Sắc tộc và con lai

Lộn xộn ở Tân Cương

Vẫn còn đó bài học về sự cố kiều dân người Hoa vào cuối thập niên bảy mươi, nhưng xét chiều dài lịch sử mấy trăm năm của người Hoa ở Việt Nam thì đó là trường hợp cá biệt.

Nếu ai ở Sài Gòn - Chợ Lớn trước 1975, mỗi khi ra phố đều được nghe cộng đồng người Hoa nói tiếng Quảng Đông, tiếng Tiều, Tiếng Hẹ...

Việc một cộng đồng lưu dân gồm nhiều dân tộc khác nhau tìm thấy một dân tộc Việt Nam bao dung và cùng chung sống hài hoà qua hàng thế kỷ vốn là hình ảnh đẹp.

Mầm mống dân tộc cực đoan

Nhưng thời gian gần đây, người Việt đã bất ngờ khi thấy qua các trang web hình ảnh các cô gái trẻ người Hán sống ở Tân Cương, cầm gậy gộc đi săn lùng những người Tân Cương mà theo họ, chính là “bọn thiểu số” gây bất ổn cho công việc và đời sống của họ.

Có rất nhiều hình ảnh, nhiều quan điểm và phát ngôn mang tinh thần chủ nghĩa đại Hán được truyền qua Internet đến với các quốc gia khác, nhất là các quốc gia có cùng biên giới và cùng có cộng đồng lưu dân người Hoa đông đảo.

Thật sự những hình ảnh này đã tạo không khí ám ảnh nặng nề.

Những hình ảnh và phát ngôn mang màu sắc kích động bạo lực sắc tộc này tuy không phải là toàn cảnh diện mạo Trung Quốc, cũng không là khuynh hướng chính của nhân dân Trung Hoa lúc này, nhưng vẫn không thể ngăn các dân tộc khác cho rằng: Người Hán ở đầu thế kỷ này đã và đang phục hồi tinh thần Đại Hán.

Image caption Vụ Tân Cương cho thấy những mầm mống chủ nghĩa dân tộc

Với giới thông tin mạng tự do ở Việt Nam, trường hợp tham vọng lãnh thổ trên bộ, trên biển của Trung Quốc và những toan tính sâu hiểm khác đã đưa bóng ma dân tộc chủ nghĩa Đại Hán trở thành nỗi ám ảnh.

Và mặt cực đoan phổ biến của tinh thần này, đang chứng minh cho thế giới còn lại thấy hào quang phát triển và cả bóng tối đe dọa từ một đất nước siêu cường mới.

Phải chăng những người có trách nhiệm khởi động tinh thần này và những ai hưởng ứng đang cả tin: Không cần những thiết chế dân chủ, chỉ cần áp đặt quyền lực của một chế độ độc tài cứng rắn thì các dân tộc Trung Hoa sẽ cùng lâu dài sống chung dưới một mái nhà!

Rộng hơn, nhìn vào việc Trung Quốc trấn áp mạnh, bất chấp quyền dân tộc và quyền con người của những dân tộc khác như trường hợp Tây Tạng, Tân Cương… từ những sự kiện “thành công” đó của chính quyền Trung Quốc có khi họ cố quên Liên bang Sô Viết, liên bang Nam Tư… vì sao tan rã.

Từ bóng tối của thời trung cổ đến thời điểm đương đại, những hành động phi lý có khi đến mức điên rồ làm điêu đứng nhân loại đều từ hệ quả của việc kích động chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Ai cũng biết những thiết chế độc tài ở các quốc gia lớn đều cần tinh thần dân tộc cực đoan để đến đỉnh hùng mạnh và rồi sau đó là vực thẳm tang thương.

Phỉ báng con lai

Trong một thông tin được lược dịch, đăng trên số báo Tuổi Trẻ ra ngày 27/9, độc giả VN được biết qua cuộc thi kiểu American Idol, có một cô gái lai Trung Hoa tên là Lou Jing, cha là người Mỹ gốc Phi, mẹ là người Trung Quốc.

Cô Lou Jing đã tạo dư luận ở Trung Quốc về việc: Da đen không thể trở thành “thần tượng” Trung Quốc? Chỉ cần lướt qua những ý kiến mang tinh thần cực đoan Hán tộc mà tờ báo này trích đăng lại, mọi người bình thường nhất cũng thấy ngỡ ngàng.

Lịch sử cho thấy thời các nước phương Tây và Nhật chiếm đóng Trung Hoa, hẳn Trung Hoa không thiếu những người được sinh ra từ sự kết hợp của hai dòng máu.

Trước đây, người Việt được xem một bộ phim kể về một vị cao tăng có hai dòng máu Trung - Nhật, ông được tôn trọng dù phải sống dưới những quan điểm khắt khe trong thời kỳ người cộng sản Trung Quốc ca khải hoàn cuộc Vạn lý trường chinh.

Image caption Cô Lou Jing là con lai da đen

Nhưng nay, ngay trong thời đại mà những giá trị tư tưởng và vật chất hội nhập toàn cầu đã giúp Trung Quốc thành siêu cường, thì một bộ phận dân tộc này lại kỳ thị với một trường hợp con lai.

Nhiều người chắc rằng cô gái mang hai dòng máu này bị kỳ thị chỉ vì màu da người Mỹ gốc Phi của cô.

Nhưng người Mỹ gốc Phi đã có biểu tượng của Tổng thống Barack Obama làm sáng các giá trị về dân chủ và dân tộc thiểu số, thì vì sao người Trung Quốc lai người Mỹ da màu lại bị phân biệt?

Người Hoa ở Việt Nam có lệ, trai Hoa lấy vợ Việt thì được còn ngược lại trai Việt lấy vợ Hoa thì bị từ chối.

Cái lệ này có thể thông cảm vì lý do bảo tồn chủng tộc ở xứ lưu lạc. Nhưng trong trường hợp kỳ thị chủng tộc với con lai ở ngay nguyên xứ Trung Quốc như trường hợp cô gái Mỹ gốc Phi trên thì đúng là phi nhân.

Dù cố né tránh mấy người ta vẫn không thể không cho rằng: Việc kỳ thị này, dù có thể chỉ là số ít ( nhưng thuộc quốc gia có dân số cao nhất thế giới), tín hiệu đang phát đi là: quan điểm dân tộc hãnh tiến đang lên ngôi.

Phải chăng trong tương lai, với Trung Quốc thì người Mỹ da trắng hay da màu sẽ đều không là gì? Sự lên ngôi của một dân tộc độc tôn là hiển nhiên!

Từ quan điểm này, không thể không liên tưởng tinh thần cực đoan Đại Hán giống như bóng tối hắc ám của chủ nghĩa dân tộc thượng đẳng Đức ở thời kỳ trước và trong Thế chiến thứ hai.

Trần Tiến Dũng là một nhà thơ hiện đang sống tại TP Hồ Chí Minh. Bài phản ánh quan điểm riêng của tác giả.