Khi đám đông không theo luật

Bản quyền hình ảnh Dantri
Image caption Hóa chất từ công ty Nicotex Thanh Thái bị cáo buộc khiến môi trường khu vực ô nhiễm nặng

Tôi đọc trên báo chí trong nước về vụ chôn hóa chất ở huyện Cẩm Thủy, Thanh Hóa, và tự nhiên có cảm giác bất an.

Dân Cẩm Thủy đã chặn xe tải của công ty Nicotex, khám xét.

Và do quá bức xúc, họ đã vượt tường, thuê máy xúc đào bới trong khuôn viên công ty.

Tôi không bàn về sai phạm của công ty chôn giấu thuốc sâu ở đây. Nếu có, cơ quan điều tra sẽ làm rõ. Tôi nói tới vấn đề: Liệu dân làm vậy có đúng không? Và ai sẽ bảo vệ doanh nghiệp trước những đám đông hành xử không theo luật pháp?

Ai cho họ quyền chặn xe? Và ai cho họ quyền được tự ý tràn vào công ty đào bới khắp nơi? Và không có bất kì dụng cụ an toàn nào?

Giả sử nhà máy đó có chôn giấu độc chất thật, nhát xúc của máy xúc hay cuốc thuổng nếu lỡ làm thủng thùng phi tràn hóa chất ra ngoài? Ai sẽ chịu tránh nhiệm?

Các cơ quan chức năng ở đâu? Doanh nghiệp sẽ làm ăn thế nào nếu như bất kì đám đông nào, lấy danh nghĩa “bức xúc” đều có thể tràn vào khuôn viên nhà máy?

Dân cũng nói rất nhiều người bị ung thư, theo báo Lao Động. Nhưng để kết tội cho nhà máy, cần có chuyên gia về ung thư nghiên cứu nghiêm túc lâu dài, chứ không thể đổ cho Nicotex tất cả các ca ung thư dân mắc phải. Ai chả biết nhiều rau quả thực phẩm của ta có hàm lượng thuốc bảo quản quá nhiều lần mức cho phép? Hay ung thư gan do uống rượu nhiều? Tôi cho là không công bằng nếu đổ tất cả lên đầu Nicotex?

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Một số vụ bạo lực xảy ra quanh vấn đề đền bù đất đai

Trước đây vài tháng tôi đã xem dân phong tỏa nhà máy xi măng đòi bồi thường? Xa hơn nữa dân đào đường không cho xe ô tô vào nhà máy ở Quốc Oai để phản đối lấy đất!

Và quan trọng nhất, hành động vô luật pháp của người dân sẽ thành tiền lệ xấu. Doanh nghiệp nào dám mở nhà máy ở Cẩm Thủy nếu như xe ô tô của họ bị chặn và khám xét bất kì lúc nào bởi những đám đông bất kì chỉ cần ngụy trang bằng câu “bức xúc”?

Và giả sử nếu Nicotex vô tội, ai trong số đám đông bức xúc đó sẽ bồi thường cho doanh nghiệp khi mà khuôn viên nhà xưởng của họ bị đào lanh tanh bành rồi?

Để những người dân không chuyên nghiệp làm việc của công an, liệu có nên cổ vũ?

Một xã hội mà an sinh thì tung hô từ thiện, an ninh thì tung hô hiệp sĩ, đấu tranh thì tung hô leo cổng đào công ty nhà người ta lên thì liệu có phải là xã hội an lành ta hướng đến?

Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, hiện sống ở Anh quốc.