Xướng Kiều trên nền nhạc quốc tế

NS Quách Vĩnh Thiện
Image caption Công trình sử dụng rất nhiều loại nhạc cụ và thể loại nhạc khác nhau

Sử dụng lối tư duy tổng phổ tương tự như trong công trình chế tạo máy bay Concorde mà mình từng tham gia khi còn trẻ, nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện đã dành gần 5 năm để hoàn tất 7 đĩa CD phổ nhạc toàn bộ 3.254 câu thơ Kiều của Nguyễn Du.

Trả lời phỏng vấn của BBC, ông cho biết đã dựa trên một bản in đã dùng đến rách nát, được một thầy bói Kiều nổi tiếng tặng, mà ông từ chỗ dán lại cho lành đã đọc và bị cuốn hút đến độ quyết định dành thời gian, công sức và tiền bạc cho công trình này.

"Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người" là câu thơ khiến người kỹ sư tin học gốc Việt có đến hai phần ba cuộc đời sống trên đất Pháp cảm kích và có thêm nghị lực mỗi ngày thức dậy từ 5h sáng để sáng tác rồi kịp đi làm đến tận hơn 9h đêm mới về đến nhà, ông Thiện kể.

"Truyện Kiều của Nguyễn Du là tác phẩm của nhân loại, được Unesco công nhận năm 1952", đó là suy nghĩ của ông Thiện khi sử dụng rất nhiều thể loại nhạc khác nhau để phổ các đoạn thơ Kiều: từ Rock, Waltz, Jazz cho đến Lambada, Salsa và Cải Lương.

"Hồi 2005 tôi dành cả năm để nghiên cứu, đọc Kiều cho hiểu, rồi lên thiết kế cũng giống như đóng tàu vậy", ông Thiện kể lại, và nói từ lúc đó đã chuẩn bị sẵn cả thể loại nhạc lẫn tên ca sĩ cho từng bài trong số 77 đoạn thơ đã được phân tích và cắt sao cho thành từng câu chuyện hoàn chỉnh.

Động viên

Tâm sự về nỗi cô đơn trong giai đoạn đầu của công trình mà nhiều người cho là quá sức, nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện sung sướng kể lại những niềm vui gần đây khi nhiều người bắt đầu chia sẻ và động viên, con trai và vợ ủng hộ, đĩa CD được người mua ở Việt Nam quan tâm.

Phóng viên Mặc Lâm trong chương trình tiếng Việt của đài RFA ghi nhận sáng tác của ông Thiện "không những tôn tạo thêm vóc dáng của thi ca Việt Nam mà còn khơi động những gì đang ngủ yên trong tâm tưởng của người Việt xa xứ."

Giáo sư Lê Mộng Nguyên, viện sĩ hàn lâm Pháp, hướng mối quan tâm vào sợi dây liên hệ "phải chăng Nguyễn Du ở đây là một nhà thơ ấn tượng (poète impressionniste) và Quách Vĩnh Thiện cũng là một nhạc sĩ ấn tượng (compositeur impressionniste)?"

Chuyên gia bình luận văn hóa nghệ thuật trên báo Thông Luận, Nguyễn Văn Huy nhận định "đây là một công trình khó khăn cả về sáng tác lẫn kỹ thuật."

Các buổi giới thiều lần lượt từng CD trong bộ bảy đĩa thường xuyên là đề tài trên các chương trình văn hóa và cộng đồng của ban tiếng Việt đài RFI.

Sáng tác Kiều

Image caption NS Quách Vĩnh Thiện mất gần 5 năm để hoàn tất công trình phổ nhạc Kiều

Tác phẩm Kiều của Nguyễn Du nhiều lần được phổ nhạc mà sự kiện gần đây nhất là buổi giới thiệu các sáng tác của Phạm Duy ở Hà Nội, hay trước đó là CD Kiều ca của nhóm Thu Hà, và đĩa ngâm thơ Kiều của Bích Thuận.

Nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện nói công trình của ông được một số nhạc sĩ ở Pháp quan tâm do cách phổ nhạc rất đặc biệt: hát Kiều với đủ mọi thể loại nhạc nhưng là không hề thay đổi một câu chữ nào từ bài thơ gốc.

Ông nói trường ca Kiều cũng được một nhóm nghiên cứu xã hội ở Pháp quan tâm vì những nhân vật được mô tả trong đó cũng chính là những nhân vật giúp tạo dựng lại cuộc sống trong một xã hội ở đông Á thời bấy giờ.

Buổi giới thiệu hoàn chỉnh gần 80 tác phẩm phổ thơ Kiều được tác giả dự định tổ chức ở ngoại ô Paris vào ngày 12 tháng Tư năm 2009.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài