Romney còn phải chiến đấu dù thắng Florida

Để được Đảng Cộng hoà tiến cử ra tranh chức tổng thống, một ứng viên cần có 1144 đại biểu, tức quá bán của tổng số đại biểu là những đảng viên tích cực hoạt động hoặc là những các vị dân cử như thống đốc, dân biểu, nghị sĩ của đảng trong Quốc hội Mỹ.

Bản quyền hình ảnh romney
Image caption Ông Romney nay hy vọng lôi kéo cử tri nói tiếng Tây Ban Nha

Sau ba kì bầu sơ bộ đã qua ở các bangIowa, New Hamsphire và South Carolina, con số đại biểu mỗi ứng viên Cộng hoà có được còn quá ít để có thể xác định ai là người sẽ được đảng tiến cử.

Bang đầu tiên có bầu sơ bộ là Iowa. Kết quả lúc đầu với Mitt Romney về nhất, hơn Rick Santorum 8 phiếu bầu. Sau đếm phiếu lại Santorum hơn Romney 34 phiếu. Như thế Santorum về nhất và được 13 đại biểu, Romney 12.

Qua bang New Hamsphire, ba ứng viên về đầu được chia số đại biểu như sau: Mitt Romney 7, Ron Paul 3 và Jon Huntsman 2.

Ở bang South Carolina, ứng viên Newt Gingrich về nhất được 23 đại biểu, Romney về nhì được 2.

Cách chia số đại biểu của từng bang không giống nhau. Ba bang trên không theo luật chơi ai về nhất thì chiếm trọn số đại biểu ở bang đó mà có chia cho người về nhì, có khi cả ứng viên về thứ ba cũng được vài đại biểu như kết quả dẫn trên.

Tính đến lúc này số đại biểu các ứng viên đã có là: Romney 21, Gingrich 23, Santorum 13,Paul 3 và Huntsman 2. Ứng viên Huntsman đã rút lui và tuyên bố ủng hộ Romney, như thế 2 đại biểu của ông sẽ về tay Romney.

Đến Bạch Cung còn rất xa

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Ông Romney đã là một triệu phú nhưng bị phê về chuyện đóng thuế

Ngày mai bầu sơ bộ ở Florida với 50 đại biểu. Luật bầu cử của Đảng Cộng hoà ở đây khác với ba bang đi trước. Ai về nhất ở Florida sẽ nhận được toàn bộ 50 đại biểu.

Hiện chỉ còn bốn ứng viên tiếp tục tranh cử là cựu Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich, Dân biểu bang Texas Ron Paul, cựu Thống đốc bang Massachusetts Mitt Romney và cựu Thượng Nghị sĩ bang Pennsylvania Rick Santorum.

Paul và Santorum có tham gia cuộc tranh luận sau cùng vào tối thứ Năm 26/1, nhưng các thăm dò đưa ra cho thấy hiện nay sân đấu ở Florida là giữa Romney và Gingrich.

Santorum tuần qua đã tạm ngưng vận động để về quê nhà lo cho người con nhỏ đau bệnh. Ông cho biết sẽ tiếp tục vận động ở những bang kế tiếp. Còn Ron Paul không vận động ở đây.

Kết quả ngày mai ở Florida là quán tính đẩy mạnh tiến trình vận động lên cao hơn cho ba ứng viên đạt phiếu cao nhất, có lẽ là Romney, Gingrich và Santorum theo như những thăm dò mới nhất.

Những vấn đề cử tri Florida quan tâm là tình trạng kinh tế, công việc, bảo hiểm y tế, công bình hơn trong việc thu thuế và chính sách đối với di dân.

Các ứng viên Cộng hoà đều tấn công Tổng thống Obama đã không đưa nền kinh tế Hoa Kỳ vực dậy trong ba năm qua, nhưng cùng lúc chỉ trích nhau về cách làm thế nào đưa kinh tế đi lên. Gingrich chê Romney là người bên ngoài chính quyền liên bang, không hiểu cách vận hành chính trị ở Washington.

Với nhiều năm kinh nghiệm ở Hạ viện, từ thời Tổng thống Ronald Reagan, Gingrich thuyết phục cử tri rằng ông là người có thể thắng được Obama để làm thay đổi nước Mỹ.

Thành công nhưng có chuyện về thuế

Romney dựa vào thành tích phát triển đầu tư thành công trước khi bước vào chính trường. Ông từng làm chủ tịch điều hành công ti Bain Capital đem lại thu nhập nhiều chục triệu đô la.

Tại cuộc bầu sơ bộ ở South Carolina tuần trước, Romney thua Gingrich một phần vì không đưa hồ sơ thuế của ông ra đúng lúc, trước những thông tin cho biết ông có thu nhập rất cao nhưng đóng thuế ít.

Trong khi Gingrich đã công bố hồ sơ thuế năm 2010, theo đó thu nhập là 3 triệu 140 nghìn đô-la và đóng thuế liên bang 32%.

Chỉ sau khi về nhì với 28%, thua Gingrich đến 12%, Romney mới công bố hồ sơ thuế của ông. Theo đó, năm 2010 thu nhập tổng cộng là 21 triệu 700 nghìn, trong khi chỉ trả thuế ở mức 13.9%. Vì tiền lời đầu tư của Romney là ở nước ngoài nên mức thuế thấp.

Được hưởng mức thuế thu nhập thấp như thế, nhiều cử tri đặt vấn đề liệu Romney có hiểu được hoàn cảnh phải đóng thuế cao của họ?

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Florida là tiểu bang có sinh hoạt chính trị của người gốc Cuba rất sôi động

Với tổng trị giá tài sản nhiều trăm triệu, nếu Mitt Romney làm tổng thống, ông sẽ là lãnh đạo nước Mỹ giàu thứ ba sau George Washington và Thomas Jefferson.

Đối với người nhập cư bất hợp pháp, Romney chủ trương thi hành chính sách không thuê mướn họ, như thế họ sẽ “tự động hồi hương”.

Ông nhắc đến gia phả có bố cũng là di dân vào Mỹ từ Mexico, còn gia đình bên vợ đến từ xứ Wales.

Gingrich chỉ trích Romney làm thế là không nhân đạo. Ông đề nghị xét đến thời gian người cư trú bất hợp pháp đã có mặt tại Mỹ bao lâu và cho họ thẻ xanh để trở thành thường trú nhân hợp pháp, không phải công dân.

Bang Florida là nơi có đông người gốc Cuba sinh sống, Gingrich cũng đề nghị khởi xướng một “Cuban Spring” để đem lại dân chủ cho Cuba.

Hiện nay ứng viên Gingrich được sự yểm trợ của các cựu ứng viên Rick Perry, Herman Cain và con trai của cố Tổng thống Ronald Reagan làMichael. Ứng viên Romney được các cựu ứng viên Bob Dole, John McCain và Thống đốc bang New Jersey là Chris Christie yểm trợ.

Thăm dò mới nhất của Reuters công bố ngày 30/1 thì Romney đang hơn Gingrich 15 điểm. Các thăm dò khác cũng cho thấy Romney hơn 10 điểm.

Romney sẽ thắng ở Florida nhưng chắc chắn Gingrich chưa bỏ cuộc.

Trong tháng Hai sẽ có bầu sơ bộ ở 7 tiểu bang nữa với số đại biểu mới lên đến vài trăm. Nếu đến lúc đó những ứng viên thua chưa bỏ cuộc thì Super Tuesday với mười tiểu bang có bầu sơ bộ vào ngày 6 tháng Ba, khi đó Đảng Cộng hoà mới rõ ai là đại diện để đấu với Barack Obama.

Tác giả hiện dạy học và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco. Bài viết phản ánh cách nhìn riêng của ông.

Tin liên quan