'Hạn chế giải trí chỉ gây hại'

Hình của Temtsel Hao, BBC Tiếng Trung chụp cảnh phóng viên truyền hình nhà nước làm việc Bản quyền hình ảnh chinese tv crew
Image caption Truyền hình Trung Quốc nay được yêu cầu tăng tính tuyên truyền giáo dục

Trung Quốc đang hạn chế các chương trình giải trí truyền hình nhằm đề cao tuyên truyền và giáo dục nhưng giới chỉ trích nói quyết định của nhà nước có thể chỉ hại cho ổn định xã hội.

Một quyết định của Cục Phát thanh, Truyền hình và Điện ảnh Quốc gia Trung Quốc đưa ra hôm 25/10 vừa qua nhấn mạnh vai trò "tuyên truyền và giáo dục theo tinh thần của Đảng Cộng sản".

Trong vòng một năm nữa, Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ họp đại hội nhằm chọn ra một thế hệ lãnh đạo mới và đây là dịp để các phe phái nêu bật vai trò của mình.

Quyết định mới bắt các đài truyền hình trong toàn quốc, trừ Hong Kong, phải giảm bớt các chương trình giải trí bị cho là "kém thẩm mỹ", và nêu cao "tính phục vụ quần chúng".

Các show dạng tình cảm sướt mướt, hay về xã hội đen bị cho là không đúng đắn về đạo đức và cần bỏ bớt.

Theo Tân Hoa Xã một hôm sau đó, 34 tỉnh thành của Trung Quốc nhận được lệnh rằng các kênh phát qua vệ tinh của họ, phải coi phục vụ Đảng và Nhà nước là tiêu chí hàng đầu.

Quyết định của nhà nước nói từ 19:30 đến 22:00 giờ tối, tất cả 34 kênh chỉ được cùng phát không quá 9 tiếng chương trình 'giải trí lộ rõ'.

Và cũng không đài nào được quyền phát quá 90 phút một lần các nội dung giải trí.

Tác dụng ngược lại

Nhưng một số báo ngay tại Trung Quốc cho rằng quyết định này chỉ có tác dụng ngược lại.

Một bài đăng trên tạp chí Tài Chính vốn có tiếng là cởi mở hôm 31/10 vừa qua cho rằng quyết định của Cục Phát thanh, Truyền hình và Điện ảnh Quốc gia Trung Quốc có thể khiến nhiều người "bỏ xem truyền hình để chạy lên mạng Internet tìm kiếm thông tin và các chương trình giải trí".

Tác giả bài báo, Giáo sư Trịnh Qua từ Hong Kong cũng cho rằng hiện nay, truyền hình và đài phát thanh ở Trung Quốc đã kém hơn các trạng mạng về độ nóng của thảo luận những vấn đề xã hội và chính trị.

Mạng Internet tại Trung Quốc, theo ông Trịnh, là nơi người ta thảo luận tự do hơn, còn đài báo và TV vốn đã bị kiểm soát chặt.

Nay, việc siết chặt về đường lối biên tập hơn nữa chỉ làm các phương tiện này mất khách.

Một số nhân vật khác cũng bình luận rằng giải trí trên truyền hình thực ra là tốt cho chính quyền.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Năm 2012 Trung Quốc sẽ tổ chức Đại hội Đảng Cộng sản

Nhà báo Dương Yến từ Chiết Giang được trích lời nói:

"Giải trí truyền hình gia tăng thực ra là dấu hiệu của phồn vinh ngày một nhiều trong xã hội."

Xem các chương trình giải trí truyền hình, theo ông Dương, còn giúp giải tỏa căng thẳng xã hội, thúc đẩy "xã hội hào hoà".

Giới quan sát cũng lo ngại rằng chính vì không được thảo luận chính trị, truyền thông thương mại ở Trung Quốc chỉ có cách là đi vào giải trí, thậm chí quá mức.

Ông Trịnh lý giải rằng "giải trí" là cách giúp chính quyền kiểm soát suy nghĩ của dân, và giúp làm giảm đòi hỏi cải cách chính trị và dân chủ.

Báo Quan sát Kinh tế thì đăng bài của một nhà bình luận khác, ông Diêu Bác, cho rằng quyết định của Cục Phát thanh, Truyền hình và Điện ảnh Quốc gia tại Trung Quốc là hệ quả của việc cạnh tranh nội bộ.

Theo ông, có thể là có những phe muốn triệt hạ các đài truyền hình làm ăn tốt để thúc đẩy việc làm ăn đang xuống của đài trung ương, CCTV.

Ông cũng nói rằng trên thực tế, "thời đại của truyền hình đã qua" và người dân nay có thể xem mọi loại chương trình qua mạng Internet, gồm cả các show từ Hong Kong, Đài Loan và của nước ngoài.

Ông cảnh báo rằng hạn chế giải trí chính là cách khiến người xem quay sang tìm kiếm các chủ đề khác như chính trị.

Ông Diêu kết luận rằng chính quyền nay chỉ tự làm hại mình vì đặt quyền lợi của một cơ quan lên trên "sự ổn định" của đất nước.