Cựu điệp viên thành ngôi sao ở Nga

Image caption Dư luận Nga quan tâm nhất đến Anna Chapman và Igor Sutyagin

Vụ bắt và trao đổi điệp viên, gồm cả Anna Chapman, cô gái trẻ bị bắt tại Mỹ vì tội gián điệp thu hút dư luận Nga từ nhiều ngày qua và làm bùng lên các bình luận, suy đoán về tương lai của một số nhân vật trong cuộc.

Trước hết, báo Nga đổ vào tin Anna Chapman sẽ không được trở về Anh Quốc.

Truyền thông Nga coi đây là chuyện rất đáng quan tâm. Theo Hãng thông tấn Nga RIA thì cô Anna “nhận được tin nhắn rằng cô đã bị tước mất quốc tịch Anh và sẽ mất quyển hộ chiếu, và đây chỉ là thủ tục bình thường. Sắp tới, cô còn bị hoàn toàn cấm vào Anh”.

Đó chỉ là phần tiếp theo của câu chuyện “bê bối điệp viên” giữa Nga và Mỹ.

Trước đó, vụ trao đổi “điệp viên” giữa hai nước cũng được quan tâm.

Riêng về nhà khoa học Nga, Igor Sutyagin, vụ bắt ông ta xảy ra đã khá lâu, từ cuối thập niên 90, khi xã hội Nga chuyển biến mạnh. Thực tế mà nói, ông chỉ làm công việc thu thập các số liệu từ nguồn công khai ở Nga cho công ty Mỹ Alternative Futures.

Ông Sutyagin cũng không tiếp cận được nguồn tin bí mật nào của nhà nước nhưng vẫn bị xử 11 năm tù.

Các tổ chức nhân quyền như Human Rights Watch và Ân xá Quốc tế gọi ông là tù nhân chính trị, và vụ bắt ông đã gây ra một làn sóng tranh luận ở Nga.

Nay, sau khi ông bị trục xuất sang Mỹ vì “tội gián điệp”, nhiều chuyên gia tại Nga nhấn mạnh đến nhu cầu cần tẩy rửa thanh danh của Sutyagin.

Image caption Anna Chapman 'được chuẩn bị' cho vai trò như của Christine Keeler, cô người mẫu gây khủng hoảng cho chính phủ Anh năm 1963?

Họ nêu ra góc độ pháp lý của việc trục xuất – Sutyagin không hề muốn rời Nga – và ông ta đã bị buộc phải ký một biên bản nhận tội làm gián điệp để được thả tự do, điều bị họ coi là không hợp với Hiến pháp.

Nhưng trên các trang mạng Nga, như Ej.ru, các đồng nghiệp làm khoa học thì chúc mừng ông Sutyagin, chẳng hạn như, "Thật khó có thể chúc mừng Igor Sutyagin lấy lại thanh danh nhưng chúng ta mừng vì ông đã tự do”.

Chỉ là Katya Mu-mu?

Nhưng nhân vật được báo chí thế giới và cả ở Nga quan tâm nhất vẫn là “người đẹp tóc đỏ”, Anna Kuchshenko, 28 tuổi, được biết đến nhiều hơn với họ tên Anna Chapman.

Người ta cũng nhắc rằng trước khi bị bắt, vì cảm thấy có gì không ổn, cô Anna đã liên lạc với cha, ông Vasiliy Kuchshenko, người hiện làm trong Bộ Ngoại giao Nga, và là “cựu sĩ quan KGB”.

Sau cuộc gặp với nhân vật “Roman”, một nhân viên FBI giả dạng làm tình báo Nga, cô đã nghe lời ông bố và đem cuốn hộ chiếu Nga giả “Roman” yêu cầu cô chuyển cho người khác, đến cảnh sát Mỹ và bị bắt tại đó.

Vì sợ bị đánh động cả mạng lưới điệp viên khiến họ trốn hết, Hoa Kỳ đã quyết định bắt cả 11 người.

Có ngoại hình hấp dẫn, với các chi tiết đời tư đáng chú ý và những bức hình được lọc lựa đăng trên nhiều tờ báo, Anna được “phong tặng” danh hiệu “nữ điệp viên sexy nhất của mọi thời đại”, và làm nảy sinh nhiều chuyện đồn thổi, thêu dệt.

Trang Infox.ru nói Anna Chapman có tài nhảy múa khỏa thân, rằng cô ta không mặc váy lót, và “không ai bằng” trong chuyện chăn gối.

Image caption Vụ đổi điệp viên thu hút dư luận Nga và Mỹ trong nhiều tuần

Người ta cũng nói cô ta có hệ số thông minh IQ tới 162 điểm, rằng cô có 5 chiếc điện thoại di động và né tránh bị chụp hình.

Báo chí cũng nhắc người ta thấy cô Anna xuất hiện cạnh lãnh đạo hãng thời trang Topshop ở Anh, ông Phillip Green, hoặc có quen biết triệu phú 60 tuổi, Michele Bittany.

Một số nguồn của Nga còn đưa điều khó ai kiểm chứng được rằng Anna Chapman thậm chí “có quen biết” cả tỷ phú tài chính Mỹ Warren Buffet. Theo một vài suy đoán, cô ta có nhiệm vụ làm quen với các nhân vật đầy thế lực để thu lượm tin chính trị.

Trong bối cảnh đó, có vẻ như Anna Chapman đã “xứng tầm” với Christine Keeler, người có những hoạt động gây ra vụ scandal lớn, gây khủng hoảng chính phủ Bảo thủ ở Anh năm 1963.

Christine Keeler là nhân tình của Bộ trưởng John Profumo trong chính phủ Anh và cùng lúc có quan hệ tình dục với một tùy viên của Sứ quán Liên Xô.

Nhưng một số blogger ở Nga chỉ cho cô Anna là một “Katya Mu-mu” dù có tầm vóc quốc tế.

Vào tháng 4/2010, các mạng xã hội Nga bùng nổ những đoạn video cảnh sex của một cô người mẫu, sau này mới biết tên họ là Katya Gerasimova, còn gọi là Katya Mu-mu, trong quan hệ với bốn nhân vật có tên tuổi trong phe đối lập.

Nhiều blogger gọi đấy là cách cơ quan an ninh Nga “gài bẫy” những người đối kháng trong chiến dịch mang tên “Đặc vụ Porno”.

Chính các lãnh đạo đối lập thì nói họ bị “khiêu khích” vì các hoạt động chống lại ông Vladimir Putin và chính quyền.

Chủ tịch Hội Nhà báo và các tổng biên tập của nhiều báo đài lớn tại Nga đã lên tiếng bảo vệ những người bị dính líu.

Theo họ, các vụ dùng sex để gài bẫy phe đối lập không chỉ hạn chế vào bốn người mà nhắm vào cả giới báo chí.

Nhà báo Yulia Latynina trong chương trình “Kod dostupa” nhận xét về Anna Chapman:

“Cô ta mà là người tình của James Bond? Cô ta chỉ là một Katya Mu-mu. Nếu các tin tức về hoạt động thực của Anna có gì phản ánh điều nêu trong lý lịch cô ta tự khai ra thì có thể coi câu chuyện hoàn toàn kiểu “Người thợ may Panama mặc váy…”

Nhưng một blogger viết trên trang Grani.ru lại nhìn vào những gì cô Anna làm tại Mỹ, và gọi cô ta là “radistka Kat” (người đánh điện đài Kat) – theo tên một nhân vật trong phim bộ thời Liên Xô về điệp viên Shtirlits chống phát xít Đức. Tức là cô Anna giỏi lắm chỉ đóng vai trò giao liên giữa các điệp viên cao cấp.

Ngôi sao Volgograd

Image caption Volgograd, thành phố anh hùng thời Liên Xô chống phát xít, nay đổ xô vào nhân vật Anna Chapman như "thương hiệu mới"

Còn tại Volgograd, thành phố quê hương của Anna thì cô đang trở thành một ngôi sao.

Tờ Nezavisimaya Gazeta đưa tin một trang báo ở Volgograd ngay lúc các điệp viên bị bắt ở New York, đã kêu gọi người dân thành phố tham gia cuộc thi bài hát hay nhất về Anna và các đồng nghiệp.

Nhà báo Stanislav Anishchenko trong ban giám khảo tuyên bố họ đã nhận được một số bài và chắc chắn sẽ có bài hát trở thành nổi tiếng.

Ông còn tiết lộ một bài hát có tên là “Anya sẽ báo tin” do những fan của Anna sống ở địa phương gửi tới.

Người ta cũng tìm đến trường trung học số 11 ở quận Dzerzhinskiy, nơi nữ điệp viên “có số đo 90-60-90” từng học, để hỏi chuyện.

Các giáo viên đều ca ngợi Anna là người đầy nghị lực, sống có một đích khi còn là học sinh của họ.

Giáo viên Tatyana Badeshko cho hay:

“Anya có quan điểm sống đúng đắn, có nguyên tắc và lý tưởng. Anya làm việc đó vì lòng yêu nước, và tôi không hề che dấu rằng Anya có tính phiêu lưu, ham hành động. Tính cách đó có thể đã đẩy Anya vào ‘trò chơi tình báo’, nhưng nếu đó là điều cô ấy làm thật thì tất cả cũng là vì tổ quốc.”

Báo chí Volgograd cũng tìm lại người yêu đầu của Anna là Vyacheslav Serkov, người nay tiết lộ những kỷ niệm, hình ảnh chung và thậm chí cả một phần thư riêng của họ.

Theo Serkov thì hôn nhân của Anna Kushchenko với người chồng Anh, Alex Chapman, chỉ là “giả vờ” theo kế hoạch của chính cô.

Một số nhà quan sát ở Volgograd còn dự đoán một sự nghiệp chính trị sáng ngời cho Anna. Cô có thể vào danh sách tranh cử của các đảng phái ở địa phương. Họ nêu ví dụ của Tướng Anatoliy Korendyasev, người đại diện cho thành phố từ danh sách của đảng Nước Nga Thống Nhất.

Ông ta sẽ không ra tranh cử nhiệm kỳ tới vào Viện Duma nên nay có thể sẽ có chỗ trống cho Anna.

Lãnh đạo chi bộ Volgograd của đảng cánh hữu Dân chủ Tự do Nga thì nói họ không muốn cô ta đại diện cho họ ra ứng cử quốc hội nhưng nếu Anna muốn gia nhập đảng thì sẽ không bị từ chối.

Cơn sốt về Anna ở Volgograd có thể được giải thích qua lời một nhân vật chuyên nghề môi giới truyền thông, Andrey Mironov:

“Bất kể những diễn biến xung quanh Anna Chapman ra sao, điều rõ rệt là cô có nhiều cơ hội trở thành một gương mặt, một thương hiệu của Volgograd. Tôi sẽ không hề ngạc nhiên nếu trường học cũ của họ mở bảo tàng về cô, đi kèm theo cả một chương trình cho du khách”.

Oksana Vozhdaeva là phóng viên đài truyền hình Tomsk, Liên bang Nga, và từng nghiên cứu tại Đại học Oxford, Anh Quốc theo chương trình học bổng Reuters Fellowship. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

Tin liên quan