Anh cho người dân lập 'trường tự do'

Bà Penny Roberts
Image caption Bà Penny Roberts nghĩ tới việc lập trường tự do vì thiếu chỗ cho học sinh ở khu bà sống

Hai mươi tư trường phổ thông tự do (Free School) đã xuất hiện tại nước Anh kể từ khi chính phủ liên minh lên cầm quyền hồi mùa hè năm 2010 với lời hứa trao lại nhiều quyền hơn cho xã hội.

Một trong những người được cấp phép lập trường tự do là bà Penny Roberts ở Camden, thuộc mạn bắc London.

Trường mang tên St Luke's Church of England Primary sẽ chỉ có 15 học sinh.

Khác với hơn 20.000 trường phổ thông khác tại Anh, St Luke's Church of England Primary sẽ có nhiều quyền hơn trong việc quyết định chương trình giảng dạy, thời gian của các kỳ học, điều kiện làm việc cũng như lương bổng của giáo viên.

Các trường tự do nhận ngân sách trực tiếp từ chính phủ trung ương thay vì từ chính quyền địa phương như các trường công lập khác.

"Viễn kiến của chúng tôi là một trường địa phương với những giá trị đạo đức cộng đồng và phục vụ nhu cầu cộng đồng," bà Roberts, Chủ tịch Hội đồng Quản trị trường St Luke's Church of England Primary, nói.

Bà Roberts là chuyên gia tư vấn giáo dục cho tới khi bà sinh hai cô con gái. Nay bà nói bà phải làm việc tới 80 giờ mỗi tuần để chuẩn bị khai trương trường tự do.

"Năm nay tôi không có nhiều thì giờ dành cho các con và hai cô con gái lúc thì thấy tự hào và phấn chấn, lúc lại thấy bực mình [về những việc tôi làm]," bà Roberts nói.

Bà nói thêm bà được sự ủng hộ của Giáo hội Anh bên cạnh những chữ ký ủng hộ của các bậc phụ huynh.

Chi phí lớn

Chính phủ Anh hiện cho phép lập trường tự do cho các học sinh ở độ tuổi bắt buộc phải theo học phổ thông từ 4-16 tuổi.

Image caption Một số trường học lấy cơ sở là khuôn viên nhà thờ

Trong năm đầu tiên thực hiện chính sách này đã có hơn 600 đơn xin lập trường tự do của các phụ huynh, các nhóm tôn giáo, hội từ thiện và một số tổ chức xã hội khác.

Ngoài hơn 280 đơn mới nộp hồi tháng Sáu, hơn 320 đơn đã được xét và 41 đơn được chấp thuận.

Ngoài một trường hợp rút đơn, 24 trường đã đi tới giai đoạn chuẩn bị khai giảng, tám trường đang trong giai đoạn chuẩn bị mở cửa vào năm 2012 hay muộn hơn và tám trường hợp được mời nộp hồ sơ lại trong đợt tháng Sáu.

Bộ Giáo dục Anh ước tính chi phí cho 24 trường tự do đầu tiên sẽ lên tới trên 110 triệu bảng trong khi chính phủ cũng tuyển 100 nhân viên để phục vụ dự án giáo dục này.

Các phóng viên của BBC nói mô hình trường tự do cũng đã có ở Hoa Kỳ và Thụy Điển. Nhưng khác với ở Anh, nơi nhà nước cấm kiếm lợi từ các trường tự do, Thụy Điển và Hoa Kỳ cho phép các nhóm sinh lợi lập trường tự do.

Hoa Kỳ gọi các trường này là ''Charter School''.

'Tức giận'

Các trường tự do ở Anh sẽ do cơ quan quản lý giáo dục gọi tắt là Ofsted thanh tra và giám sát như các trường học khác.

Kết quả thi của họ cũng sẽ được công bố trong bảng xếp hạng các trường phổ thông mỗi năm.

Theo quy định của Bộ Giáo dục, các trường tự do sẽ không được phép chọn học sinh theo năng lực mà phải tham gia quá trình nhận học sinh tại địa phương để bất cứ học sinh nào cũng có thể có quyền xin học.

Image caption Một số người chỉ trích các trường tự do như của ông Blair King là "trò chơi chính trị"

Đối với các trường tôn giáo, Bộ Giáo dục yêu cầu những trường này phải nhận cả những học sinh không theo tôn giáo nếu họ còn dư chỗ.

Nếu có quá đông người xin học, các trường tôn giáo phải đảm bảo dành một nửa số chỗ cho những học sinh không theo tôn giáo.

Một số nhà chỉ trích, trong đó có Đảng Lao động đối lập và công đoàn các nhà giáo, nói các trường tự do có nhiều khả năng sẽ tập trung tại những khu của dân trung lưu.

Người ta cũng sợ rằng thay đổi trong chính sách giáo dục hiện nay sẽ cho các trường tôn giáo quá nhiều tự do về chương trình giảng dạy cho dù chính phủ yêu cầu những trường này phải đảm bảo tính cân bằng và không được dạy thuyết tạo hóa như một thuyết khoa học.

Một số người nói họ cảm thấy tức giận vì tiền của và thời gian mà Bộ Giáo dục dành cho điều được coi là "dự án ruột" của chính Bộ trưởng Giáo dục Michael Gove.

Nghiệp đoàn giáo viên lại chỉ trích việc các trường tự do không phải tuyển giáo viên có bằng cấp.

Người ta cũng nói ông Bộ trưởng Gove đã bỏ lỡ cơ hội khi không để các trường tự do được phép thu lợi.

Tin liên quan