Thăm Okinawa và nhân chứng của cuộc chiến tàn bạo năm 1945

Bà Masako Nakazato, cựu nữ sinh Himeyuri, y tá trong trận Okinawa năm 1945 Bản quyền hình ảnh Tossapol Chaisamritpol/BBC Thai
Image caption Bà Masako Nakazato, cựu nữ sinh Himeyuri, y tá trong trận Okinawa năm 1945

Nhà báo của BBC News Tiếng Thái thăm Okinawa vào dịp 74 năm chấm dứt cuộc chiến đẫm máu trên hòn đảo này và gặp các nhân chứng.

Trưởng biên tập BBC News Tiếng Thái, Nopporn Wong-Anan viết:

"Khi đi bộ cạnh Đài Hòa bình Okinawa với chủ tịch của hội tưởng niệm nạn nhân chiến tranh, tôi thấy thật buồn khi nhìn lên các bức tường liên tiếp ghi tên nạn nhân chiến tranh."

"Xem video về các đơn vị nữ y tá Himeyuri, tôi thấy sự tàn bạo của chế độ quân phiệt Nhật gây ra đối với chính công dân nước họ thời chiến."

Từ nữ sinh thành y tá trong chiến hào

Himeyuri là tên gọi tắt của hai trường nữ sinh: Sư phạm Nữ Okinawa và Trung học Nữ số 1 của Okinawa.

Từ 1941, khi Nhật Bản bước vào cuộc chiến đánh Hoa Kỳ và Đồng minh ở châu Á, các nữ sinh hai trường này bị đặt vào tình trạng kiểm soát chặt chẽ của chính quyền quân phiệt Nhật.

Bà Teruya Naeko, cựu chủ tịch Hội gia đình nạn nhân chiến tranh Okinawa
Image caption Bà Teruya Naeko, cựu chủ tịch Hội gia đình nạn nhân chiến tranh Okinawa
Okinawa
Image caption Nhà báo của BBC News Tiếng Thái, Nopporn Wong-Anan (bìa phải) thăm khu tưởng niệm các nạn nhân chiến tranh Okinawa
Ông Takehisa Arakaki, Chủ tịch Quỹ Tưởng niệm Hòa bình Okinawa (Okinawa Peace Memorial Foundation). Bản quyền hình ảnh TOSSAPOL CHAISAMRITPOL/BBC THAI
Image caption Ông Takehisa Arakaki, Chủ tịch Quỹ Tưởng niệm Hòa bình Okinawa (Okinawa Peace Memorial Foundation).

Mục tiêu của chương trình học là để họ, các thiếu nữ dân đảo Okinawa, trở thành "nữ chiến binh" vì tổ quốc.

Ngoài tập quân sự, họ được huấn luyện thành y tá để sẵn sàng trợ giúp quân đội Nhật.

Trận Okinawa bắt đầu vào tháng 3/1945, quân đội và hải quân Hoa Kỳ bắt đầu pháo kích và chuẩn bị đổ bộ vào hòn đảo lớn nhất nằm về phía Nam của chuỗi đảo tạo thành lãnh thổ chính của đế quốc Nhật.

Okinawa Bản quyền hình ảnh Himeyiri Peace Museum
Image caption Trường nữ sinh Himeyuri bị điều động vào chiến dịch Okinawa - trên 400 cô đã bị giết

Hàng trăm nữ sinh Himeyuri đã bị đưa ra tuyến đầu của công cuộc phòng thủ Okinawa, làm y tá chiến trường.

ทหารอเมริกันในสมรภูมิโอกินาวา Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Chừng 180 nghìn quân Mỹ đã đổ bộ vào Okinawa
ทหารอเมริกันเข้าโจมตีโอกินาวา Bản quyền hình ảnh Historical/Getty Images
Image caption Quân Mỹ đem xe tăng, trọng pháo đổ bộ vào Okinawa

Cuộc chiến diễn ra không cân sức. Chừng 110 nghìn lính Nhật phải chống lại 180 nghìn trong số tổng cộng lực lượng 540 nghìn quân Mỹ và Đồng minh tung vào chiến dịch Okinawa.

Chỉ từ 23/03 đến ngày 8/04 năm 1945, Nhật Bản bị mất trên 60 nghìn quân trong trận Okinawa.

Nhưng cuộc chiến phải đến 02/07 mới chấm dứt, sau các giao tranh vô cùng đẫm máu trên từng bãi biển, hang đá, chiến hào, hầm trú ẩn ở đảo Okinawa.

Lính Nhật bắt dân địa phương, và các nữ sinh Himeyuri vào các hang động phòng thủ.

Họ chỉ là con số nhỏ trong toàn bộ học sinh của 21 trường tiểu học và trung học Okinawa bị bắt tham gia cuộc chiến mà giới quân phiệt Nhật ngay từ đầu đã biết là vô vọng.

Emperor Hirohito of Japan on a visit to the Military Academy in Zama 10 November, 1939 Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Nhật Hoàng Hirohito thăm Học viện Quân sự Zama tháng 11/1939

Các nam sinh, từ 14-19 tuổi, bị đưa vào các đội cảm tử 'Thiết Huyết vì Nhật Hoàng' (Iron Blood for the Emperor), sẵn sàng ôm bom lao vào xe tăng Mỹ.

Một số khác lập thành các nhóm liên lạc viên.

Nhưng quân Nhật đã thất bại với số thương vong khủng khiếp: 188 nghìn người thiệt mạng.

Okinawa Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Người mẹ Okinawa và con

Những người sống sót, các trận oanh kích 'Mưa Bom' (Iron Storm) từ tàu chiến Mỹ, gồm cả các nữ sinh và nam sinh, đã đầu hàng bị bắt vào trại tù binh.

Phải sau khi toàn bộ nước Nhật bại trận và ký biên bản đầu hàng vào tháng 9/1945, họ mới được cho về nhà.

Sang tháng 1/1946, các nhóm sống sót trở lại chiến trường xưa dọn những xương, mảnh xác người còn vương vãi khắp nơi.

Ý tưởng lập ra Đài tưởng niệm Himeyuri và một bảo tàng nạn nhân chiến tranh là các nữ sinh Okinawa ra đời.

Tháng 5/1946, Himeyuri-no-Tou được dựng lên.

Okinawa Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Đài tưởng niệm ngày nay
Okinawa
Image caption Okinawa đón khách tới thăm khu cung vua Okinawa

Trong trận Okinawa, trên 200 nghìn người của hai bên đã thiệt mạng, trong số đó có chỉ có 12,5 nghìn quân Mỹ nhưng có tới 122 nghìn người địa phương, gồm cả thường dân và quân nhân, cộng thêm 66 nghìn lính từ đất liền Nhật Bản cử đến.

Con số của chính quyền địa phương nói 1531 nam sinh và 414 nữ sinh từ các trường học Okinawa bị giết trong cuộc chiến.

Nhưng với cha mẹ nhiều em học sinh, vì không tìm được xác con, họ vẫn để căn phòng khoá cửa tới 35 năm sau, chờ một ngày con mình trở về.

Xem thêm:

Năm anh em Trương Xuyên 'thay đổi Nhật Bản'

Nhật Bản kỷ niệm 72 năm đầu hàng Đồng minh

Du học Nhật Bản: Làm sao để thành công?

Nhật Bản hướng tới 'tôn ti và hòa hợp'

Tin liên quan