Bốn trăm quả chuông Bát Nhã

Chùa Phước Huệ, Bảo Lộc
Image caption Tin mới nhất nói Giáo hội Phật giáo Việt Nam để các tăng thân phái Làng Mai tạm trú ở chùa Phước Huệ đến tháng 12/2009

Hôm nay, sau khi lá Thư Thỉnh nguyện với trên 400 chữ ký đã được gửi tới những người lãnh đạo cao nhất của Nhà nước Việt Nam, tôi ngồi nghĩ lại một số chuyện xung quanh Lá Thư.

Có những ý kiến cho rằng dùng tiêu đề “Thư Thỉnh nguyện” là bất xứng, là yếu ớt và cho rằng chính vi sự yếu ớt ấy mà không ít người không muốn ký vào Thư, trong khi hoàn toàn đồng ý với nội dung của nó.

Tôi vẫn thấy dùng hình thức “thỉnh nguyện” là hợp tình, tuy có thể chưa hợp lý.

Có lẽ vì, giống như nhiều người Việt, tôi vẫn còn tin rằng trong điều kiện đất nước chưa có một nền pháp trị đúng nghĩa, thì nhiều trường hợp “một trăm cái lý không bằng một tý cái tình”.

Chẳng phải cái “tình” đối với 400 tu sĩ và tu sinh trẻ tuổi khiến những người ký̃ tên đứng cùng với tên của gần 20 cán bộ cách mạng và đảng viên Cộng sản lão thành.

Một số hãng thông tấn và đài, báo nước ngoài khi phỏng vấn một số nhân vật ký tên vào Thư, trong đó có bản thân tôi, đều đưa câu hỏi: “Ông có phải là Phật tử không?” Câu trả lời đều là “Không”.

Trong con số trên 400 người Việt Nam, chỉ có 56 người ký với tư cách Phật tử, bên cạnh đó là gần 20 tín đồ và linh mục Công giáo.

Thư Thỉnh nguyện không có động cơ tôn giáo, mà ở đây là tình người, nghĩa đồng bào, mối ưu tư về quyền con người, quyền công dân bị tước đoạt, mối đoàn kết toàn dân bị phá vỡ, pháp luật bị chà đạp, cái ác, cái hạ cấp lên ngôi – những điều đang tàn phá chưa từng có nền tảng tinh thần của toàn xã hội, nền tảng đạo lý của dân tộc mà hậu quả chưa biết đến bao giờ mới khắc phục được.

Tác động

Điều đầu tiên, có lẽ nó đã giúp 400 tu sĩ vừa chạy nạn đến chùa Phước Huệ không bị trục xuất lập tức theo lệnh của chính quyền sở tại. Rồi đã có những phái đoàn đến thăm hỏi nguyện vọng của họ.

Đã có sự đình hoãn ngày “giải tán”.

Tất nhiên những đáp ứng quá khiêm tốn còn lâu mới thỏa mãn chúng ta, nhất là ở điều thỉnh cầu đầu tiên: “Cho lập ngay một Ủy ban điều tra cấp Nhà nước về vụ Bát Nhã, có sự tham gia của các đoàn thể quần chúng và một số nhân sĩ trí thức độc lập” và cuối cùng: “Khuyến khích giới truyền thông tiếp cận thực tế và thông tin cho toàn dân biết sự thật về những gì đã và đang xảy ra về vụ Bát Nhã”.

Vì chúng ta tin rằng, chỉ có trên cơ sở công khai minh bạch toàn bộ sự thật về vụ Bát Nhã, chính quyền mới có thể khiến công luận trong ngoài nước “tâm phục, khẩu phục”.

Nhưng tôi muốn nói đến một tác động khác của Thư mà tôi xem trọng có khi còn hơn những kết quả khiêm tốn có thể đạt được đối với chính quyền. Việc ký tên vào Thư bản thân nó đã tác động đến chính người ký tên.

Có một bạn viết cho người nhận chữ ký, tâm sự rằng: trước đây tôi rất sợ dính vào những chuyện như thế này, nhưng lần này tôi thấy mình không lên tiếng thì hèn quá, sẽ tự mình không chịu nổi chính mình.

Image caption Các tăng thân Làng Mai không được phép ở lại Tu viện Bát Nhã

Tôi tin rằng không ít người khác cũng đã từng phải cân nhắc, phải đắn đo ít nhiều trước khi gõ phím ghi tên mình vào danh sách, trước khi click chuột để gửi đi.

Động tác ấy đối với họ chính là giây phút vượt qua nỗi sợ vô hình lâu nay đã tạo nên hội chứng tinh thần trầm kha mà có người đặt tên là “chứng liệt kháng” của những con người lương thiện nhưng thấy mình quá nhỏ yếu trước cái xấu, cái ác đang vây quanh.

Tiếng nói mà họ cất lên hôm nay trước nhất là tiếng chuông tự thức tỉnh.

Theo cách nói nhà Phật, đó chính là tiếng chuông “Bát Nhã”, tức là sự giác ngộ tự thân, sự rời bỏ bờ mê để sang bến tỉnh, sự quyết định dấn thân vì cái thiện.

Có một người Mỹ chưa hề quen biết, khi gửi mail ký tên vào Thư đã kèm một lá thư trích lời Mục sư Martin Niemoller thuộc Nhà thờ Tin lành Đức sống dưới chế độ Quốc xã, mà tôi xin dịch sau đây:

“Đầu tiên bọn Nazi đánh những người cộng sản, và tôi đã không lên tiếng, vì tôi không phải cộng sản. Rồi chúng đánh người Do Thái, và tôi đã không lên tiếng vì tôi không phải Do Thái. Rồi chúng đánh người hoạt động công đoàn, tôi không lên tiếng vì tôi không phải người hoạt động công đoàn. Rồi chúng đánh người Công giáo, tôi không lên tiếng vì tôi không phải người Công giáo. Thế rồi chúng đánh đến tôi…và đến lúc này, chẳng còn ai để lên tiếng cho ai nữa.”

Bài viết hôm 18/10/2009 thể hiện quan điểm riêng của nhà thơ Hoàng Hưng, hiện sống tại TPHCM.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài