Dịch giả nổi tiếng của Anh qua đời

Image caption Bản dịch Hồng Lâu Mộng tiếng Anh của David Hawkes được đánh giá cao

Dịch giả người Anh, David Hawkes, người đưa bộ Hồng Lâu Mộng của Trung Quốc ra văn học thế giới, vừa qua đời, để lại nhiều cảm phục.

Cuộc đời đam mê văn chương Phương Đông, kiến thức uyên bác và tài năng dịch thuật của ông cũng được cho là yếu tố tạo nên một cột mốc về văn học dịch.

Sinh năm 1923 tại Đông London, David Hawkes dạy tiếng Nhật cho quân đội Anh thời Thế Chiến 2 và đến năm 1948 mới có dịp sang làm việc ở Trung Quốc.

Kiến văn sâu rộng Dù chỉ sống tại Bắc Kinh đến 1951, khi ông cùng vợ và những người Phương Tây khác phải rời nước Trung Quốc của Mao Trạch Đông, David Hawkes đã nắm bắt sâu rộng văn hóa và con người Trung Quốc.

Trở thành một học giả về Phương Đông và phụ trách chuyên khoa Trung Hoa học tại đại học Oxford danh tiếng, ông đặt quyết tâm dịch bộ Hồng Lâu Mộng của Tào Tuyết Cần, một trong số các trước tác của văn học Trung Quốc.

Năm 1970, nhà Hán học xin thôi việc tại Oxford để tập trung toàn bộ thời gian dịch Hồng Lâu Mộng, tác phẩm nói về tình yêu trong giới quý tộc nhà Thanh thế kỷ 18.

Theo báo The Times, tình yêu mãnh liệt và sự hiểu biết 'bách khoa toàn thư' của David Hawkes với cả văn hóa Trung Quốc cổ đại và văn hóa quý tộc Anh đã khiến ông tạo ra một bản dịch vô tiền khoáng hậu.

Năm 1973 ông viết rằng chỉ cần một ai đó chia sẻ được một phần nhỏ của niềm hạnh phúc ông có được khi đọc Hồng Lâu Mộng trong tiếng Trung là cuộc đời ông không bị hoài phí.

Giới nghiên cứu châu Âu cho rằng bản tiếng Anh 'The Story of the Stone' (tức Thạch Đầu Ký, một tên khác của Hồng Lâu Mộng) là một tuyệt tác văn học, vừa là bản dịch trung thành, độc đáo, vừa có đầy đủ tư cách đứng riêng như một tiểu thuyết tiếng Anh mới mẻ, thực thụ. Thuộc thế hệ những trí thức Anh kiểu cũ, sống có lý tưởng, kỷ luật và niềm tin lớn vào tính quốc tế của văn hóa, ông được ca ngợi là 'một người vĩ đại trong công việc nhỏ bé của mình'. Qua đời tại xứ Wales hôm 31/07 vừa qua, David Hawkes cũng để lại bản dịch Sở Từ và tuyển tập Letters from a Godless Grandfather ghi lại các bài viết của ông về Trung Quốc theo dạng ông tâm sự với các cháu ngoại. Cho đến khi qua đời, David Hawkes chưa bao giờ quay lại Trung Quốc nhưng vẫn 'thường nằm mơ' thấy từng ngõ phố cổ của Bắc Kinh, nơi mà nay đã bị tàn phá nhiều để xây các cao ốc.