Nhà báo Singapore đón Tết Hà Nội

Bản quyền hình ảnh hanoi

Tết Âm lịch là một trong số dịp lễ ở hầu hết các nước ở Đông Nam Á. Dù đó là Tết Trung Quốc hay Tết Việt Nam, không khí chủ đạo bao trùm trong mùa lễ hội vẫn là đoàn tụ với gia đình, bạn bè, chúc nhau thịnh vượng và những khởi đầu mới tốt đẹp.

Tôi đến từ Singapore nên không lạ chuyện đón Tết theo âm lịch.

Hà Nội thật tuyệt vời vào mùa này trong năm. Nhiệt độ khoảng 14 đến 16 độ C, thời tiết không chê vào đâu được.

Bầu không khí xung quanh mang lại cảm giác hư hư thực thực trong những ngày lễ Tết này. Những tòa nhà xây từ thời Pháp thuộc đan xen với căn nhà bản địa có mái hiên chạy dọc khu phố ở quận Hoàn Kiếm đưa người ta về một quá khứ xa xăm, gợi nhớ đến kho tàng lịch sử giàu có của đất nước này và của thành phố với nhiều nét ảnh hưởng của Á Đông và Phương Tây.

Người Việt Nam gọi năm mới của họ là Tết Nguyên Đán. Đấy là những ngày lễ hội nhất. Giao thừa và ba ngày đầu năm mới là những ngày lễ hội quan trọng nhất, nhưng dịp lễ này thường kéo dài đến tận ngày 15 của tháng Giêng.

Trong khi người Hoa đón mừng năm con Thỏ thì người Việt Nam đón năm con Mèo.

Những ai sinh năm Mão (1939,1951,1975,1987,1999) thường là những người giỏi giao tiếp, có tài, tham vọng và học giỏi.

Bản quyền hình ảnh hanoi
Image caption Hà Nội nổi tiếng với các toà nhà có từ thời Pháp

Người tuổi Mẹo còn là người kiên nhẫn, biết chờ thời cơ thuận lợi trước khi hành động.

Tuy nhiên, dù cả thế giới biết về năm mới của người Hoa vì có nhiều báo chí nói về sự kiện này, nhưng nhiều khách du lịch không biết rằng thời điểm này trong năm rất đặc biệt với người Việt Nam.

Những người đi xa thì về nhà đoàn tụ gia đình. Nhiều của hàng đóng cửa trong ba ngày Tết. Việc đi lại khá bất tiện vì mấy người lái xe taxi, các tay xe ôm cũng đang nghỉ lễ.

Không khí Tết

Thế nhưng, người ta vẫn có thể cảm nhận được không khí Tết, nhất là vào ngày 30 giáp Tết. Khoảng hai trăm nghìn người đổ về bờ hồ Hoàn Kiếm. Gia đình, bạn bè, đôi lứa, và khách du lịch chen chúc nhau trên đường.

Kẻ bán bóng bay, người bán bỏng ngô trên xe đạp nhỏ và cảnh sát mặc thường phục rảo sát khu bờ hồ.

Thậm chí còn có màn biểu diễn văn nghệ gần chiếc cầu Thê Húc đỏ nổi tiếng nữa. Đúng thời khắc giao thừa, pháo hoa được bắn tung lên bầu trời và soi vào mặt nước bờ hồ Hoàn Kiếm, khiến bao kẻ thưởng lãm pháo hoa, khách du lịch lẫn người bản xứ, đều hớn hở đón chào, hòa chung vào niềm vui của đất trời và của ngày lễ hội đang đón chào tất cả.

Trong vòng 15 phút trình diễn pháo hoa đó, máy ảnh bắt đầu nháy liên tục, người người nở nụ cười khi đi tạt qua nhau. Cuối màn trình diễn pháo hoa, đám đông ồ lên một tiếng trầm trồ cảm kích rồi lũ lượt về nhà.

Đi bộ giữa đường phố với từng ấy con người, ta vẫn cảm thấy được tinh thần đoàn kết, cùng nhau chiêm ngưỡng cảnh đẹp và đón chào năm Tân Mão.

Thăm hỏi nhau trong ba ngày Tết là tập tục truyền thống. Ngày mùng một là ngày quan trọng nhất. Đó là ngày của gia đình. Ai cũng phải ở nhà, quây quần, trò chuyện và chúc nhau những lời tốt lành cho năm mới. Người ta còn "lì xì" những bao tiền nhỏ.

Bản quyền hình ảnh hanoi

Ở các nước Châu Á khác, bao lì xì còn được gọi là "hong bao" hoặc "ang bao" nhưng tập tục thì vẫn thế, một phong bì đỏ với một ít tiền trong ấy cho trẻ con hoặc những người chưa lập gia đình. Người nhận lì xì chúc người cho được nhiều may mắn trong việc học hành và cuộc sống.

Một nét tương đồng khác tôi phát hiện ra là tập tục cẩn thận với những gì người ta nói hoặc làm trong ngày đầu năm. Người Việt Nam tin rằng những gì bạn làm trong ba ngày Tết có thể là cái huông ảnh hưởng đến cả năm.

Thế nên nhiều người không lau chùi gì cả. Quét bụi ra khỏi nhà nghĩa là quét sự may mắn và tiền bạc đi. Không nên làm đổ vỡ bát đĩa, gương soi nữa. Đấy là điềm có đổ vỡ trong gia đình. Không được nói những lời xui xẻo vì làm như vậy có thể mang lại điềm xấu cho cả năm.

Một khía cạnh thực sự tuyệt vời của ngày lễ hội này là cảnh họp chợ - một điều không thể bỏ qua. Những người bán hàng rong rao giòn giã cho mặt hàng mứt Tết và các cây cảnh trang trí ngày Tết như cây quất, cây hoa đào.

Thời điểm này bắt đầu một hoặc hai tuần trước Tết và cả thành phố nhộn nhịp, náo loạn với cảnh nhà nhà đổ xô đi mua sắm, dự trữ thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác vì nhiều cửa hàng sẽ đóng cửa vào dịp Tết.

Cây quất trĩu quả tượng trưng cho sự sung mãn còn hoa đào thì mang lại may mắn và hạnh phúc. Truyền thống này khá giống với tục đón năm mới của các nước Đông Nam Á khác.

Bạn phải thử qua ẩm thực ở Hà Nội trước Tết. Người quản lý khách sạn nơi tôi ở giới thiệu món ăn dân gian ngày Tết gọi là Bánh ăn ngày Tết, một loại bánh nếp gói với đậu xanh, thịt ba rọi và lá chuối.

Ở Việt Nam, tầm quan trọng của việc ăn uống trong mấy ngày Tết là điều hiển hiện ăn sâu trong truyền thống văn hóa tôn trọng gia đình, cộng đồng, người cao tuổi và còn là một nét văn hóa chung gợi nhớ về cội nguồn.

Xin mời bạn đến Hà Nội ăn Tết nếu bạn muốn có một cái nhìn sâu sắc về Việt Nam và dân tộc này. Phần tôi, tôi đã đến và chắc chắn sẽ còn trở lại nữa.

Happy New Year! Chúc Mừng Măm Mới!

Jennifer Alejandro là một nhà báo người Singapore, đến Hà Nội lần đầu trong dịp Tết Nguyên Đán vừa qua và gửi bài chia sẻ cảm xúc với BBC Tiếng Việt.

Bản quyền hình ảnh hanoi