Giáo phái Moon đổi mới

Image caption Giáo phái Moon gây nhiều tranh cãi nhất trong thế kỷ vừa qua.

Giáo phái này được đặt tên là giáo phái Thống Nhất (Unificationism) thu hút hàng trăm ngàn tín đồ từ khắp nơi trên thế giới sau khi ra đời tại Seoul trong thập niên 1950 bởi Giáo chủ Sun Myung Moon.

Nhưng giáo phái này bị cáo buộc là có những thủ thuật tôn thờ chủ nghĩa cá nhân và được gọi là "giáo phái Moon."

Vì sắp bước vào tuổi 90, Giáo chủ Sun Myung Moon đã giao trọng trách lại cho một trong các người con trai của ông.

Hyung Jin Moon vừa tròn tuổi ba mươi và lớp lên tại Hoa Kỳ, nơi ông học môn thần học tại trường đại học Harvard.

Sơ yếu lý lịch của ông cho thấy rằng ông đã tiếp cận một số các truyền thống tôn giáo khác và dường như không ngại đem vào giáo phái Thống Nhất cách thờ phượng của các niềm tin khác.

Sau khi dự một buổi thuyết giảng dành cho những người sử dụng tiếng Anh tại nhà thờ chính của giáo phái Thống Nhất tại Hàn Quốc, những âm thanh đầu tiên tôi nghe được làm cho tôi sửng sốt.

Giá trị gia đình

Trước đó trong tuần, tôi có dịp phỏng vấn ông Hyung Jin Moon và gặp gỡ một số thành viên trong ca đoàn của nhà thờ Moon đang tập dượt cho các buổi thánh lễ cuối tuần.

Khi tôi đến, họ đang hát một bài ca đặc biệt viết về tình yêu chân thật, phản ánh các giá trị gia đình truyền thống mà vốn rất quan trọng cho những người tin vào chủ thuyết "thống nhất".

Nhưng thánh lễ mà tôi có dịp tham dự không bắt đầu với một bài ca của giáo phái này, mà là với các bài ca Thiên Chúa Giáo thuộc dòng chính được viết tại Hoa Kỳ.

Việc đưa thể loại nhạc này vào giáo phái Moon chỉ là một trong các đổi mới đáng gây ngạc nhiên được ông Hyung Jin Moon chấp thuận.

Các tín đồ của giáo phái Moon được biết đến có lẽ là do cách tiếp cận của họ với hôn nhân.

Các bức hình đám cưới tập thể hàng trăm tín đồ được Giáo Chủ Sun Myung Moon đứng ra làm chủ hôn, đã làm say mê độc giả các báo trên thế giới từ mấy chục năm nay.

Tuy nhiên, cái mảng sống đạo này cũng đang có khuynh hướng đổi thay.

Sau buổi thánh lễ, tôi có gặp Frank và Elizabeth, cưới nhau hồi năm 1982, nhưng chưa bao giờ biết nhau trước đó.

Họ đã bay đến Seoul vào năm 1982 để dự buổi lễ "chọn người phối ngẫu" trong đó Giáo Chủ Sun Myung Moon sẽ đích thân chọn vợ chọn chồng cho nhau.

Frank nhớ lại ngày đó ông "rất bồn chồn" tuy nhiên ông cũng nói rằng ông vẫn tin rằng người vợ mà Giáo Chủ Sun Myung Moon chọn cho ông là đúng người.

Ông nói: "Chúng tôi lớn lên với niềm tin rằng những gì Giáo Chủ Moon chọn cho chúng tôi là đúng ở giai đoạn đó, do đó, căn bản mà nói chúng tôi sẳn sàng chấp nhận sự lựa chọn đó."

Đổi mới

Được Giáo Chủ Moon chọn cho người phối ngẫu là "đặc ân" của giáo phái này tuy nhiên con trai của Giáo Chủ Moon nay nói rõ là "cách hành đạo" này đang được cứu xét lại.

Image caption Giáo chủ Moon hiện nay là ông Huyng Jin Moon

Ông Hyung Jin Moon nói với tôi rằng về mặt hậu cần, thì không thể nào kết hợp thành vợ chồng các tín đồ giáo phái Moon với nhau theo cách từ trước đến nay.

Ông nói: "Giáo phái Moon đã đổi mới rất nhiều, tín đồ có thể gặp nhau, có thể hò hẹn nhau, và do đó tìm hiểu nhau cặn kẽ, tuy nhiên, tính chất vô cùng nghiêm trang của hôn nhân vẫn còn đó."

"Liệu chúng tôi có thể tiếp tục lễ cưới tập thể với rất nhiều người hay không? Tôi không tin như vậy."

Thống Nhất là một giáo phái đã từng trải nghiệm qua nhiều đợt đổi mới trong lịch sự ngắn ngủi của nó.

Lúc đầu được gọi là Hội Thánh để Thống Nhất Thế Giới Thiên Chúa (Holy Spirit Association for the Unification of World Christianity) và rồi trong thập niên 1990, giáo phái này đã cải danh thành Liên Đoàn Các Gia Đình vì Hòa Bình Thế Giới và Thống Nhất ( Family Federation for World Peace and Unification).

Nay, có khuynh hướng muốn phong trào tôn giáo này trở về với ý niệm của một giáo phái và sử dụng quy chế tôn giáo được xác định rõ ràng như là một phương thức để vận động tự do cho các tín đồ.

Từ nhiều thập niên nay, một số tín đồ đã được người thân, nhất là bậc phụ huynh, cố thuyết phục họ nên rời bỏ giáo phái.

Ông Hyung Jin Moon đặc biệt quan tâm tới tình hình tại Nhật Bản, nơi mà ông cáo buộc rằng có mấy trăm tín đồ đã bị cha mẹ "bắt cóc" để buộc họ phải rời bỏ giáo phái Thống Nhất.

'Bị thách thức'

Ông nói với các tín đồ tại nhà thờ chính của giáo phái này tại Seoul rằng "Đã đến lúc chúng ta phải nói không, chúng ta không còn phải chịu đựng các vụ nhạo báng vì đạo của chúng ta."

Ông nói với tôi rằng các tín đồ Moon không ngạc nhiên chút nào vì niềm tin của họ thường xuyên bị thách thức.

Image caption Một thánh lễ của giáo phái Moon

"Mỗi truyền thống xưa cũng như nay đều bị hiểu lầm và thậm chí còn bị ngược đãi. Chúng tôi không có được "miễn nhiểm" chuyện hiểu lầm và ngược đãi này."

"Nhưng chúng tôi cũng muốn đứng lên tranh đấu cho quyền của chúng tôi. Nếu quyền của chúng tôi trong cương vị là một công dân dân chủ bị xăm phạm, thì chúng tôi sẽ đứng lên và dùng các biện pháp bất bạo động để tìm công lý."

Đây là lời lẽ của một người cương quyết xác định niềm tin mà cha của ông đã lập ra như một phần của môi trường tôn giáo.

Chính niềm tin của các tín đồ giáo phái Thông Nhất cho rằng Giáo Chủ Sun Myung Moon và vợ ông là Đấng Cứu Rỗi và là "thân phụ thân mẫu của nhân loại" đã khiến cho giáo phái này đi đến chỗ bất hòa với các giáo hội Thiên Chúa Giáo chính thống khác.

Do đó, ngay cả trong trường hợp giáo phái Moon có sử dụng nhạc của các giáo phái dòng chính và đám cưới tập thể đã lui vào quá khứ, nhưng giáo phái Thống Nhất sẽ còn phải đi một đoạn đường dài nữa trước khi được coi là một tôn giáo như các tôn giáo khác.