Từ Asanzo đến nền kinh tế 'lệ thuộc hàng Trung Quốc'

Asanzo Bản quyền hình ảnh InfoNet
Image caption Asanzo khẳng định sản phẩm của họ "ghi xuất xứ Việt Nam và công nghệ Nhật Bản là có căn cứ, phù hợp với thông lệ thị trường và không trái pháp luật Việt Nam"

Thời gian qua, nhãn hàng Asanzo phủ sóng toàn Việt Nam với khẩu hiệu "Asanzo kiệt tác công nghệ Nhật" với hình ảnh diễn viên hài Trường Giang, nhưng nay đã bị báo Tuổi Trẻ tố cáo có bóng dáng của hàng Trung Quốc.

Có vẻ do áp lực dư luận, chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo kiểm tra vụ việc này.

Bộ Công thương Việt Nam ‘khẩn trương kiểm tra’ vụ Asanzo

Công an VN điều tra Khaisilk 'vì buôn hàng giả'

Loạt bài của Tuổi Trẻ chủ yếu nói về về tivi là mặt hàng chủ lực chinh phục thị phần rất lớn nhờ vào danh nghĩa "Hàng Việt Nam chất lượng cao", sản xuất tại Việt Nam từ công nghệ Nhật Bản.

Rất nhiều người Việt vẫn còn hoài niệm về những mặt hàng điện tử "Nhật Bổn" xài hoài không thấy hư, do ông bà kể lại và do bản thân đã trải nghiệm qua những chiếc tivi, đầu máy, xe máy second hand từ Nhật khi kinh tế còn khó khăn, hạn chế giao thương do cấm vận, Asanzo đánh trúng tâm lý đó nên hàng hóa của họ bán rất chạy.

Giờ thì "tức anh ách" như cú tin nhắn tôi nhận được từ những người bà con miệt vườn.

Bà con còn hỏi "Kiện được không?", "Kiện ra tòa hay kiện ông trời?"…

Chúng tôi nói chung chứ không ám chỉ Asanzo, khi mà cơ quan chức năng chưa kết luận gì.

Apple cảnh báo Trump "tăng thuế TQ sẽ giúp các đối thủ"

TQ định mở khu 'hàng TQ mác Việt Nam' ở biên giới

Vụ phân bón Thuận Phong: Vì sao kéo ‘quá lâu’?

VN cần làm gì để bảo vệ sản xuất nội địa?

Người tiêu dùng Việt Nam được dẫn dắt bởi lòng yêu nước và những bài báo mỹ miều thường có xu hướng loại hàng Trung Quốc và ưu tiên mua hàng Việt Nam cho "giỏ hàng" của mình, kể cả mua trực tiếp và mua qua mạng. Tất nhiên họ không thể phân biệt bằng kinh nghiệm cá nhân mà mở to hai mắt tìm kiếm đạo bùa "Hàng Việt Nam chất lượng cao" dán trên hàng hóa.

'Thông lệ thị trường'

Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao cũng nhanh nhẩu tước quyền sử dụng danh hiệu Hàng VN chất lượng cao của Asanzo, nhưng nếu có một cuộc điều tra cấp quốc gia thì chắc cái hội này còn phải xóa mỏi tay nhiều mặt hàng nữa.

Bản quyền hình ảnh MANAN VATSYAYANA/AFP/Getty Images
Image caption Hình chỉ mang tính minh họa

Về phía mình, đại diện Asanzo khẳng định Panel LCD chỉ là một linh kiện bên trong của tivi, các công nhân không gỡ bỏ tem sườn "made in China" mà chỉ dán thêm tem bảo hành cho linh kiện này.

Asanzo khẳng định sản phẩm của họ "ghi xuất xứ Việt Nam và công nghệ Nhật Bản là có căn cứ, phù hợp với thông lệ thị trường và không trái pháp luật Việt Nam". Vì ngoài sử dụng các linh kiện nước ngoài của Trung Quốc, Đài Loan, tập đoàn còn sử dụng một số linh kiện khác được sản xuất tại Việt Nam. Đặc biệt, giá trị cốt lõi của sản phẩm là hệ điều hành tivi và mẫu mã sản phẩm được thiết kế bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Quy trình lắp ráp, kiểm soát chất lượng và bảo hành được tư vấn và chuyển giao công nghệ Nhật Bản.

Đại diện Asanzo cho biết rất lấy làm tiếc khi bị rút danh hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao. Nhưng tập đoàn chấp nhận và tôn trọng quyết định này, đồng thời sẽ không sử dụng danh hiệu trên trong các hoạt động truyền thông, quảng bá, tiếp thị.

Bà Vũ Kim Hạnh, chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao nêu: "Việc bình chọn danh hiệu này là hoạt động hàng năm của một tổ chức tư nhân và là hoạt động phi lợi nhuận nhằm xác lập danh sách doanh nghiệp được người tiêu dùng tin cậy, để khuyến khích việc sản xuất, tiêu dùng hàng Việt. Việc bình chọn và trao danh hiệu dựa trên cơ sở pháp lý là: quy trình xác lập được trình cho Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học-Công Nghệ và sau thời gian dài xem xét thì Cục này thông qua và cấp cho Hội quyền chủ sở hữu "nhãn hiệu chứng nhận" để trao cho doanh nghiệp."

"Toàn bộ chi phí điều tra do hội tự lo và khi trao cho doanh nghiệp danh hiệu thì hoàn toàn không thu phí."

Như vậy thì đã rõ, Hàng Việt Nam chất lượng cao là những nhãn hàng do người tiêu dùng bình chọn dựa trên sự tin cậy chứ không phải sự xác nhận của cơ quan chính phủ về chất lượng hàng hóa. Một cách trả lời đúng nhưng nhẹ như không về trách nhiệm…

Trong một góc độ khác, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tỏ ra dè dặt. Có thể họ đang tìm trong cách xử lý khủng hoảng truyền thông của Asanzo và thái độ của chính quyền để rút ra bài học cho chính mình.

Còn nhớ vụ Khaisilk, khi mới bị truyền thông khui ra tương tự Asanzo không khí rất hào hứng, "cơ quan chức năng vào cuộc" như cách đưa tin đầy phấn chấn của báo chí nhưng rồi cho đến nay vẫn chưa rõ cơ quan chức năng sẽ xử lý ra sao?

'Ngậm đắng nuốt cay'

Nói thẳng ra từ tiêu dùng đến sản xuất Việt Nam đều lệ thuộc vào hàng hóa có xuất xứ Trung Quốc. Thị trường tỷ dân và sự tiến bộ về công nghệ đã cho phép họ có thể bán những mặt hàng giá tuyệt đối rẻ.

Nền kinh tế sản xuất, tiêu dùng Việt Nam đã rơi đúng vào cái bẫy đó và đang cố gắng thoát ra.

Nhắc mới nhớ đến ông Năm Hyundai, một người Việt nổi tiếng trong giới gara ô tô vì sản xuất, gia công nhiều phụ tùng xe ô tô đáp ứng được yêu cầu khó tính của thị trường.

Những năm 2000 ông mở rộng sản xuất, thành lập nhiều phân xưởng nhưng 10 năm gần đây phải thu hẹp sản xuất vì phụ tùng xe Trung Quốc gắn nhãn mác hàng Việt Nam. Khách hàng hiện nay của ông Năm Hyundai là những khách hàng lớn và khó tính là các xưởng bảo hành của nhiều hãng xe, các nhà xe khách, công ty vận tải…. đòi hỏi chất lượng và sự an toàn.

Không biết có bao nhiêu nhà doanh nghiệp Việt phải ngậm đắng nuốt cay rời khỏi cuộc chơi như ông Năm Hyundai nhường sân cho những người trẻ đầy ma lanh, biết cách làm giàu từ chính khó khăn của nền kinh tế.

Cũng cần nói thêm rằng, trong vụ Asanzo, đã có những tiếng nói khác, tỏ ra nghi ngờ cáo buộc trên tờ Tuổi Trẻ.

Sự nghi ngờ này không có gì lạ, bởi sau ánh hào quang truyền thông lâu nay, sau sự im lặng của cơ quan quản lý nhà nước, thế nào là hàng Việt hay Trung Quốc, với người dân Việt Nam, vẫn rất mù mờ.

Cần lắm sự lên tiếng công minh của cả bộ máy chính phủ và báo chí ở Việt Nam!

Bài thể hiện quan điểm và cách hành văn của tác giả, một nhà báo ở TP.Hồ Chí Minh.

Tin liên quan