Bạn có toát mồ hôi khi bước lên máy bay và muốn tìm giải pháp?

Một người phụ nữ bất an trên máy bay Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Đối với nhiều người, môi trường trên máy bay tạo ra một sự bất an

Tay bạn ra mồ hôi khi bước lên máy bay? Bạn bám chặt cánh tay vào ghế lúc cất cánh? Bạn cảm thấy tim đập nhanh hơn khi hạ cánh?

Vậy thì bạn - giống 17% người Mỹ (theo một khảo sát của Boeing) - có thể đang mắc chứng sợ máy bay.

Ethiopian Airlines: 'Không ai sống sót' khi Boeing 737 rơi trên đường tới Kenya

Việt Nam chưa cấp phép cho Boeing 737 MAX 8

Hoa Kỳ: Boeing 737 Max 8 đạt tiêu chuẩn bay

Tìm thấy hộp đen còn lại của phi cơ Lion Air

Sau vụ rơi máy bay Ethiopian Airlines 737 khiến 157 người thiệt mạng gần đây - thì đó là nỗi sợ có thể hiểu được. Tuy nhiên, máy bay rơi là chuyện hiếm xảy ra.

Ước tính trên thế giới có tổng cộng 37,800,000 chuyến bay, tỉ lệ tai nạn chỉ là 1/2,520,000 chuyến - theo số liệu thống kê tai nạn hàng không của Mạng lưới An toàn Hàng không (Aviation Safety Network - ASN).

Thông tin về tai nạn máy bay được truyền đi rộng rãi càng khiến cho nỗi sợ đó tăng cao.

Tin vui là nỗi sợ lên máy bay có thể điều chỉnh được - trên thực tế là có nhiều cách để đối mặt với nó. Sau đây sẽ là những lời khuyên từ các nhà tâm lý học.

Bài tập hít thở

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Nhà tâm lý Mattew Price khuyên rằng nên hít thở sâu sẽ làm giảm bớt lo lắng

Có những người sợ bay vì họ chưa từng bước lên máy bay, hoặc có những trải nghiệm tiêu cực liên quan đến việc bay - nhà tâm lý học Matthew Price tại Đại học Vermont lý giải.

Ông bổ sung:

"Không có lời giải thích nào rõ ràng cho việc mắc nỗi sợ đó. nhưng có khá nhiều nguyên nhân tiềm năng,"

"Nguyên nhân có thể đến từ hiệu ứng của những vụ máy bay rơi, hoặc nỗi bất an khi ở trong một không gian khép kín."

Ông Price cũng đưa ra lời khuyên về bài tập hít thở - hít một hơi thật chậm và sâu bằng miệng, thở ra nhẹ nhàng bằng mũi - thỉnh thoảng niệm một câu thần chú nhẹ nhàng cũng có thể giữ bản thân bình tĩnh.

Liệu pháp tâm lý

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Chia sẻ là cách bạn vượt qua nỗi sợ

Một số người đeo tai nghe để tạo không gian riêng trên máy bay, cũng có người uống thuốc an thần hoặc thuốc ngủ, trong khi nhiều người lại uống rượu.

Nhưng nếu nỗi sợ tăng lên - thậm chí cản trở việc bạn lên máy bay, thì có một vài liệu pháp tâm lý mà bạn có thể tìm hiểu.

Thôi miên, liệu pháp tâm lý hay liệu pháp hành vi nhận thức là những cách có thể giúp chống lại nỗi sợ lên máy bay.

Hôn thê nạn nhân Lion Air chụp ảnh cưới một mình

Trung Quốc tạm ngừng bay Boeing 737 Max-8

Tìm thấy hộp đen còn lại của phi cơ Lion Air

Bản chất là chúng ta xác định được những yếu tố xung quanh mối lo lắng, để ý đến việc nó phát triển và làm cho chúng ta hoang mang ra sao.

Và quan trọng nhất là tìm ra cách đối mặt với những cảm giác bất an này.

Đối mặt với nỗi sợ

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bài tập 'Hiện thực ảo' (virtual reality - VR) giúp chữa bệnh sợ bay

Các chuyên gia cho rằng cách tốt nhất để vượt qua chứng sợ máy bay đó là đối mặt với nỗi sợ một cách trực diện. Chúng ta dần dần phơi bay từng cấp độ của nỗi sợ máy bay, dưới sự giám sát của các nhà tâm lý.

Có những khóa học đặc biệt để giải quyết nỗi sợ này, ví dụ như chương trình "bay mà không sợ" của Virgin Atlantic.

Các phi công được đào tạo sẽ trả lời thắc mắc, đưa ra thông tin liên quan đến nỗi sợ máy bay, như là máy bay vận hành như thế nào, tại sao sự bất an lại là vấn đề tâm lý bình thường, các hãng hàng không đang làm gì để chống khủng bố, và các phi công sẽ làm gì khi động cơ gặp sự cố.

Nhà tâm lý học Barbara Rothbaum của trường Y Emory tại Atlanta, tiểu bang Georgia đã đưa vào chiếc máy bay ảo được mô phỏng giống thật để thực hiện liệu pháp "phơi bày nỗi sợ" với "93% người tham gia có thể lên máy bay với trạng thái bình thường chỉ sau tám buổi trị liệu".

Bà giới thiệu bốn buổi trị liệu đầu tiên sẽ hướng dẫn học viên kỹ năng quản lý nỗi lo lắng, ví dụ như, làm thế nào để xác định những suy nghĩ tiêu cực và vô lý (như là "chúng ta sắp rơi rồi,") và khắc phục chúng. Bốn buổi cuối cùng sẽ sử dụng hiện thực ảo (virtual reality - VR) để giúp con người đối mặt với nỗi sợ máy bay bằng các liệu pháp tinh thần, từ đó mối lo lắng của họ sẽ giảm.

Bà Rothbaum chia sẻ thêm:

"Việc sử dụng máy bay thật hay ảo đều như nhau khi chúng ta ứng dụng công nghệ VR - nó rẻ và dễ dàng hơn; hơn nữa, bạn có thể cất hay hạ cánh bao nhiêu lần tùy nhu cầu trong vòng 45 phút trị liệu mà không phải rời văn phòng."

Khóa học này mong muốn đem đến cho học viên kiến thức, sự hiểu biết, dần tiến đến chế ngự nỗi sợ. Khi bạn hiểu bản chất một vấn đề, nó sẽ không thể kiểm soát bạn nữa.

Nhìn nhận thực tế

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption 2017 là năm an toàn nhất trong lịch sử ngành hàng không thương mại

Máy bay rơi luôn là một tin tức chấn động.

Gần nhất là vụ máy bay Ethiopian Airlines Boeing 737 Max rơi sau sáu phút cất cánh từ Addis Ababa. Toàn bộ 157 hành khách đã thiệt mạng.

Dẫu vậy, các chuyên gia an toàn hàng không luôn nhắc nhở rằng tai nạn đường bộ còn nhiều hơn thảm họa máy bay; và số lượng tử vong hàng không đã giảm đều trong hai thập kỷ trở lại đây.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố rằng có 1,25 triệu người chết trên toàn cầu khi lưu thông đường bộ năm 2013.

Như vậy là giao thông đường bộ có số lượng tử vong cao gấp 100 lần đường không.

Ngoài ra, hai nguyên nhân hàng đầu khiến con người tử vong là bệnh tim và ung thư.

2017 là năm an toàn nhất trong lịch sử ngành hàng không thương mại, theo một bản nghiên cứu gần đây. Cả năm không xảy ra vụ rơi máy bay nào trên thế giới, theo bản báo cáo của ASN.

Năm 2018, số liệu chỉ ra rằng chỉ có một vụ tai nạn hàng không chết người xảy ra trên tổng số 2,5 triệu chuyến bay.

Ông Harro Ranter - Giám đốc điều hành của ASN nhấn mạnh rằng mức độ an toàn hàng không đang tăng mạnh.

Ông nói thêm:

"Điều này đã chỉ ra một bước tiến vượt bậc của an toàn hàng không trong hai thập kỷ qua."

Xem thêm về hàng không:

Bạn xem còn đủ tuổi thi làm phi công nhé

Indonesia: Vì sao Boeing 737 mới tinh đã rơi?

Mỹ kiểm tra động cơ Boeing 737

Tin liên quan