'Gia tài của mẹ' làm tour xuyên Việt của Khánh Ly 'gập ghềnh'?

  • Nguyễn Mạnh Hà
  • Gửi tới BBC từ Hà Nội
Khanh Ly trong vòng tay người hâm mộ tại VN

Nguồn hình ảnh, Nguyen Manh Ha

Chụp lại hình ảnh,

Khanh Ly trong vòng tay người hâm mộ tại VN

Có vẻ sóng gió vẫn chưa muốn rời xa tượng đài âm nhạc Khánh Ly ở tuổi 77.

Mở đầu chuyến đi dọc Việt Nam "Như một lời chia tay", Khánh Ly đã có những phát ngôn thẳng thắn về bộ phim Em và Trịnh. Kế đó, bà hát Gia tài của mẹ tại Đà Lạt khiến nhà tổ chức đêm nhạc phải giải trình với công an. Nhưng trước đó, bà đã nói: "... Nếu chưa phải lúc thì chúng ta cứ chờ một ngày nào đó, tấm lòng, trái tim của mình hòa hợp lại..."

"Tôi ước mơ được hát những bài đó từ lâu lắm rồi...," Khánh Ly trả lời tôi trong buổi gặp gỡ báo chí chiều 16/6 tại Hà Nội, khi tôi hỏi cảm xúc của bà lúc nhà tổ chức thông báo lần này bà sẽ hát Gia tài của mẹNgười con gái Việt Nam da vàng.

"Từ khi gặp lại ông Trịnh Công Sơn, ông nói ước gì chúng ta đi lại với nhau như ngày xưa, ở sân trường đại học.

"Nhưng tôi hiểu đó là ước mơ. Bởi chuyện gì cần đến sẽ đến. Còn nếu chưa phải lúc thì chúng ta cứ chờ một ngày nào đó, tấm lòng, trái tim của mình hòa hợp lại, chúng ta sẽ có điều chúng ta mơ ước," Khánh Ly nói.

Danh ca cũng nói bà coi việc hát lại những bài đó sau một thời gian dài là "phần thưởng cho những cố gắng của mình", "một niềm an ủi" với tác giả và bà muốn chia vui cùng ông.

Đêm nhạc Dấu chân địa đàng mở màn chuyến lưu diễn tại Đà Lạt có hẳn một chương Ca khúc Da Vàng, gồm các bài Người già em bé, Ngủ đi con, Ca dao mẹ, Xin cho tôi và khép lại bằng Gia tài của mẹ.

Nguồn hình ảnh, Nguyen Manh Ha

Chụp lại hình ảnh,

Khánh Ly nói với cử tọa tại ĐH Thăng Long: "Còn (sống) ngày nào tôi còn yêu tuổi trẻ. Và tôi sẽ nghe lời các em. Các em bảo tôi làm gì, tôi hứa là tôi sẽ làm. Kể cả các em bảo tôi, thôi bà già rồi bà đừng hát nữa. Tôi sẽ ở nhà nhưng mà các em nuôi tôi!"

Bốn ngày sau đêm diễn, BTC đêm nhạc bị cơ quan chức năng mời làm việc, yêu cầu giải trình vì Gia tài của mẹ là "bài nằm ngoài danh sách 24 ca khúc đã được VHTT&DL Lâm Đồng phê duyệt cho đêm nhạc". Phía gia đình Trịnh Công Sơn cho biết Gia tài của mẹ vẫn chưa được phép biểu diễn.

Trên thực tế, Chính phủ Việt Nam đã bỏ cấp phép biểu diễn cho các ca khúc ra đời tại miền Nam trước 1975 từ giữa tháng 12/2020, với nghị định 144, thay vào đó quản lý bằng hậu kiểm.

Tức là các ca sĩ, nhà tổ chức phải tự 'soi xét' xem bài hát mình lựa chọn có vi phạm 4 điều cấm, như "cấm chống phá Nhà nước", "cấm xuyên tạc lịch sử"…, trong nghị định hay không.

Giới chức Việt Nam nói Gia tài của mẹ bị cấm trong đêm Dấu chân địa đàng là do vi phạm hành chính. Thế nhưng các đêm nhạc của Khánh Ly ở TP.HCM và Hà Nội tới đây đều đã thông báo sẽ không có bài này trong chương trình.

'Quy trình' chọn bài cho Khánh Ly

Qua điện thoại sáng 27/6, ca sĩ Quang Thành, trợ lý của Khánh Ly nói với tôi: "Ca khúc Da Vàng dù ghi dấu tên tuổi Trịnh Công Sơn thì vẫn ở trong lòng khán giả thôi, không có cơ hội phổ biến do những ngăn cản trong ngoài, trước sau 1975.

"Đây không phải dòng nhạc người ta muốn nhắc nhớ. Các nhà tổ chức không muốn đụng vào những điều nhạy cảm nên không khuyến khích hát những bài này. Trừ đêm nhạc Khánh Ly tự làm cho những nhóm riêng".

Quang Thành cho biết ngay từ đêm diễn đầu tiên của Khánh Ly trong nước 9/5/2014, anh đã đưa vào những bài phản chiến đã được cấp phép như Xin cho tôi, Ca dao mẹ, Bà mẹ Ô Lý, Chờ nhìn quê hương sáng chói

"Có chăng giờ mình hát thêm những bài mình muốn, tự thay đổi tùy chương trình. Bài nào được duyệt, được phép phổ biến họ đưa lên cổng truyền thông thì mình cứ vào trong đó lựa mà hát, đừng tự làm khó mình," Quang Thành nói.

Anh khẳng định Khánh Ly không bao giờ yêu cầu được hát bài này bài kia mà chỉ hát những bài do BTC đưa ra. Việc xin cấp phép bài hát cũng do họ lo.

Nguồn hình ảnh, Nguyen Manh Ha

"Cô không như nhiều ca sĩ khác can thiệp quá nhiều vào khâu tổ chức. Việc ai nấy làm, cô chỉ lo sức khỏe và lo hát thôi", anh nói.

"Mình phải cân nhắc vấn đề âm nhạc chứ không phải về tư tưởng. Làm sao bài này liên quan bài kia để phối hợp với bên thiết kế, đạo diễn cho ra hiệu ứng sân khấu tốt nhất, cho khán giả đi xem có đủ màu sắc. Chứ mình không chủ trương tuyên truyền, hướng khán giả vào một cái gì cả".

Với mỗi điểm dừng, Khánh Ly sẽ hát với một khách mời khác nhau, như Mỹ Linh (Đà Lạt); Bằng Kiều, Tùng Dương (Hà Nội); Mỹ Tâm (Đà Nẵng), Cẩm Vân (TP.HCM)… "Từ đây đến hết chuỗi đều thay đổi khách mời để bà có kỷ niệm với đồng nghiệp, đàn em," Quang Thành cho biết.

Ở tuổi 77, Khánh Ly là ca sĩ người Việt duy nhất có một chuyến lưu diễn dài ngày qua nhiều tỉnh thành đến thế- điều mà nhiều ngôi sao giải trí hàng đầu trong nước cũng chưa dám thực hiện.

Chuyến xuyên Việt của Khánh Ly diễn ra trong bối cảnh sau dịch, rất nhiều chương trình ca nhạc bung ra tổ chức khắp nơi.

"Sự quan tâm dành cho cô lớn hơn trước nhiều, giống lần đầu về cách đây tám năm," Quang Thành nhận xét.

Nguồn hình ảnh, Nguyen Manh Ha

Mặc dù hạng vé cao nhất cho đêm diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội lên tới 5 triệu/vé, nhà tổ chức vẫn phải mở thêm một đêm nữa. TP.HCM hết vé sau 4 ngày rao bán, cũng phải bổ sung đêm thứ hai.

Quang Thành cho hay buổi diễn ngoài trời tại Đà Lạt bán 3 triệu/vé nhưng có người chậm chân sẵn sàng mua lại với giá 10 triệu. Nhà tổ chức Mây Lang Thang phải đóng thêm bục ở hai bên cánh để cung cấp thêm chỗ ngồi cho khán giả.

Riêng với buổi diễn sau 50 năm trở lại Cần Thơ (lần trước Khánh Ly và Trịnh Công Sơn đến đây hát tại trường học) dự kiến sẽ diễn ngoài trời cho 4.000 khán giả.

'Thủy chung' với Trịnh Công Sơn dù 'bị tẩy chay'

Cũng tại buổi gặp báo chí chiều 16/6, Khánh Ly khẳng định đã "thủy chung" với Trịnh Công Sơn suốt nửa thế kỷ qua: "Tôi không hứa gì với ông Sơn cả nhưng qua việc làm của tôi, tôi đã chọn ông Sơn.

"Cho dẫu là bây giờ mọi người bên Mỹ, Úc tẩy chay tôi vì tôi trở về Việt Nam, có tôi trong chương trình bên đó là họ biểu tình để tôi khỏi hát- tôi vẫn chọn ông Sơn.

Chụp lại video,

Bà Trịnh Vĩnh Trinh, em gái cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, nói về phim ‘Em và Trịnh’

"Vì tôi nghĩ lỡ rồi, mình lỡ yêu cái nhạc đó, mình lỡ quý trọng con người đó. Mình lỡ chấp nhận số phận của mình thì có gì lạ đâu, chẳng có gì mình phải bận tâm cả".

Khi tôi hỏi thêm về vụ khán giả ở Mỹ, Úc vẫn biểu tình chống Khánh Ly, qua điện thoại ngày 19/6, bà cho biết thêm: "Bây giờ thật ra họ không còn biểu tình nữa. Họ có thể điện thoại. Ví dụ các nhà thờ, nhà chùa điện thoại tới nhà tổ chức phản đối tại sao lại mời Khánh Ly…"

"Những gì mình làm thì mình phải chấp nhận. Ai yêu mình thì mình cám ơn, ai không yêu mình thì mình phải chịu thôi," Khánh Ly nói.

Chuyến lưu diễn Như một lời chia tay của Khánh Ly dự kiến sẽ chia làm nhiều đợt kéo dài cho tới hết năm. Để khỏi ảnh hưởng tới sức khỏe ca sĩ, các đêm diễn sẽ cách xa nhau.

Chẳng hạn 25/6, Khánh Ly hát ở Đà Lạt thì mãi tới 1/7 mới có buổi diễn tiếp theo tại TP.HCM. Tuy nhiên ngày 27/6, bà đã có buổi nói chuyện và giao lưu tại ĐH Dân lập Thăng Long ở Hà Nội. Dự kiến Khánh Ly sẽ đến thăm ĐH Hoa Sen (TP.HCM) và ĐH Tây Đô (Cần Thơ).

"Lần này, những hoạt động của chương trình thiện nguyện Vòng Tay Nhân Ái tập trung vào đối tượng sinh viên còn đang mơ mơ màng màng về Trịnh Công Sơn và Khánh Ly," Quang Thành cho hay.

"Chính bà sẽ đến và nói, thay vì các bạn chỉ xem phim, hiểu Trịnh Công Sơn là một cậu bé tung tăng. Cho các bạn thêm một góc nhìn về Trịnh Công Sơn qua gặp gỡ người thật việc thật. Còn cái phim đoàn làm phim đã nói là hư cấu, ai thích thì coi chứ cũng không nên bắt bẻ người ta nữa".

* Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong riêng của tác giả Nguyễn Mạnh Hà từ Hà Nội