Lý Quang Diệu nói về 'tương lai châu Á'

Image caption Tàu chiến Mỹ tại căn cứ hải quân Changi của Singapore

Trước tranh cãi về căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa, cựu Thủ tướng Singapore, ông Lý Quang Diệu lên tiếng rằng châu Á cần chấp nhận sự hiện diện của quân đội Mỹ để tạo thế cân bằng.

Phát biểu tại một hội thảo ở Tokyo, ông cũng nói Singapore sẵn sàng nhận hạm đội Trung Quốc như đã làm với Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Trước nan đề dân số của Nhật, ông nêu kinh nghiệm Singapore để nói rằng Nhật Bản "nên thu nhận người nhập cư nếu muốn tiếp tục tăng trưởng".

Trước khi đến dự Hội thảo "Tương lai châu Á" lần thứ 16 do báo Nikkei tổ chức từ 20 đến 21 tháng 5, ông Lý Quang Diệu đã thăm Trung Quốc, và gặp mặt với nhà cựu lãnh đạo Giang Trạch Dân tại tư gia ở Giang Tô.

Không chỉ Nhật và Mỹ

Với dân số chỉ bằng 1/10 và kinh tế có thể bị Trung Quốc qua mặt trong nay mai, ông Lý Quang Diệu cho rằng Nhật Bản không thể có một mối quan hệ bình đẳng với Trung Quốc và cần sự hiện diện của người Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương:

“Chúng ta tin rằng sự hiện diện đó sẽ mang lại hòa bình và ổn định. Và tôi tin rằng cần có một căn cứ của Mỹ ở Đông Bắc Á.”

Căn cứ Futenma từ nhiều năm qua vẫn là đề tài nóng bỏng trên chính trường Nhật và trong quan hệ với Hoa Kỳ, do phản đối của người dân trên đảo Okinawa.

Hồi tháng 10/2005, Tokyo và Washington đạt được thỏa thuận dời căn cứ này đến một vị trí khác nhưng vẫn ở trên đảo.

Image caption Dù lớn tuổi, ông Lý Quang Diệu vẫn theo dõi và bình luận tình hình thời sự quốc tế

Khi ông Yukio Hatoyama lên làm thủ tướng hồi tháng 9 năm ngoái, ông tuyên bố sẽ dời Futenma ra khỏi hẳn hòn đảo nằm ở phía Nam của Nhật Bản, gần Đài Loan và Trung Quốc.

Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột đang có xu hướng leo thang trên bán đảo Triều Tiên, ông Hatoyama đã đổi ý. Hôm 23.5, ông Hatoyama đã xin lỗi người dân Okinawa về việc sẽ không dời căn cứ Futenma ra khỏi đảo này.

Thủ tướng Hatoyama sẽ công bố quyết định về việc di dời căn cứ Futenma vào ngày 28 tháng 5.

Ông Lý Quang Diệu cho rằng: “Nếu Nhật Bản đẩy căn cứ này ra khỏi Okinawa, tôi nghĩ đây là một trở ngại cho việc triển khai các lực lượng của Mỹ. Điều này không có lợi cho châu Á.”

Ông cũng nói thêm: “Tôi không có ý nói rằng sắp sửa có chiến tranh. Nhưng nếu không có sự đối trọng, chúng ta không có đường lùi. Nếu có hai cây to, thay vì chỉ một, chúng ta có thể chọn đứng dưới bóng râm của cây nào.”

Với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean), vị cựu thủ tướng Singapore cũng tin rằng cần có một sự cân bằng giữa các đối tác:

“Khi Malaysia đề xuất một Thượng Đỉnh Đông Á, Singapore và Indonesia đã đề nghị phải đưa thêm Ấn Độ, Úc và New Zealand vào. Một nhóm gồm 10 nước Đông Nam Á, thêm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, gọi tắt là ASEAN+3, là không cân bằng."

Ông đề cập đến mô hình Malaysia nêu ra, đưa thêm ba nước ngoài khu vực vào:

"Nếu chúng ta thêm ba nước kia nữa thì tôi tin sẽ cân bằng hơn.”

Nan đề nước nhỏ

Ông giải thích đây là cách nhìn từ vị thế của Singapore, quốc gia đô thị chỉ có trên 700 km2 và gần 5 triệu dân:

“Là một nước nhỏ, chúng tôi phải nghĩ tới một thế cân bằng. Tạo được thế cân bằng rộng lớn là khôn ngoan.”

Trước viễn cảnh Trung Quốc có tham vọng xây dựng một “hạm đội nước xanh” ông Lý Quang Diệu chỉ ra nguyên nhân sâu xa vì sao Bắc Kinh muốn bảo vệ các tuyến đường biển phục vụ nền kinh tế đang cần nhiều nguyên liệu:

“Họ rất sợ bị gián đoạn các tuyến đường biển. Ví dụ như nếu ai đó đánh chìm một tàu lớn làm tắc nghẽn eo Malacca, Trung Quốc sẽ giậm chân tại chỗ.”

Tuy nhiên, ông kêu gọi giữ quan hệ tốt đẹp với cả Hoa Kỳ với Trung Quốc và Nhật Bản.

Hiện Singapore đã cho Hoa Kỳ và Nhật Bản sử dụng căn cứ hải quân nhưng nay ông Lý tiết lộ quốc gia đô thị này sẵn sàng cho cả tàu Trung Quốc vào:

"Nếu “hạm đội nước xanh” của Trung Quốc đến, chúng tôi cũng có thể cho họ sử dụng. Nói chung, tôi tin nên có nhiều cường quốc với cùng mối quan tâm ở khu vực này để duy trì thế cân bằng và bảo đảm không có anh nào trở thành kẻ thống trị”.

Nói với cử tọa Nhật Bản, ông Lý xuất phát từ kinh nghiệm của Singapore cho rằng Nhật Bản phải thu nhận người nhập cư có chất lượng để giải quyết nan đề dân số già và thiếu nhân lực.

“Các bạn có thể chọn lựa giữa hai cách, hoặc là duy trì sự thuần nhất màu da để rồi dân số ngày càng thu hẹp, kinh tế trì trệ, hoặc chấp nhận người nhập cư để tiếp tục tăng trưởng.”

Nhiều thập niên qua, nỗ lực khuyến khích tăng tỷ lệ sinh con ở người Singapore không đem lại kết quả. Vì thế, mỗi năm chính phủ Singapore cấp thẻ công dân hoặc quy chế thường trú vĩnh viễn cho trên dưới 100.000 người nhập cư.

Theo ông Lý Quang Diệu, người cùng đảng Nhân dân Hành động tuyên bố độc lập cho Singapore sau khi tách khỏi Liên bang Malaysia năm 1965, nhận người nhập cư là cách giải quyết nạn thiếu dân "rẻ, nhanh và hiệu quả hơn" so với một số nước châu Âu như Pháp và Thụy Điển.