Kazakhstan và kiến nghị không bắt thủ đô nhận tên lãnh tụ Nursultan

Kazakhstan Bản quyền hình ảnh Anadolu Agency
Image caption Kazakhstan nằm ở Trung Á và có trên 20% dân gốc Nga, và 66% người Kazakh

Quyết định của chính quyền Kazakhstan muốn đổi thủ đô Astana thành Nursultan theo tên cựu tổng thống vừa từ chức đã gây phản ứng ở nước này.

Đa số trong 5700 người ký tên vào trang Nur.kz trên Facebook - tính đến 26/03 - phản đối ý tưởng mà tân tổng thống Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev đưa ra hôm 20/03.

Sau khi nhậm chức nhờ ông Nursultan Nazarbayev quyết định từ nhiệm, ông Tokayev đã đề xuất việc đổi tên thủ đô Astana thành Nursultan.

Đề xuất này được các chính trị gia của đảng cầm quyền nhiệt liệt ủng hộ nhưng họ cũng phải sửa hiến pháp để đổi tên thủ đô.

Tuy thế, một số người Kazakhstan không thấy thoải mái về đề xuất mang tính "ghi công" quá rõ của người vừa từ chức.

Bakhytnur Otarbaeva viết trên Facebook: "Chào các bạn. Tôi rất sợ đọc tin. Không rõ nước ta còn tên là Kazakhstan hay không?"

Có người đùa bằng cách nhắc lại nhân vật hài trong phim Borat ở Anh về Kazakhstan.

Cái giá phải trả khi đất nước thay đổi chữ viết

Tổng bí thư làm tổng thống rồi tự nghỉ

Ngôi sao Putin 'ngày càng ít tỏa sáng'?

Kazakhstan đổi tên thủ đô và phong con cựu tổng thống

Phim do diễn viên Anh, ông Sacha Baron Cohen thực hiện, đóng vai nhà báo Kazakhstan, Borat, sang Mỹ để giới thiệu về đất nước "vô cùng lạc hậu" của mình.

Bộ phim từng bị chính quyền Kazakhstan lên án.

Bản quyền hình ảnh Facebook Andrei Grishin
Image caption 'Nước Kazakhstan của Borat hẳn không điên rồ như đất nước đang có thật' - Andrei Grishin viết về đề xuất đổi tên thủ đô Astana

Nay, Andrei Grishin viết bằng tiếng Nga trên Facebook câu rằng: "Nước Kazakhstan của Borat hẳn không điên rồ như đất nước đang có thật."

Kazakhstan hiện có 18 triệu dân và người Kazakh chiếm chừng 66%, người Nga trên 20%, còn lại là các dân tộc khác.

Hiện có những người ở Nga đang tự hỏi liệu tổng thống Vladimir Putin sẽ tiến hành chuyển giao quyền lực tương tự như diễn tiến ở Kazakhstan.

Từ cha sang con

Sinh năm 1940, năm nay 'mới có' 78 tuổi, ông Nazarbayev đã không đi theo con đường làm lãnh đạo trọn đời như một số nhân vật cùng thế hệ Hậu Liên Xô.

Ông lên làm Bí thứ thứ nhất Đảng Cộng sản Kazakhstan khi nước này vẫn còn là cộng hòa thuộc Liên bang Xô Viết.

Sau khi Kazakhstan độc lập, ông thắng cử bốn lần và giữ chức tổng thống nước cộng hòa, trong các năm 1999, 2005, 2011 và 2015.

Trong tất cả các cuộc bầu cử đó ở quốc gia 18 triệu dân, ông chỉ phải đối chọi với các đối thủ hình thức mà không có thực lực.

Bản quyền hình ảnh Anadolu Agency
Image caption Sinh năm 1940 và là cựu bí thư Đảng cộng sản, ông Nazarbayev có tước vị 'Elbasy' - người cha của dân tộc Kazakhstan

Ông được phong tặng danh hiệu 'Elbasy' - cha của dân tộc, và sẽ không bị xét xử hay quy trách nhiệm gì kể cả sau khi đã rời chính trường.

Cùng việc ông rời chức tổng thống, con gái cả của Nazarbayev, Dariga Nazarbayeva, lên làm Chủ tịch Thượng viện, chức vụ thứ nhì trong hệ thống.

Đã đổi nhiều lần

Thủ đô Kazakhstan đã trải qua nhiều 'thăng trầm' về tên.

Năm 1830, đây là pháo đài Akmoly của quân Cossack Siberia, rồi sau thành thị trấn Akmolinsk.

Thời Liên Xô, thành phố có tên là Tselinograd, và đến 1992 đổi tên là Akmola, rồi nhanh chóng có tên trong tiếng Kazakh là Almaty.

Năm 1998, Kazakhstan chính thức đổi tên lần nữa cho thành phố là Astana, có nghĩa là 'thủ đô'.

Tên mới nhất của thành phố, theo tên ông Nursultan, có nghĩa là Vị vua Ánh sáng, trong tiếng Ả Rập.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Tháp Baiterek ở thủ đô Kazakhstan

Tin liên quan