Tuần báo Người Việt tới Đông Bắc Mỹ

Bản quyền hình ảnh nguoi viet

Tôi thực sự xúc động vì cầm một ấn bản báo chí quá đẹp đẽ trên tay do mình đứng tên chủ bút và người bạn, 'không rành tiếng Việt lắm', anh Lê Kỳ Quốc làm chủ nhiệm.

Đây là những bước đi lớn mà nhiều cơ quan truyền thông Việt Ngữ ở Hoa Kỳ đang ra sức thực hiện.

Người Việt được xem là tờ báo tiếng Việt lớn nhất ngoài nước Việt Nam, có bản doanh đặt tại Little Saigon và dựa vào độc giả đông đúc ở vùng này làm cơ sở phát triển trong hơn ba mươi năm qua.

Việc Người Việt gần đây đã liên tiếp cho ra các ấn bản tuần báo ở các tiểu bang Viễn Tây (Utah), Trung Tây (Minnesota) Hoa Kỳ, nơi có cộng đồng người Việt tương đối thưa thớt đã tạo nên làn gió mới trong làng báo chí Việt Nam hải ngoại.

Chủ nhiệm tuần báo, Lê Kỳ Quốc lại là người hoàn toàn lớn lên ở Mỹ nhưng lại có niềm khát khao làm chủ một tờ báo tiếng Việt coi như là thành tích trong cuộc sống.

Anh nói và viết tiếng Anh giỏi hơn tiếng Việt và từng là một quân nhân trong hải quân Hoa Kỳ, thấm nhuần văn hóa phổ thông của Mỹ.

Lần này, Người Việt đến Đông Bắc, vốn là nơi có cộng đồng người Việt Nam tương đối đông đúc lại có những hoạt động văn hóa rất đa dạng do các bang ở vùng này thường rất nhỏ tạo nên những màu sắc riêng biệt khác hẳn với những bang to lớn ở phía Tây.

Cùng lúc, báo chí Việt Ngữ ở những nơi ngoài California và Texas vẫn phát triển theo mô hình nhỏ, không có ký giả thường trực, không có tiêu chuẩn bản quyền và chủ yếu lấy tinh thần phụng sự cộng đồng làm phương châm hoạt động.

Các cộng đồng địa phương Hoa Kỳ thực sự là khát tin tức thời sự về "hơi thở của cuộc sống trước mắt" hơn là những chuyện xa xôi kiểu "thương thương nhớ nhớ" mà các đài truyền hình trong nước thường tìm cách đưa sang với dụng ý tuyên truyền.

Vì thế, khi nhìn vào mô hình này, có người bi quan cho rằng báo chí Việt Ngữ ở hải ngoại đã đến lúc thoái trào vì tính không chuyên nghiệp của nó. Nhiều chủ báo chỉ cần lên Internet tải bài xuống là in được báo giấy.

Hiệu ứng SBTN?

Thế rồi, câu chuyện đài truyền hình SBTN đã phủ sóng trên 50 tiểu bang Hoa Kỳ và Canada qua hệ thống phát hình của Mỹ thu được lợi nhuận quảng cáo tốt khiến các cơ sở truyền thông ở Little Sài Gòn thấy rõ tầng lớp độc giả mới ngoài tầm mắt trong mỗi ngày.

SBTN có những chương trình dẫn dắt người già, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, thông báo các thông tin thuộc chính quyền sở tại, quảng cáo những sản phẩm gần gũi với đời sống tại Hoa Kỳ do đó SBTN trở thành một sản phẩm truyền thông thành công nhất hiện nay.

Qua đợt SBTN huy động khán giả của mình ký vào thỉnh nguyện thư gởi tổng thống Obama trên toàn nước Mỹ, những người nhạy cảm thời sự đã thấy rõ sức mạnh thật sự khi họ nắm được truyền thông và có nhóm ủng hộ viên trung thành từ khắp các tiểu bang.

Bản quyền hình ảnh le ky quoc
Image caption Chủ nhiệm tuần báo Người Việt, ông Lê Kỳ Quốc sinh trưởng tại Hoa Kỳ

Ở một thời điểm tình cờ, báo Người Việt đã phát triển các ấn bản vào đúng dịp SBTN huy động khán giả.

Ông Đinh Quang Anh Thái, người phụ trách các ấn bản tuần báo đưa ra phương hướng nhằm đưa Người Việt vượt biên giới sang Canada.

Thật khó mà nắm bắt được vấn đề một cách dứt khoát. Tuy nhiên, ở một góc cạnh nào đó, đây là một sản phẩm như hàng hóa, phải có quảng bá thương hiệu mới tạo được giá trị thị trường.

Điều thú vị ở thành phố Philadelphia nơi tôi là sự hiện diện của cộng đồng người Việt gốc Hoa và gốc Khmer tương đối đông đúc tương đương với nhóm người Việt dân tộc Kinh.

Hai nhóm này đều có ngôn ngữ nói viết ngoài tiếng Việt và có một lựa chọn khác ngoài căn cước Việt Nam - đó là Trung Quốc và Camuchia, nếu họ muốn như thế.

Nhưng tiếng Việt đã trở thành phương tiện cho người gốc Hoa không biết chữ tượng hình để nắm bắt thông tin về các dịch vụ công cộng.

Đối với người gốc Khmer, tiếng Việt trở thành phương tiện chuyển tải lại các mảng văn hóa phổ thông.

Đó còn chưa nói đến mặt hành chánh, tiếng Việt là ngôn ngữ lớn trong cộng đồng sắc dân. Các tài liệu như thi bằng lái xe, hoặc tài liệu hướng dẫn thi quốc tịch đều có văn bản soạn bằng tiếng Việt.

Những năm về trước, người Việt gốc Khmer còn không có ưu thế ngôn ngữ để chuyển tải các luồng văn hóa phim ảnh ở Á Châu như phim ảnh Hồng Kông sang tiếng Khmer.

Bản quyền hình ảnh nguoi viet
Image caption Báo Người Việt có tham vọng bán rộng ra các tiểu bang khác

Các cơ sở thương mại đều dùng tiếng Việt như là ngôn ngữ phổ biến do một số nghề nghiệp đặc thù như ngành làm móng tay và một số loại dịch vụ nhà hàng, tiệm phở.

Một thực tế là số tờ báo tiếng Việt trong vùng có tôn chỉ và màu sắc chính trị rõ ràng thì do các nhân sĩ người Việt nắm.

Riêng các tờ báo mang tính thương mại có in ấn bằng song ngữ Hoa Việt thì do người gốc Hoa nắm.

Trong vùng lại có tờ báo tiếng Việt tương đối đẹp mắt nhất lại do một người gốc Khmer làm chủ.

Rõ ràng, những tờ báo tương đối thành công về doanh nghiệp thì thường do các chủ báo không cần tinh thâm Việt Ngữ và mang nặng tâm tư bảo tồn tiếng Việt như tâm trạng một số nhà làm văn hóa trong cộng đồng.

Đứng ở vị trí bảo tồn văn hóa thì điều này thật đáng quý vì qua sự xuất hiện của tuần báo Người Việt, rõ ràng tiếng Việt vẫn được lưu truyền.

Nhưng thực chất hơn thì đây chính là một sự cạnh tranh xã hội báo hiệu tiếng Việt vẫn còn sức sống.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, người cũng là chủ bút tuần báo Người Việt ở vùng Đông Bắc Hoa Kỳ. BBC đăng để giới thiệu đến quý vị một góc nhìn về làng báo tiếng Việt trên đất Mỹ.

Tin liên quan