Ảnh hưởng của châu Phi tại World Cup

Image caption <i>Friedenreich (giữa) đã đặt nền tảng cho Pelé (phải)</i>

Lần đầu tiên World Cup diễn ra trên đất châu Phi nhưng từ lâu các cầu thủ gốc da đen đã có mặt trong nhiều đội tuyển quốc gia tham dự giải.

Đây là lần thứ ba nước chủ nhà Nam Phi vào được World Cup và nằm trong bảng A có nhiều màu sắc Phi châu. Họ sẽ tranh với Pháp (vô địch World Cup 1998), Mexico (vô địch Cúp Vàng CONCACAF 2009), và Uruguay (vô địch World Cup 1930 và 1950).

Uruguay là nước đầu tiên của châu Mỹ La-tinh sử dụng cầu thủ gốc châu Phi, thí dụ như José Andrade và Isabelino Gradin trong thập niên 1920 vốn là thần tượng của Pelé và Didi ở Brazil, cho thấy một cầu thủ da đen có thể thăng tiến trên sân cỏ.

Uruguay vô địch World Cup hai lần với những cầu thủ da đen nổi tiếng như đội trưởng 1950 Obdulio Varela.

Tương tự, Pháp cũng sử dụng nhiều cầu thủ gốc châu Phi trong đội hình, thí dụ Jean-Pierre Adams sinh ở Senegal cùng với Marius Trésor là thành đồng vách sắt không thể chọc thủng trong thập niên 1970. Người giúp đem lại chức vô địch Euro 1984 cho Pháp là Jean Tigana, gốc Mali.

Nhưng chất Phi châu của tuyển Pháp hiện rõ nhất tại World Cup 1998 và Euro Cup 2000 với các tuyển thủ như Zinedine Zidane có dòng máu Algeria, Marcel Desailly gốc Ghana, và Patrick Vieira gốc Senegal.

Đây là lần thứ tư Nigeria dự World Cup và nằm trong bảng B với các đối thủ đáng gờm là Argentina (vô địch World Cup 1978, 1986), Nam Hàn (vào bán kết World Cup 2002) và Hy Lạp (vô địch Euro 2004).

Argentina và Nigeria có điểm giống nhau là đều có chế độ quân nhân độc tài - Jorge Rafael Videla cai trị trong thập niên 1970 đến đầu 1980, Muhammadu Buhari và Ibrahim Babangida trong thập niên 1980.

Nhà cách mạng Che Guevara sinh ra ở Argentina và từng sống một thời gian ở Congo trong năm 1965 với cựu tổng thống Nigeria, Laurent-Désiré Kabila.

Algeria trong bảng C cùng với các đối thủ mạnh là Anh, Mỹ và Slovenia, nhưng nước này từng dự World Cup hai lần, lần đầu năm 1986.

Image caption <i>Michael Essien (Ghana) không dự World Cup được vì chấn thương</i>

Algeria tạo ảnh hưởng tại vòng loại World Cup 1982 sau khi đánh bại vô địch Âu châu - Đức. Lần này tuyển Algeria vào được vòng trong nhưng vất vả và chịu nhiều sức ép của fan khi đấu với Ai Cập.

Trong bảng D có Ghana tham dự lần này là lần thứ hai liên tiếp, cùng với Đức, Serbia và Australia.

Ghana có một số liên hệ với các nước cùng bảng: chừng 70.000 lính nước này cầm súng trong lực lượng tây Phi ở Somalia chống lại đồng minh Naziz là Italy, cũng như từng đứng cùng phía với quân đội Australia.

Ghana là nước có những cầu thủ tài ba nhất châu Phi trong các CLB hàng đầu ở châu Âu như Michael Essien của Chelsea, Sulley Muntari của Internazionale và John Mensah của Lyon đang đá mượn cho Sunderland.

Cameroon trong bảng E, sáu lần dự World Cup, sẽ gặp Hòa Lan (vô địch World Cup 1974), Đan Mạch (vô địch Euro Cup 1992), và Nhật (nước chủ nhà World Cup 2002).

Có lẽ Cameroon đóng vai trò quan trọng nhất trong bóng đá châu Phi. Năm 1990 tuyển Cameroon là nước quanh sa mạc Saharan đầu tiên vào tứ kết nhưng bị Anh hạ trong hiệp phụ.

Tiền đạo Roger Milla ghi bốn bàn và tác động của tiền vệ Francois Omam-Biyik, cùng tài của thủ môn Thomas Nkono đã vang dội khắp nơi - dẫn đến sự thành công sau đó của Nigeria năm 1994 và 1998, rồi Senegal năm 2002.

Cuối cùng, Bờ Biển Ngà vào World Cup 2010 là lần thứ hai, trong bảng G cùng với Brazil (5 lần vô địch World Cup), Bồ Đào Nha (bán kết World Cup 2006), và Bắc Hàn (tứ kết World Cup 1966).

Hàng ngũ của đội tuyển nước này có những cầu thủ nặng ký như Didier Drogba đang đá cho CLB Chelsea; Yaya Touré, người có biệt tài đọat lại bóng cho CLB Barcelona; em của anh, Kolo Touré, hiện là đội trưởng của CLB Manchester City sau khi đá cho CLB Arsenal.

Image caption <i>Drogba, trái, người giúp đem lại chức vô địch Premier League năm nay cho Chelsea</i>

Tổ tiên của người Brazil là dân nô lệ ra đi từ châu Phi, và từ năm 1958, nước này đã đóng vai trò nổi bật trong World Cup.

Leônidas da Silva là cầu thủ gốc da đen tiên phong ở Brazil, đã từng sống ở Uruguay năm 1933. Trong khi đó Arthur Friedenreich, nửa châu Phi, nửa Đức, lại không được đá cho Brazil tại Copa America 1921 vì màu da của anh.

Nhưng năm 1958, được mệnh danh là ''Viên Kim Cương Đen'', Friedenreich đặt nền tảng cho cầu thủ 17 tuổi tên là Pelé, người đã ghi kỷ lục 92 bàn thắng cho Brazil và đi vào lịch sử bóng đá như một huyền thoại.

Cầu thủ gốc da đen nổi tiếng khác của Brazil còn có Didi (1958 và 1962), bạn nối khố của Pelé.

Huấn luyện viên hiện tại của Brazil là người Nam Phi, Carlos Alberto Parreira, từng dìu dắt Ghana trong thập niên 1960. Nhiều huấn luyện viên lâu nay của Brazil đã từng làm việc ở châu Phi.

Bồ Đào Nha, từng đô hộ châu Phi, có nhiều cầu thủ xuất sắc đến từng các cựu thuộc địa như Eusébio sinh ở Maputo Mozambique. Được mệnh danh là ''Viên Huyền Ngọc'', cầu thủ này đã thay đổi diện mạo của đội tuyển quốc gia, giúp Bồ Đào Nha hai lần giành chức vô địch châu Âu, và vị trí ba tại World Cup 1966.

Một tuyển thủ khác là Mário Coluna cũng sinh ra ở Mozambique, làm đội trưởng năm 1966. Huấn luyện viên hiện tại của Bồ Đào Nha là Carlos Queiroz, gốc Mozambique, trong khi hậu vệ phải của ông là José Bosingwa sinh ở Cộng Hòa Dân chủ Congo.