dụng đưa câu hỏi: "Bạn sợ gì nhất?

Bố rất run lúc bước xuống lối đi để cưới mẹ con. Bố sợ nhưng đó là điều tốt nhất bố làm trong đời. Bố cũng rất sợ có con. Khi sinh con, người ta không bao giờ ngừng sợ hãi hay lo lắng. Nhưng sự sợ hãi làm cho người ta thấy mình đang sống. Vì vậy, hãy nắm lấy nỗi sợ, sử dụng nó. Không bao giờ để cho nỗi sợ ngăn cản mình.

Dean cũng cho các con thấy tài vặt của mình trong một video: Dùng lưỡi chạm vào mũi. Tất cả video được thu trong khi ông mặc chiếc áo bóng đá Aston Villa mà mình yêu quý.

Trong một video khác, ông nói:

Đây là điều khó nhất mà bố phải làm trong đời, cố gắng tìm ra những từ đúng. Bố thương yêu tất cả các con, hãy cẩn trọng và luôn giữ nụ cười trên môi.

Giờ đây Dean giao tiếp qua một máy tính, điều khiển bằng chuyển động mắt.

Dean "tồn kho" giọng nói trước khi bị mất hơi, lưu giữ các thành ngữ, cụm từ và âm thanh trong cơ sở dữ liệu kỹ thuật số. Nhờ vậy, khi ông soạn thảo bài phát biểu bằng phần mềm đặc biệt, lời ông được phát ra trên một chiếc loa gắn trên xe lăn ông đang ngồi, trong một giọng tổng hợp được vi tính hóa, hoàn chỉnh với cách phát âm của vùng ông ở.

Phản ánh về các tin nhắn video, mà giờ đây ông đã mất khả năng nói, Dean tâm sự:

"Tôi luôn muốn để lại lịch sử gì đó cho các con. Đặc biệt là đối với đứa con út, vì nó sẽ chỉ biết được tôi qua những video này. Tôi dùng ứng dụng RecordMeNow vì nó ở định dạng tôi thích, với vô số câu hỏi, và người dùng có thể cho thêm vào những câu hỏi khác.

"Tôi muốn các con có chỗ tra cứu nếu chúng tự hỏi, 'Trong trường hợp này Bố sẽ nghĩ gì?'Các con sẽ luôn được nghe những suy nghĩ và ý kiến của tôi. Thật là điều tuyệt vời khi biết rằng con tôi sẽ hiểu được con người thật của cha chúng. Hy vọng tôi có thể truyền lại một số lời khuyên."

Con trai và con gái của Dean ở độ tuổi 10 và 6. Dean không nghĩ rằng các con sẵn sàng xem những video ông làm ngay lúc này.. Ông chỉ muốn các con có sẵn những videos ấy để xem khi chúng ở tuổi có thể hiểu được.

Alison Noakes thuộc Hiệp hội Bệnh thần kinh Mô tô cho biết RecordMeNow là một phần trong trào lưu lớn của những người bị bệnh nan y quan tâm đến việc để lại di sản kỹ thuật số, bao gồm cả những gì cần làm với các tài khoản truyền thông xã hội của họ.

Nhưng "công việc để lại di sản" có một lịch sử lâu dài trong việc chăm sóc cuối đời, Gaby nói.

Bà đã quen với việc này khi làm việc trong các viện dưỡng lão qua nhiều năm với ý tưởng về "hộp nhớ", trong đó bệnh nhân để lại đồ chơi, đĩa CD hoặc lọ nước hoa, cùng với lý do tại sao những vật này lại quan trọng với họ.

Bản quyền hình ảnh MNDA
Image caption "Hộp kỷ niệm" là những gì thường thấy ở viện dưỡng lão

RecordMeNow giống như một phiên bản bản cập nhật kỹ thuật số cho ý tưởng này, bà nói.

Alison thậm chí đã được truyền cảm hứng để ghi lại tin nhắn của mình bằng ứng dụng này, mặc dù các con của bà đã lớn và sẽ có rất nhiều kỷ niệm về bà.

Nó [ứng dụng] buộc bạn phải tự kiểm tra và kết quả có thể gây ngạc nhiên, bà nói.

"Khi bạn nhớ lại các chi tiết như tên của chú gấu bông yêu thích của mình, bạn chợt nhận ra, đó là thông tin sẽ chết đi với bạn."

Tất nhiên, trước thời đại của điện thoại thông minh, người ta có thể ghi lại tin nhắn bằng máy quay video hoặc thu thanh bằng cassette.

Một số cha mẹ biết mình sắp chết để lại tin nhắn cho con vào những dịp cụ thể, như Giáng sinh, sinh nhật hay đám cưới.

Nhưng nghiên cứu của Gaby cho thấy cách tốt hơn là tạo ra tài nguyên mà trẻ em đang đau buồn có thể tiếp nhận vào những lúc chúng muốn.

"Những người được thăm dò ý kiến nói với tôi, 'Đám cưới của tôi sẽ rất buồn nếu không có mặt cha hoặc mẹ, tôi thực sự không muốn nghe một tin nhắn vào ngày hôm đó, vì không biết lúc ấy tôi sẽ phản ứng thế nào.'"

Trên thực tế, nếu các em lớn đủ và ở trong trạng thái tâm trí ổn định khi cha mẹ qua đời, chúng có thể điều chỉnh các lời nhắc trong ứng dụng để nghe được những ký ức mà chúng muốn.

Một em muốn có cuốn video cha mẹ đi xem mình chơi một trận bóng đá, Gaby nhớ lại.

Gaby có mối quan hệ chặt chẽ với nhiều viện dưỡng lão và các trung tâm chăm sóc cuối đời sử dụng ứng dụng RecordMeNow với bệnh nhân. Bà biết từ kinh nghiệm bản thân là mọi người đều muốn ghi lại tin nhắn cho hậu thế, nhưng thường bắt tay vào việc quá trễ.

Đôi khi họ trì hoãn quá lâu đến nỗi họ không còn có thể làm điều đó, vì vậy bà phải giúp họ trong việc quay video.

"Tôi từng được chồng hoặc y tá gọi, và tôi sẽ bước qua nôi hay ghế ngồi xe của một đứa bé nhỏ xíu mà người mẹ sẽ chết trong ngày hôm đó để quay phim. Việc mà bà ấy vẫn muốn ghi lại một tin nhắn cho con là điều rất tốt, nhưng trong hoàn cảnh ấy thì kết quả không được thuận lợi.

Thật đáng tiếc khi trong những tháng cuối cùng của cuộc đời, mọi người thường tập trung vào các vấn đề tài chính thay vì để lại "thứ gì đó quý giá về mặt cảm xúc cho con", Gaby nói.

Thật ra, Gaby khuyên các bậc cha mẹ nên làm ngay một video, trong trường hợp tai nạn bất ngờ xảy ra cướp đi mạng sống của họ, việc làm mà bà gọi là "chính sách bảo hiểm cảm xúc".

Chính Gaby cũng đã tự chuẩn bị cho điều này, vì lợi ích của ba đứa con.

"Tôi đã chứng kiến rất nhiều người qua đời, và tôi đang già đi, vì vậy cảm giác này ngày càng thật", Gaby nói.

Con Gaby ở tuổi một, bốn và bảy, khi bà bắt đầu thu âm.

"Tôi đã chọn những câu chuyện then chốt cực kỳ vui, hài hước, hoặc khó khăn và nói lên một đặc điểm cốt lõi của người đó hoặc tả về mối quan hệ của chúng tôi. Khi nói chuyện, tôi tưởng tượng đang nói chuyện với các con ở mọi lứa tuổi trong những tình huống khác nhau, và muốn yêu thương và hỗ trợ bất cứ điều gì các con đang trải qua."

"Tôi kể những câu chuyện rất rõ ràng. Tôi cười hoặc khóc suốt - không sao cả."

Gaby tả về các thói quen của gia đình, như hàng đêm tất cả cùng nhau leo lên giường để đọc một vài chương trong một cuốn sách.

Hoặc lúc bà bắt cả nhà phải chờ đợi trong mưa để chứng kiến một cảnh một con bò sinh con, trước khi nhận ra là nó chỉ đang bị mắc kẹt trong bùn.

Nhưng Gaby cũng nói về chuyện tình ái, một chủ đề mà nhiều trẻ em thấy rất khó bàn với bố mẹ, nhưng rất muốn tìm hiểu thêm.

"Tôi nói về việc đi chơi với chồng, người bạn tốt của tôi trong nhiều năm và làm sao mà đột nhiên lại nhận biết là chúng tôi nên ở bên nhau suốt đời, chuyện đến nhà anh ấy lúc 5 giờ sáng, và chỉ ngồi đó, hoàn toàn sẵn sàng cho cuộc sống với anh."

"Tôi cố gắng nói về những điều thú vị mà mỗi đứa con đã làm hoặc nói vào những thời điểm nhất định. Chúng là những bức ảnh chụp nhanh, để cho các con thấy rằng tôi quan tâm và để ý đến chúng."

Gaby nghĩ rằng các bậc cha mẹ nên làm những video này mỗi 5 năm.

Mặc dù việc giữ cho mình thoải mái có thể khó khi biết mình đang bị quay phim, Gaby nói rằng phương tiện này có lợi thế hơn thu thanh trong trường hợp các con đang đau buồn vì mất cha mẹ.

Một số người cảm thấy trông họ không đẹp, nhưng trẻ em không quan tâm đến điều đó, bà nói.

"Tôi có cảnh quay về cha tôi, và cả cảnh lông mày của ông co giật một chút khi ông thấy điều gì đó buồn cười, và khi xem chúng tôi sẽ thấy ngay rằng ... vâng, đó chính là ông..."

Theo thời gian, video trở nên đặc biệt có giá trị đối với các em mồ côi cha mẹ sớm, vì có một tổn thương tâm lý rất lớn liên quan đến việc không thể nhớ được bố mẹ mình trông như thế nào, Gaby nói.

Videos có thể giúp con người tin vào ký ức của mình.

Mặc dù Gaby Eirew sống ở Canada, cô vẫn giữ liên lạc với Sky, con gái lớn của, Emma, người bạn chết sớm đã truyền cảm hứng cho bà tạo ra ứng dụng RecordMeNow.

Họ gặp nhau vào tháng 12, lần đầu tiên sau một vài năm. Sky bây giờ đã 21 tuổi và là một sinh viên đại học.

Cuộc gặp gỡ là cơ hội để Gaby kể cho Sky những câu chuyện về mẹ của cô. Tình bạn của Gaby với Emma nảy nở khi họ ở khoảng tuổi Sky, vì vậy những câu chuyện trở nên dễ hiểu hơn.

Sky là con lớn nhất trong ba anh chị em và mới 10 tuổi khi mẹ cô qua đời.

Image caption Gaby và Sky

Ký ức nổi bật đầu tiên của Sky về mẹ là trong một kỳ nghỉ trượt tuyết, khi Sky mới sáu tuổi. Sky bị gãy xương cổ trong bài học trượt tuyết cuối cùng và được người hướng dẫn đưa đến bệnh viện. Cô nhớ lại cảm giác "rất sợ" và muốn gặp ngay bố mẹ. Cô có một hình ảnh bền bỉ của mẹ đang hớt hơ hớt hải chạy đến bệnh viện, điên cuồng cố gắng tìm lối vào.

Sky cũng nghĩ rằng mình có thể nhớ một số lần được mẹ tắm cho.

"Tôi may mắn là người con lớn tuổi nhất vì có được nhiều kỷ niệm nhất", Sky nói.

"Tôi nhớ khi được thông báo [về cái chết của mẹ], đầu tôi đã thoáng có những ý nghĩ về tương lai trước mặt, và ý nghĩ là mẹ không còn trên đời, không bao giờ còn trên đời nữa, là điều rất khó chấp nhận."

Nhớ lại cái chết của mẹ và tác động cái chết của mẹ lên gia đình khiến Sky rơi nước mắt.

Nhưng sau một hồi, Sky lấy lại bình tĩnh.

"Một trong những lời khuyên tốt nhất tôi từng được nghe là từ cha. Đó là không bao giờ sợ khóc và bày tỏ rằng con đang bị tổn thương, bởi vì con còn nhỏ, và con còn quá nhỏ để che giấu nỗi buồn. Điều đó giúp tôi rất nhiều."

Thật dễ để nghĩ, 'Tôi ghét thế giới này, tại sao mẹ tôi phải chết? Điều này thật không công bằng, tại sao điều này lại xảy ra với tôi? 'Và bạn có quyền nghĩ những ý nghĩ đó."

Những lúc đó, ứng dụng RecordMeNow có thể giúp, cô nghĩ.

"Một nửa nỗi sợ hãi là suy nghĩ 'Tôi cô đơn, tôi chỉ một mình' và có ứng dụng này giống như có được một nơi trú ẩn an toàn, cho phép bạn ăn mừng cuộc sống của cha mẹ thay vì đau buồn trước cái chết của họ."

Những chi tiết nhỏ, chẳng hạn như mẹ thích trang điểm như thế nào hay mỹ phẩm mẹ thích sử dụng, rất tốt để biết, Sky nghĩ.

"Những điều nhỏ nhặt là những điều quan trọng," Sky nói. "Bạn sẽ ngạc nhiên khi những câu chuyện nhỏ có thể gây ảnh hưởng lớn như vậy, vì chúng giúp bạn cảm thấy mẹ vẫn ở bên bạn hoặc bạn là một một phần trong cuộc sống của mẹ."

Và ở cấp độ đơn giản hơn, ứng dụng sẽ cho phép bạn nghe lại giọng nói của mẹ, Sky nói. "Một trong những điều tôi thấy đáng sợ nhất là quên mất giọng của mẹ, cách mẹ nói chuyện."

Có một lý do khác khiến Gaby bị thôi thúc phải truyền bá ứng dụng của mình.

"Tôi được nuôi dưỡng bởi một người không biết mình là ai," Gaby nói.

Mẹ của Gaby, Denise Paluch, hiện 82 tuổi, là một đứa trẻ sống sót của Holocaust.

Image caption Denise Paluch

Bà được lén đưa ra khỏi trại Drancy ở Pháp bởi quân kháng chiến Pháp năm 1942. Cha mẹ bà - bị bắt vì là người Do Thái - đã được gửi đến trại tập trung Auschwitz vài ngày sau đó.

Vì bà chỉ mới bốn tuổi khi điều này xảy ra, mẹ của Gaby có rất ít ký ức về cha mẹ mình.

Bà trải qua thời thơ ấu ở Lyon dưới sự bảo vệ của một phụ nữ điều hành một trường học dành cho trẻ em có nhu cầu đặc biệt - bà vẫn gọi phụ nữ này là "mẹ Pháp của tôi". Tại Vichy, Pháp, Denise đã được tạo một danh tính giả để ẩn náu.

Bà cũng được tặng một tấm bưu thiếp giả vờ đến từ cha mẹ, nói rằng nếu bà khóc vì nhớ họ, họ sẽ không quay lại nữa. Đây là một cách để bảo vệ bà, vì sợ rằng nếu bà bày tỏ bất kỳ cảm xúc nào về cha mẹ, nó sẽ thu hút sự chú ý đến danh tính Do Thái thực sự của bà, và khiến bà gặp nguy hiểm.

Đau buồn, hoặc bất kỳ nỗ lực nào để đương đầu với cảm xúc thiếu vắng cha mẹ, đều không được phép tỏ lộ. Những điều đó có thể đe dọa đến tính mạng.

Bản quyền hình ảnh Denise Paluch
Image caption Denise (phải) và "gia đình Pháp"

Denise trải qua những năm tháng tuổi thanh thiếu niên ở Nam Phi, sống với một người dì. Ở tuổi 15, ông ngoại gửi cho bà một vài bức ảnh của bố mẹ, lần đầu tiên bà có thể biết mặt song thân.

Sau đó ở Anh, bà kết hôn và nuôi bốn đứa con, trong đó có Gaby, nhưng vẫn không biết số phận của bố mẹ mình.

Chỉ đến khi 50 tuổi, Dennis mới biết chắc, qua một số hồ sơ được tìm ra, là bố mẹ bà được đưa đến trại Auschwitz và chết ở đó. Chỉ sau đó, Dennis mới có thể chấp nhận mình là một đứa trẻ mồ côi và bắt đầu một quá trình để tang đã bị trì hoãn.

Bà đã cùng Gaby đến thăm nhiều nơi khác nhau, chẳng hạn như nhà của cha mẹ bà ở Brussels, trong một nỗ lực tuyệt vọng để chứng thực ký ức. Một bước đột phá là tìm thấy một số gạch ốp tường đặc biệt mà bà còn nhớ.

Bản quyền hình ảnh Denise Paluch
Image caption Bà Denise và bố

Nhớ lại những sự kiện này sau nhiều năm, điều khiến bà rơi nước mắt là thực tế là bà đã bị tước đi ký ức về cha mẹ, một điều mà bà nói cảm thấy sâu sắc hơn sau khi có con.

"Điều đáng buồn nhất đối với tôi, khi nhìn lại, là cảm giác bị từ chối," Denise nói.

"Tôi nghĩ mẹ không muốn tôi, vì vậy bà mới đi một con đường và tôi phải đi con đường khác."

Điều này có vẻ lạ đối với ai đó lần đầu tiên biết về câu chuyện của bà, một người hiểu biết bối cảnh lịch sử. Nhưng phải nhìn mọi thứ từ góc nhìn của một đứa trẻ thì người ta mới hiểu, Gaby nói.

Chấn thương tâm lý bắt nguồn từ mặc cảm bị khước từ ở độ tuổi sớm như vậy để lại vết sẹo rất sâu, mặc dù lý do duy nhất khiến cha mẹ của Denise phải làm việc đau lòng này là để cứu mạng con.

Biện pháp này đã cứu sống được Denise, và dòng máu của cha mẹ Denise giờ đây tồn tại trong 11 đứa cháu của bà.

Một trong những vật quý giá nhất của Denise, treo trên tường của ngôi nhà phía Bắc London của bà, là một bức ảnh màu nâu đỏ của mẹ bà, lúc khoảng bốn tuổi.

Bản quyền hình ảnh Denise Paluch
Image caption Mẹ của Denise và ông ngoại của Denise

""Tuổi mẹ trong bức hình đó, cùng với tuổi tôi khi mẹ mang tôi cho đi," Denise nói.

"Tôi rất tự hào về những gì Gaby đã làm với ứng dụng RecordMeNow, bởi vì nó sẽ giúp rất nhiều người không nhớ cha mẹ mình, hình dung được là mình là con của ai đó."

Thế thì Denise sẽ đặt câu hỏi gì cho cha mẹ bà, nếu họ có thể truy cập vào ứng dụng mà cháu gái Gaby Eirew, đã tạo ra?

Không ngần ngại Denise biết bà sẽ hỏi: "Mắt mẹ màu gì?"


Chủ đề liên quan

Tin liên quan