Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
11 Tháng 3 2006 - Cập nhật 11h21 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Đa nguyên: vấn đề thời sự nổi bật
 

 
 
Nhà văn Trần Xuân An
Hiện đang có những tranh luận sôi nổi về đa nguyên đa đảng
Khi viết bài này, như thể lần đầu tiên, tôi thực sự cảm nhận được tinh thần kẻ sĩ của Chu Văn An đời Trần, Nguyễn Bỉnh Khiêm đời Mạc và Thân Văn Nhiếp, Vũ Trọng Bình thời Nguyễn. Trong thời đại hiện nay, thật quá khó để có thể học tập theo tinh thần người xưa, dâng sớ xin chém đầu lũ nịnh thần và khuyến cáo vua về “Vạn Niên cát địa”… Có những cá nhân nào, thế lực nào “trông mong lời nói thẳng” ?

Một vấn đề rất cũ nhưng trong công luận vẫn cứ bùng lên một cách ngấm ngầm như một yêu cầu bức xúc. Sở dĩ nói như vậy, bởi ở trong nước, các phương tiện truyền thông hầu như rất tránh né. Nếu có chăng, cũng chỉ lướt qua để phê phán. Ở ngoài nước, vấn đề được công khai hơn. Có thể đọc thấy tình hình đó trên các tạp chí điện tử ngoại quốc và của Việt kiều.

Không thể không suy nghĩ!

Và khi suy nghĩ về vấn đề đa nguyên, đa đảng này, tôi vẫn chỉ khẳng định lại quy luật âm dương tương khắc tương sinh thuộc triết học Phương Đông, trong đó có Việt Nam chúng ta. Có điều, nếu chỉ nói thế, sợ rằng những ai vốn thấm nhuần chủ nghĩa Mác – Lê – Xta – Mao (marxisme – léninisme – stalinisme – maoisme) khó tiếp nhận, nên phải nhắc đến cặp phạm trù cơ bản “thống nhất – đối lập”, và các mệnh đề cốt tủy, đại để mọi sự vật, hiện tượng mãi mãi ở trong quy luật vận động; vận động là vĩnh viễn, đứng yên là tạm thời; mâu thuẫn là động lực của quá trình vận động ấy của xã hội và tự nhiên…

Một điều không có gì mới lạ khác: Trong khối xã hội chủ nghĩa trước đây, kể cả nước ta, các nước do các đảng cộng sản lãnh đạo đều thừa nhận nguyên tắc, cơ chế đa nguyên, đa đảng một cách chính thức trên hiến pháp và trong thực tế sinh hoạt chính trị, mặc dù chỉ có tính chất hình thức (*). Tại sao phải thừa nhận nguyên tắc, cơ chế ấy nhưng chỉ có tính chất đối phó như vậy? Đơn giản đến mức không cần thiết phải lí giải. Bởi lẽ, đa nguyên, đa đảng là một giá trị dân chủ mà loài người mất mấy nghìn năm mới đạt được, chẳng lẽ phủ bác giá trị ấy trước công luận thế giới!

Tôi cũng để ý, ở nhiều nước, nhất là tại châu Âu, có nhiều chính đảng có tính giai cấp rõ rệt (**). Nội hàm của khái niệm giai cấp, trước hết và trên hết là kinh tế và chính trị. Những chính đảng ấy hình thành, đấu tranh, sinh hoạt dân chủ với tôn chỉ về quyền lợi chính trị, kinh tế một cách minh bạch. Tất nhiên cũng có những chính đảng có tôn chỉ chính yếu về môi sinh (môi trường sống) hoặc về dân tộc hay về các lĩnh vực văn hóa, xã hội khác, nhưng hẳn chiếm một tỉ lệ ít hơn nhiều.

Ở nước ta, khái niệm giai cấp không rõ rệt. Từ khi có chính đảng xuất hiện, vào khoảng những thập niên đầu thế kỉ XX, vấn đề đặt ra vẫn chủ yếu là vấn đề độc lập dân tộc, đánh đuổi thực dân và đánh đổ chế độ quân chủ bù nhìn. Mục tiêu đấu tranh giai cấp chỉ có ở loại chính đảng theo chủ nghĩa Mác (Mác – Lê hoặc Mác – Trốt [Troskisme]). Tuy nhiên, chính Hồ Chí Minh, trong một bài viết, cũng thừa nhận sự thể về giai cấp ở nước ta thuở bấy giờ là như vậy. Nếu nghiên cứu lí lịch, hẳn sẽ thấy, trong hàng ngũ những vị sáng lập và lãnh đạo tối cao của Đảng Cộng sản Việt Nam (qua nhiều tên gọi khác nhau trong nhiều thời kì) phần lớn đều thuộc thành phần giai cấp khá giả (quan lại, địa chủ, phú nông, công chức dưới chế độ thực dân, nửa phong kiến…).

Đó là chuyện ngày xưa.

Hiện nay, trong và ngoài nước, có lẽ ai cũng thấy: Nếu cứ cho là có những lực lượng chính trị khác nhau đang tồn tại và bằng nhiều hình thức, với nhiều địa vị, nơi cư trú, đang cùng tham gia sinh hoạt chính trị (chủ yếu là qua báo chí điện tử, in giấy), thì vấn đề tôn giáo, ý thức hệ lại nổi trội lên, chứ không phải là vấn đề giai cấp!

Có một điều nữa, đa nguyên ở nước ta, xem ra lại thành vấn đề hơn ở Âu Mỹ. Đa nguyên, đó là gì? Là nhiều nguồn gốc. Nguồn gốc, gồm những nguồn gốc nào? Nguồn gốc nhân tộc, nguồn gốc thành phần kinh tế, địa vị xã hội, và nguồn gốc tôn giáo, nguồn gốc địa phương (miền, tỉnh), nguồn gốc học tập (được đào tạo ở đâu, nước nào), vân vân! Nhưng nổi trội lên vẫn là nguồn gốc thân cộng hay cộng sản thực thụ, kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chống các lực lượng phi cộng sản, bên cạnh nguồn gốc thân Pháp, thân Nhật, thân Mỹ, chống cộng hoặc nguồn gốc “thù thực dân Pháp, hận phát xít Nhật, ghét đế quốc Mỹ” nhưng phải dựa vào chúng để chống cộng sản vô thần, theo “quan thầy Nga, Trung”.

Như vậy, xét về tính giai cấp, giai cấp không phải là vấn đề chủ yếu; xét về nguồn gốc, chủ yếu cũng không phải là nguồn gốc nhân tộc.

Chủ yếu của vấn đề đa nguyên, đa đảng ở nước ta hiện nay là gì? Tựu trung, chỉ ở hai phương diện chính (các diện khác vẫn là hệ thuộc):

+++ Về chính trị:
1. Cộng sản – chuyên chính vô sản (thân Nga hoặc thân Trung Quốc; đổi mới hay bảo thủ).
2. Cộng hòa – dân chủ tư sản (dân tộc chủ nghĩa thuần túy, Phật giáo hoặc thân Phật giáo, Thiên Chúa giáo hoặc thân Thiên Chúa giáo, Cao Đài, Hòa Hảo và các chính đảng Quốc Dân đảng, Đại Việt ở hải ngoại…).

+++ Về địa phương:
1. Quê quán thuộc tỉnh này hay tỉnh khác.
2. Quê quán Miền Nam hay Miền Bắc (giới tuyến là sông Bến Hải).
Về chính trị, rõ ràng là hết sức quan trọng, nhưng “chủ nghĩa Miền” ở nước ta, mặc dù cũng hệ thuộc vào phương diện chính trị, nhưng tầm quan trọng cũng không kém.

Đúng ra, theo lẽ sinh tồn và quyền sống, bất kì một phân số công dân nào trong một đất nước đều có quyền thành lập một chính đảng của nó để tồn tại và tự bảo vệ. Chẳng lẽ chỉ một giai cấp hoặc một tôn giáo được quyền đó, còn những phân số công dân khác đều phải cúi đầu chịu đạp xuống bùn đen, hay may lắm là được ban phát ơn thừa! Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh vốn vận dụng và mở rộng ý tưởng cơ bản của Tuyên ngôn độc lập Mỹ và một vài hiến chương nhân quyền, dân chủ khác. Các phân số công dân Việt Nam hay các bộ phận xã hội Việt Nam hiện tại cũng có thể vận dụng Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh theo ý hướng về quyền sống và lẽ công bằng như thế.

Có thể nào biện minh cho nền chuyên chế độc đảng chăng?

Tuy vậy, trong suốt cả 131 năm chiến tranh, nước ta bị ngoại xâm và phải chống ngoại xâm (1858 – 1885 – 1930 – 1945 – 1954 – 1975 – 1989), không còn nghi ngờ gì nữa, Thiên Chúa giáo là một lực lượng phản quốc từ đầu đến cuối. Do đó, lực lượng này không thể tồn tại với tư cách chính trị trong hiện tại và cả trong tương lai.

Lực lượng ban đầu mang quá rõ dấu ấn ngoại lai (Xô-viết Nghệ – Tĩnh, 1930 – 1931) là Đảng Cộng sản Việt Nam; nhưng trong suốt cả quãng chiều dài lịch sử kể từ năm 1930 ấy, Đảng của Hồ Chí Minh – Lê Duẩn đã liên tục chiến thắng thực dân Pháp, ngụy triều Bảo Đại, phát xít Nhật, đế quốc Mỹ, chính quyền Thiên Chúa giáo và cả bành trướng Trung Quốc, bọn diệt chủng Kh’Mer Đỏ. Đó là một lực lượng chính trị hiện đang lãnh đạo, nắm vững chính quyền trên đất nước Việt Nam (****). Tuy vậy, cũng cần nhớ, trong đó, lứa tuổi 65 – 70 trở xuống, nếu trưởng thành ở Miền Bắc (1954 – 1975), thì chẳng có gì đáng để kể công lao (chống Mỹ theo luật nghĩa vụ quân sự bắt buộc mà thôi!).

Phật giáo Việt Nam tại Miền Nam chung quy cũng chỉ là một tôn giáo. Phật Thích Ca từ chối ngai vàng chính trị để dấn thân vào tôn giáo, với ý hướng dùng tôn giáo như một phương tiện để cứu độ chúng sinh muôn loài. Do đó, Phật giáo đúng nghĩa là phi chính trị. Nếu so sánh với các tôn giáo đậm màu sắc chính trị khác, Phật giáo nói chung là một tôn giáo thuần túy đích thực. Nhưng ở nước ta, Phật giáo từ nghìn xưa đã là một thế lực chính trị, đặc biệt là vào thời Lý, Trần. Trong quá trình chống Pháp từ 1858, Phật giáo cùng các bộ phận thần dân Việt Nam khác được sử kí chép dưới danh từ gọi chung là dân lương (dân lương chống tả đạo và thực dân). Trong 20 năm (1854 – 1975), Phật giáo có đóng góp công sức đánh đổ Ngô Đình Diệm và chống tả ngụy, quân phiệt Thiệu – Kỳ. Do đó, trong hiện tại, Phật giáo Việt Nam vẫn có đầy đủ tư cách chính trị để thành lập một chính đảng (***).

Quốc Dân đảng Việt Nam, một số đảng viên nào đó chưa từng “thỏa hiệp” với ngoại xâm, cũng vẫn ít nhiều còn có tư cách chính trị.

Lực lượng thứ ba, chống Pháp, chống Nhật, chống Mỹ – Thiên Chúa giáo và chống cộng sản vô thần thân Liên Xô, Trung cộng, tất nhiên vẫn thừa tư cách chính trị để có thể phối hợp thành lập chính đảng.

Nói tóm lại, ai và lực lượng nào có đủ tư cách chính trị và không thể có tư cách chính trị, phải căn cứ vào lịch sử 1858 – 1989 cho đến nay, kể cả lí lịch bản thân, riêng bản thân từng người.
Tuy nhiên, nếu nói cho đúng lẽ công bằng, phải tự hỏi và thử nghiên cứu: Những cá nhân, lực lượng nào thuần túy Việt Nam nhất?

Không phải Phật giáo Việt Nam.
Không phải Quốc Dân đảng Việt Nam hay Đại Việt.
Không phải Đảng Cộng sản Việt Nam.
Không phải Cao Đài, Hòa Hảo…

(Thiên Chúa giáo, Tin Lành không thể xét đến tư cách chính trị, còn xét chi đến khía cạnh này!).
Tất cả các lực lượng kể trên đều cùng có nguồn gốc ngoại lai, ngoại bang, đều là “văn hóa, chính trị ngoại nhập”!

Chỉ có những người Việt Nam có huyết thống thuần Việt, duy nhất thờ kính cúng giỗ tổ tiên, ông bà và lịch sử dân tộc Việt Nam, không theo tôn giáo ngoại lai, không tham gia đảng phái ngoại nhập, không làm tay sai ngoại bang nào, đồng thời chống lại bất kì thế lực ngoại lai, ngoại bang nào xâm lược nước ta, mới thật sự xứng đáng là lực lượng Việt Nam thuần túy tiêu biểu cho Tổ quốc Việt Nam. Nhưng những người thuộc diện này (đại đa số người Việt đều như thế) lại không tự thành lập được một tổ chức và không có hậu thuẫn nước ngoài nào cả. Lực lượng hay những cá nhân đó (đại đa số dân Việt) luôn bị ngoại lai và ngoại bang chèn ép, bức hiếp (***).

Một phương diện khác, cần nghĩ đến, đó là sự phân biệt Miền Nam – Miền Bắc (bên này, bên kia Vĩ tuyến 17), cộng với vấn đề số lượng người Miền Bắc di cư vào Nam, vốn dựa vào Pháp, Mỹ, Thiên chúa giáo… Dẫu muốn hay không, mâu thuẫn này là có thật, ngay giữa những người cộng sản thực thụ, giữa người không cộng sản bên này sông Bến Hải. Có lẽ tốt nhất là đất nước nên thống nhất một chính quyền, thống nhất về mọi mặt khác, từ kinh tế đến văn hóa, nhưng phải quy định vấn đề cư trú trên lãnh thổ từng Miền. Có lẽ tốt nhất là người tập kết 1954 về Nam, người di cư 1954 trở lại Bắc? Nhưng hiện trạng đã thế, nên thật nan giải?

Nam – Bắc Cao Ly (Hàn Quốc – Triều Tiên) nên chăng rút kinh nghiệm lịch sử này trong tương lai thống nhất hai Miền?

Vấn đề đồng thời là yêu cầu đa nguyên, đa đảng và bức xúc do “chủ nghĩa Miền” ở Việt Nam phải được nghiên cứu thấu đáo những khía cạnh, phương diện như thế. Nếu không nghiên cứu thấu đáo, thì chỉ chuốc lấy thất bại và lôi kéo bao người khác nhẹ dạ cả tin vào chung một vực thẳm thất bại.

Nhưng dẫu sao, đây cũng chỉ là một bài phiếm luận.

Với ý định viết một vài nét phiếm luận, nhắc lại những ý cũ, mà như thế này cũng đã quá dài!
Phiếm luận, có thể chẳng đi đến đâu. Không khéo tai họa lại ập đến vì quyền lợi ai đó, lực lượng nào đó bị đụng chạm!

Tôi chỉ là kẻ bàn chuyện một cách đùa chơi, trên cơ sở sử học và chính trị học nghiêm túc. Sử học và chính trị học đều là khoa học. Có lẽ nào khoa học lại tôn vinh những giá trị phù phiếm (phi dân chủ trong thời đại ngày nay)!

Hi vọng với cơ chế lưỡng đảng đối lập – thống nhất được thực hiện trong đời sống chính trị, nước ta sẽ thật sự có một nền dân chủ, và từ đó, tầm văn hiến dân tộc được nâng cao.
Những gì không thực hiện được trong giai đoạn hiện tại, xin cứ để cho tương lai và vĩnh cửu. Ai nỡ bóp nghẹt tiếng nói cho tương lai và vĩnh cửu, phải không?

TRẦN XUÂN AN
Việt Nam, TP.HCM.,

_____________________

(*) Đảng Dân chủ Việt Nam (1944 – 1988), chính đảng của giới tư sản dân tộc và thanh niên sinh viên; Đảng Xã hội Việt Nam (1946 – 1988), chính đảng của một phân số trí thức (Từ điển Bách khoa VN., TTBS.TĐBKVN., 1995, tr. 729 – 730).
(**) Cực tả, thiên tả, cực hữu, trung hữu…
(***) Xin nói rõ: Phật giáo là một tôn giáo thuần túy tôn giáo, phi chính trị đích thực, nhưng vẫn có cơ sở lịch sử suốt hàng ngàn năm để tạo điều kiện thành lập một chính đảng. Chính đảng dân tộc chủ nghĩa này được Phật giáo hậu thuẫn, còn Phật giáo vẫn thuần túy là tôn giáo phi chính trị như tôn chỉ của Đức Phật Thích Ca mà thôi. Là chính đảng dân tộc chủ nghĩa, nên không thể lấy biểu trưng là chữ vạn hay bánh xe pháp luân…
(****) Từ 1998, trong tiểu thuyết “Mùa hè bên sông” (Tcđt. Giao Điểm, 6-2005), tôi đã đề xuất cụm từ “chủ nghĩa Hồ Chí Minh” (Hồ Chí Minh có kế thừa Marx, Lénine, nhưng đã sáng tạo mới, cũng như Marx, Lénine đã kế thừa các tiền bối khác). Đề xuất ấy như một cách nhấn mạnh với phương châm dân tộc hóa.

(Chú thích của BBC: Bài này cũng đăng trên Tạp chí điện tử Giao Điểm, Hoa Kỳ.)
.................................................

PTN, Houston
Rất may cho ông Trần Xuân An là người theo Thiên Chúa Giáo ngày nay ít có tổ chức cực đoan như Hồi Giáo nếu không thì ông An không yên thân vì tuyên bố chắc nịch là Thiên Chúa Giáo có tôn chỉ xâm lược trên toàn thế giới.

Một tư tưởng thuộc loại chủ nghĩa dân tộc cực đoan của ông An là mối hiểm họa ngấm ngầm cho Việt Nam. Trong khi ông An lớn tiếng bài xích Thiên Chúa Giáo với những chuyện "theo ngoại lai, ngoại xâm" hay đó là tôn giáo "ngoại lai" thì mặt khác ông An khéo léo lấy lòng dân chúng VN (vì biết đa số dân Việt Nam theo đạo Phật hoặc thờ cúng ông bà) bằng cách ca ngợi đạo Phật nhưng ông quên rằng đạo Phật không phải là đạo của nước ta! Tôn giáo này cũng du nhập từ nước ngoài vào nước ta.

Để làm việc này ông An đã miễn cưỡng nói vòng vo và đã tự mâu thuẫn trong lý luận của mình: ông nói là Phật giáo là tôn giáo thuần túy, phi chính trị nhưng ông lại dẫn chứng là Phật giáo đã lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm (một cách tham gia chính trị).

Trân, Huế
Tôi cố đọc nhiều lần bài viết của ông Trần xuân An mà ông gọI là phiếm luận, được viết “một cách đùa chơi” nhưng tôi vẫn không hiểu ý ông muốn nói gì một cách nghiêm túc.

Tôi lấy làm tiếc, vì -về mặt chủ quan- tôi tôn trọng ý nghĩ của ông dù ông chỉ là nhà văn nhà thơ chứ không phải là nhà sử học hay nhà nghiên cứu chính trị xã hội. Còn về khía cạnh khách quan thì thiết nghĩ bài viết của ông “gây tác hạI” nhiếu hơn là “xây dựng”.

Xin lỗI ông, tôi cứ hình dung ông như là một “chính ủy” của thập niên 60 đang thuyết giáo trong rừng chứ không phảI là một trí thức sống giữa thành phố SG ! Ông phê phán và phân tích các thành phần xã hộI trong cộng đồng dân tộc VN một cách quá “chủ quan” và đưa ra những khẳng định của ông làm kết luận “áp đặt, thiếu tôn trọng ngườI đọc”.

Theo ông, sinh hoạt chình trị giống như một cái bánh hay một chiến lợI phẩm chỉ đuợc phân chia cho những ngườI tham gia mà thôi và một cách nào đó ông hiểu lòng yêu nước là “độc quyền” của một nhóm riêng biệt.

Và tình trạng đa đảng trong sinh hoạt chính trị của tương lai VN, hoặccủa nhiều nước văn minh hiện nay, theo nhãn quan của ông, giống như một cuộc tranh giành cấu xé nhau giữa các đảng phái.

Thật ra ở các nước dân chủ, ai muốn lập đảng chính trị nào cũng được, nhụng không có ai ủng hộ thì chỉ có “chết queo” lấy tiền đâu mà sống, lấy ghế đâu mà ngồI cầm quyền.

Phần tôi, tôi mong muốn đảng nhận ra những điểm tích cực hơn trong bài viết của ông, đó là : không phải chủ thuyết chí nh trị xã hội nào cũng đúng cho mọi thờI đạI cả. Nhìn vào thực tế khi nền kinh tế VN đi vào hộI nhập, xã hội VN lớn và phức tạp, nếu đảng cứ cố chấp “sao y bổn cũ” thì chỉ có đưa đất nước thụt lùi, gạt ra ngoài càc nhân tài của đất nước, và nuôi béo đảng viên mà thôi.

Hiện đang có những đề nghị “chỉ đưa vào đảng những người tốt mà thôi”. Tôi nghĩ cũng nực cười vì ai biết ai là tốt và ngườI tốt có tốt mãi không một khi “chuột đã sa vào chĩnh gạo”. Thậm chí bản thân tôi đây, liệu tôi có giữ mình trong sạch được không khi tôi có đủ mọi điều kiện do cơ chế sơ hở và lạc hậu tạo ra cho tôi ? Vấn đề là chính sách, cơ chế quản lý và sự cạnh tranh theo luật đào thải.

Vũ Thị Kim Thoa, TP HCM
Nhà văn, nhà thơ Trần Xuân An, TP. HCM đã viết : “Nhưng dẫu sao, đây cũng chỉ là một bài phiếm luận. Với ý định viết một vài nét phiếm luận, nhắc lại những ý cũ, mà như thế này cũng đã quá dài! Phiếm luận, có thể chẳng đi đến đâu. Không khéo tai họa lại ập đến vì quyền lợi ai đó, lực lượng nào đó bị đụng chạm!Tôi chỉ là kẻ bàn chuyện một cách đùa chơi…” Tôi không tán thành phát biểu trên của Nhà văn, nhà thơ Trần Xuân An, TP. HCM Đối với tôi ,việc chọn lựa cơ cấu chính trị của một quốc gia là một việc hết sức trân trọng và nghiêm túc. Do đó, vấn đề đa nguyên, đa đảng tại VN không thể là chuyện phiếm. Số phận của dân tộc VN không thể là chuyện phiếm,chuyện đùa chơi. Vấn đề đa nguyên, đa đảng tại VN là hoàn toàn tùy thuộc vào ý dân. Tôi tin rằng tất cả cán bộ Trung Ương Đảng Cộng sản VN sẽ xem xét các ý kiến nghiêm túc và đầy thiện chí về lãnh vực chính trị.

Tác giả Trần Xuân An phản hồi
Cảm ơn quý vị độc giả đã có bình luận về bài viết. Vấn đề đặt ra là đa nguyên, đa đảng. Do đó, tôi đã suy nghĩ về “đa nguyên, đa đảng” trên các cơ sở triết học (về quy luật phổ quát âm – dương; phạm trù thống nhất – đối lập), chính trị học (về giá trị dân chủ; nguyên tắc, cơ chế dân chủ đích thực) và đặc biệt là cơ sở sử học (cận – hiện đại).

Cụ thể hơn, tôi đã tiến hành việc khảo sát từng “nguyên” (nguồn gốc) một, để xác định tính chất ngoại lai, ngoại nhập hay bản địa đậm tính Việt Nam; và cũng khảo sát các “nguyên” (nguồn gốc) ấy xuyên qua quá trình lịch sử, giới hạn trong các thời đoạn từ 1858 – 1989 (với các mốc lịch sử 1858 – 1885 – 1930 – 1945 – 1954 – 1975 – 1989), để từ đó đề nghị với người đọc, “nguồn” nào có tư cách chính trị trong hiện tại và trong! tương lai.

Các bài tham gia thảo luận hầu như đều tán thành các cơ sở triết học và chính trị học và cả nhận định trên bình diện lịch sử cận – hiện đại.

Tuy vậy, vẫn có ý kiến vướng mắc về lịch sử Thiên Chúa giáo tại nước ta và về tư cách chính trị của Việt kiều (quốc tịch và thực chất của các đảng phái hải ngoại).

Tôi thấy người viết cần phải trình bày cho thật chính xác sự thật lịch sử, đồng thời đề xuất trên cơ sở sự thật lịch sử ấy những gì có ích cho hiện tại, tương lai của đất nước, với tất cả lương tâm, trách nhiệm của mình. Còn việc người đọc chấp nhận hay không, người viết chỉ biết trông mong ở thái độ bình tĩnh, quyết tâm đối diện với sự thật lịch sử.

Sách lịch sử không thiếu. Cuốn “Việt Nam sử lược”, một cuốn sách khá phổ cập, viết dưới thời thực dân, phong kiến, nhưng xuất bản khi nhân chứng còn sống khá nhiều (1924), nên cũng giữ được ít ra là trên 60% sự thật về Thiên Chúa giáo trong sự câu kết chủ nghĩa thực dân Phương Tây, cụ thể là thực dân Pháp.

Thời Diệm – Thiệu, thì có thể hỏi ngay mọi người chung quanh họ là ai. Cũng xin khẳng định rõ, tôi không đồng nhất giáo hội Thiên Chúa giáo với mỗi giáo dân, kể cả giáo dân là người Việt Nam. Thiên Chúa giáo ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, luôn mang hai tính chất gắn bó hữu cơ với nhau: mặt này, quỷ sứ xâm lược vì tham vọng bành trướng, và mặt kia, thiên thần hi sinh vì giá trị đạo đức theo một quan niệm khá phổ quát.

Thực hiện cơ chế đa nguyên, đa đảng mà không xét đến tư cách chính trị đã được kiểm nghiệm trong chiều dài lịch sử, hóa ra là một sự phiêu lưu chính trị, thả nổi số phận dân tộc, đồng thời đem giá trị dân chủ rất đáng tôn vinh, học tập là đa nguyên, đa đảng ra làm một cuộc vui dạ hội hóa trang.

Tôi chống chủ nghĩa lí lịch ba đời và lên án đó là sự tru di tam tộc kiểu mới. Nhưng thiết nghĩ, không ai có thể giả trang, đóng kịch từ bé đến khi tham chính, và cho đến hết tuổi đời, nên không thể không xét đến lí lịch cá nhân của mỗi người. Cần phải điều tra lí lịch cá nhân đối với những ai muốn tranh cử, đại diện diện cho nhân dân và nắm lấy quyền lực chính trị của địa phương, của đất nước, cho dù nhân gian đã bảo, “sông có lúc, người có khúc” với mắt nhìn biện chứng, bao dung (với trường hợp này) và dè dặt (với trường hợp kia).

Có hai điều khác nữa, tính chất nhạy cảm, dễ gây kích ứng chắc hẳn khá cao. Đó là đoàn kết Nam – Bắc và chủ nghĩa dân tộc.

Đoàn kết Nam – Bắc, nào ai cho rằng điều đó là sai trái! Có điều, không thể đoàn kết nếu mọi quyền lợi chính trị, xã hội, văn hóa và kinh tế, không đặt trên nền tảng bình đẳng. Bao nhiêu triệu người bên kia vĩ tuyến 17 vào Nam, nắm hết mọi vai trò và quyền lợi? Bao nhiêu người Miền Nam bỏ nước ra đi, bất kế sống chết giữa trùng trùng biển cả, núi rừng?

Bao nhiêu núi xương, sông máu và suối nước mắt đã đổ suốt một trăm ba mươi mốt năm (1858 – 1989) vì sự tranh chấp nhân danh những giá trị ngoại lai, ngoại nhập? Câu hỏi đặt ra, lập tức nẩy sinh câu trả lời tự trong trái tim và trí óc chúng ta. Không bài ngoại, tất nhiên là thế, nhưng cũng không nên nhân danh ngoại lai, ngoại nhập để gây nội chiến và tạo điều kiện cho ngoại xâm.

Trong chủ nghĩa dân tộc, có sự đề cao bản sắc dân tộc, trong đó gồm cả tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, anh hùng dân tộc. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên vốn khởi đầu là xuất phát từ quan niệm hồn vía người thân luôn tồn tại và được nâng cao với triết lí hiếu nghĩa. Đó là tục lệ, niềm tin hồn nhiên và sâu thẳm nhất.

Cho dù có các nước lân cận thuộc diện đồng văn cùng có chung tục lệ (hay tín ngưỡng) ấy nhưng chỉ gần giống nhau về cách thức, còn tổ tiên, anh hùng dân tộc ai nấy thờ kính.

Tín ngưỡng này khác với các tôn giáo và các ý hệ ngoại lai, ngoại nhập khác rõ nhất là ở điểm này. Không nghi ngờ gì nữa, khi nghe giảng Kinh Thánh và nghe đọc kinh, xem lễ, ta ngỡ giáo dân như thể toàn là người Do Thái hoài niệm về lịch sử, văn hóa Do Thái. Tục lệ (hay tín ngưỡng) thờ cúng tổ tiên và anh hùng dân tộc Việt Nam rõ ràng là rất Việt Nam.

Và trước khi đi vào ý cuối, tôi thấy cũng cần minh định, bài viết của tôi, không phải được viết ra nhằm mục đích tuyên truyền, mị dân. Nếu tuyên truyền, mị dân, không ai lại viết thẳng, không sợ mất lòng, không sợ đụng chạm như thế.

Và đánh lừa dư luận thế giới về “tự do ngôn luận” (những người viết đang ở trong nước mà tự do đến thế!) cũng chỉ là suy diễn của một vài người đọc nào đó mà thôi. Thực sự là việc công bố những gì mình viết (mà không được xuất bản, đăng báo trong nước) ra nước ngoài là một sự tìm kiếm tự do, dân chủ ngoài biên giới (một sự “vượt biên” về tinh thần!).

Cùng với việc “vượt biên tinh thần” bất đắc dĩ ấy, những bài viết tham gia thảo luận như đã đăng là chỉ nhằm trình bày những vấn nạn lịch sử cận – hiện đại, và trông mong được mọi người, trong nước cũng như ngoài nước, góp phần giúp thế hệ trẻ làm sáng tỏ những vấn nạn ấy. Để từ đó, có phương cách giải quyết đường hướng cho hiện tại và tương lai của đất nước chúng ta.

Số phận đất nước, dân tộc và số phận của cả sinh mệnh nhỏ bé của người viết nữa, không phải là chuyện đùa chơi chút nào. Ai bảo Nguyễn Du viết Truyện Kiều là để đùa chơi, nhưng Nguyễn Du vẫn hạ hai câu kết thúc một cách rất đùa chơi, hầu như ai cũng biết: “Lời quê góp nhặt dông dài, Mua vui cũng được một vài trống canh”. Vì không học tập cách nói đùa chơi của Nguyễn Du cuối Truyện Kiều, nên tôi nghĩ bài phản hồi này khá căng thẳng, không khéo có người cho tôi hẳn là “dữ dằn” lắm. Xin đừng ngộ nhận. Xin vui lòng cảm phiền và đừng trách cứ về sự căng thẳng này.

Kim Thoa
Tôi không tán thành phát biểu trên của Nhà văn, nhà thơ Trần Xuân An,. Đối với tôi, việc chọn lựa cơ cấu chính trị của 1 quốc gia là 1 việc hết sức trân trọng và nghiêm túc. Do đó vấn đề đa nguyên, đa đảng tại VN không thể là chuyện phiếm. Số phận của dân tộc VN không thể là chuyện phiếm, chuyện đùa chơi. Vấn đề đa nguyên, đa đảng tại VN là hoàn toàn tùy thuộc vào ý dân. Tôi tin rằng các cán bộ Trung Ương Đảng Cộng sản VN sẽ xem xét các ý kiến nghiêm túc và đầy thiện chí về lãnh vực chính trị.

Thanh Thanh
Mặc dù theo như tác giả nói đây chỉ là một bài phiếm luận nhưng theo tôi tư tưởng bài viết là không chấp nhận được. Trong khi chúng ta đang kêu gọi đại đòan kết dân tộc thì bài viết của tác giả lại có thể gây chia rẽ, mâu thuẫn giữa các vùng miền, giữa các sắc tộc, tôn giáo.

Không ai có tư cách gì và bất cứ lý do gì để phán xét rằng đảng phái này, tôn giáo nọ có đủ tư cách chính trị hay không. Không thể nói ngày xưa như vậy nên bây giờ thế này, thế khác.Tôi không phải là người Thiên Chúa giáo và tôi mong các bạn Thiên chúa giáo không phiền lòng khi đọc bài này.

Ẩn danh
Toàn bài viết rất hay nhưng lại phân biệt Bắc -Nam, tư tưởng mang tính cực đoan nên chỉ cho điểm kém. Đáng ra tác giả phải kêu gọi đoàn kết dân tộc để tránh ly khai vì nước ta là một khối thống nhất đằng này lại chia bắc kì nam kì.

Tan Dat, Nhat Trang
Lý tưởng của Đảng không có gì sai. Có sai chăng là những người thực hiện.

Không tên, TP HCM
Thời gian vừa qua, tôi theo dõi nhiều về những bài viết trong nước có và ngoài nước có nói về sự đa nguyên trong bộ máy lãnh đạo ở VN. Tôi thật sự không hiểu là tại sao thời gian gần đây Đảng Cộng Sản lại cho tự do ngôn luận nhiều như vậy... họ đã đổi mới rồi chăng !? Thì ra không phải vậy họ tạo sự đổi mới , họ tạo sự tự do... trong sự cho phép của họ. Có thể họ đã chỉ định cụ thể từng người phải làm những công việc ..... Ví von ..nói như phim Hong Kong là Đảng Cộng Sản Việt Nam bây giờ đã hóa kiếp thành Tinh !?Nó có khả năng biến hóa đủ kiểu. Tại sao họ cho công khai ngôn luận trong thời gian gần đây ? 1/ Giả tạo tự do để lấy điểm trong bảng báo cáo nhân quyền của Mỹ...Nhằm tạo thuận lợi vào WTO. 2/ Hợp thức hóa Tư Bản đỏ... Vì hiện nay lượng tư bản đỏ ngày càng tăng ..nếu công khai kê khai tài sản các cấp lãnh đạo (như Chính Phủ đã từng hô hào )... thì không sao làm được.Vì nếu làm vậy sẽ ko còn ai là đảng viên đảng cộng sản nữa. Cho tôi xin nhắn nhủ đôi lời với những người Yêu Nước thật sự là Phải Bình Tĩnh, sáng suốt....

Nguyễn Danh, Reseda, USA
Nhà thơ Trần Xuân An bàn về đa nguyên, nhưng lại đặt tiền đề cấm đoán người Thiên chúa giáo và Tin lành thành lập tổ chức chính trị, như vậy có phải tự mâu thuẫn chính mình không? Theo tôi trong một chế độ dân chủ đa nguyên, bất cứ ai cũng cũng có thể thành lập tổ chức chính trị, miễn là họ tuân theo pháp luật hiện hành. Còn chuyện lựa chọn đảng phái nào lãnh đạo đất nước, xin dành cho nhân dân. Hơn nữa, nhà thơ nói rằng "Thiên Chúa giáo là một lực lượng phản quốc từ đầu đến cuối". Nói như vậy là có định kiến và "vơ đũa cả nắm". Xin đơn cử một thí dụ: những nữ tu Công giáo tận hiến cả đời mình phục vụ bệnh nhân phong cùi ở trại cùi Di linh, Lâm đồng, có nên bị coi là "lực lượng phản quốc từ đầu tới cuối" không? Nếu nhà thơ nói là có thì thật là oái ăm, vì sơ Mai Thị Hậu ở làng cùi Di linh vừa được Nhà nước VN phong tặng "Anh Hùng Lao Động". Tôi rất buồn khi thấy một nhà thơ, một trí thức mang não trạng "bài Thiên chúa giáo như vậy.

 Các Đảng phái hiện tại của Việt kiều hiện nay, mượn cả danh nghĩa của Nguyễn Thái Học ra để lòe bịp thiên hạ cũng cần dẹp bỏ vì đã mang nợ nước và hiện chỉ kìm hãm sự phát triển của dân tộc.
 
Thanh Le, Hà Nội

Thanh Le, Hà Nội
Tôi không hiểu tác giả có ý nói gì. Tôi cũng đã xem qua về lịch sử công giáo du nhập vào Việt nam cũng như lịch sử của chữ quốc ngữ. Không thể coi là Alexanderode có công lao được cũng như không thể coi thiên chúa giáo giai đoạn đó là yêu nước được vì bị lợi dụng cho việc thuộc địa hóa việt nam. Cũng như về cách chia vùng miền, lược lượng này khác... tuy nhiên phải phục vụ công cuộc đoàn kết thống nhất dân tộc, đồng thời đúng với tinh thần dân tộc chuộng nghĩa, bao dung nhân ái, ta không nên kể về quá khứ song lịch sử phải được viết rõ về tội và công. Và tất cả đa nguyên cũng phải tuân theo nguyên tắc thống nhất: Không phân biệt dân tộc, tôn giáo, địa phương, toàn vẹn lãnh thổ và phục vụ trong nước (cụ thể hóa trong luật để trong trường hợp các đảng phái thành lập cũng phải tuân theo nguyên tắc). Đồng thời, tư tưởng đa nguyên cũng chỉ được thừa nhận khi tư tưởng đó xuất phát từ Việt nam. Các Đảng phái hiện tại của Việt kiều hiện nay, mượn cả danh nghĩa của Nguyễn Thái Học ra để lòe bịp thiên hạ cũng cần dẹp bỏ vì đã mang nợ nước và hiện chỉ kìm hãm sự phát triển của dân tộc.

Trần Minh, TP HCM
Tương sinh tương khắc cũng giống như âm dương là hai mặt của một sự vật. Trong sinh có khắc trong khắc có sinh tương phản tương thành dựa vào nhau để thúc đẩy nảy sinh duy trì cân bằng và điều hoà trong quá trình phát triển biến hoá của sự việc. Muốn tồn tại phải biến hoá. Khi nói đến biến hoá thì có nghĩa là sự việc ấy sự vật ấy đã đổi thay không còn như cũ. Do đó theo dòng biến chuyển của lịch sử những va chạm xung đột hoà nhập của các nền văn hoá đã tạo nên những người VN với những khuynh hướng khác nhau như người cộng sản VN, người Hoà hảo, Cao đài, Thiên chúa Tin lành, phật giáo VN... Họ vẫn là người VN do đó vẫn có tư cách chính trị trong một thể chế đa nguyên.

 Văn hoá dân tộc chính là vấn đề sống còn, là cơ sở tinh thần là nét chủ đạo phải được đặt lên hàng đầu trong các chương trình giáo dục trước khi cho học sinh tiếp thu các nền văn hoá ngọai lai.
 
Trần Minh, TP HCM

Theo tôi sự kỳ diệu của VN trong công cuộc chống thực dân Pháp! dành độc lập đó chính là văn hoá Việt. Những người trí thức lúc bấy giờ thường xuất phát từ những gia đình thuần Việt hấp thụ văn hoá Việt trước khi học tiếng Pháp. Những người này đã góp phần không nhỏ vào công cuộc dành độc lập và đã vô tình tạo ra một niềm tin mãnh liệt nơi quần chúng. Sau năm 54 nhiều người trong số này đã từ bỏ Việt Minh chỉ vì họ nhận ra rằng CNCS không thích hợp với nền văn hoá tâm linh của VN.

Vậy thì văn hoá dân tộc chính là vấn đề sống còn, là cơ sở tinh thần là nét chủ đạo phải được đặt lên hàng đầu trong các chương trình giáo dục trước khi cho học sinh tiếp thu các nền văn hoá ngọai lai. Bởi vì tính nhân bản trong văn hoá Việt rất cao nhưng phải có sự nghiên cứu lại thật nghiêm túc để việc truyền đạt có hiệu quả hơn hầu có thể giúp học sinh hiểu được căn cơ lý tưởng của cuộc sống hay còn gọi là tâm linh hay đạo làm người. Điều này sẽ là cho con người trở nên vuông tròn hơn và khi ra đời họ có thể là một kỹ sư, một bác sĩ, một nhà lãnh đạo mà lòng khoan dung cũng bao la không kém tài năng kỹ năng tột bực của họ. Nói một cách khác khi nhân cách được vun vén từ khi còn trên ghế nhà trường thì dù cho có ở dưới chế độ Phát xít đi nữa con người cũng không nguy hiểm luôn cảm thông chấp nhận tha nhân thay vì độc thoại, độc hữu độc tôn, độc quyền chỉ biết có mình (narcissism).

Bây giờ tôi kể một truyện về nhân cách như sau: Jesse Owens Là một vận động viên nhảy xa người da đen tại TVH Berlin năm 1936. Vì tâm trạng bất an lo lắng anh đã phạm lỗi liên tiếp hai lần khi vô ý vượt quá mức nhảy xuất phát vài inches. Chỉ còn một lần phạm lỗi là anh bị loại. Lúc đó có một vận động viên người Đức, một mẫu thanh niên điển hình Đức Quốc Xã tên là Luz Long đã đến trò chuyện và chỉ cho anh vài mánh nhỏ để anh khắc phục sai sót trên. Owens làm theo và đạt kỷ lục TVH đoạt huy chương vàng. Người đầu tiên đến chúc mừng anh là Luz Long trước sự chứng kiến của Hítle. Owens không bao giờ gặp lại Long vì anh ta đã chết trong CTTG II. Về sau Owens đã viết:" Bạn có nấu chảy tất cả huy chương và cúp của tôi cũng không đủ xi một lớp mạ cho tình bạn như vàng 24 ca-ra mà tôi dành cho Luz Long."

Thảo Đan, Hà Nội
Không hiểu ý của tác giả của bài này định nói gì, chắc anh định đề cao chủ nghĩa dân tộc. Quá tốt, Mỹ, Nga, Trung quốc hay Nhật bản, hay bất cứ một quốc gia nào cũng đặt quyền lợi của dân tộc lên hàng đầu.

Nhưng chỉ có điều các học thuyết, các hệ tư tưởng đúng đắn thì ta nên học, chứ tại sao lại bài? các tôn giáo như thiên chúa giáo, tin lành, phật giáo thì cũng tốt chứ sao? họ đều hướng con người đến cái thiện, đến lòng thương yêu đồng loại, hướng xã hội đến tốt đẹp. Chỉ trách ai lợi dụng nó vào những mục đích chính trị bẩn thỉu thôi. Mà hình như tục lệ cúng lễ tổ tiên thì không phải chỉ có ở ta, mà Trung quốc, Hàn quốc họ cũng đều như thế, không biết nó bắt nguồn từ đâu?

Nhưng cũng cần ghi chú điều này, các tổ chức chính trị, các đảng phái (nếu là đa đảng) của người thuần Việt nam, mang quốc tịch việt nam, hiện sinh sống và hoạt động ở Việt nam thì ta mới nên ủng hộ. Còn đối với những tổ chức chính trị của người Việt ở nước ngoài, tôi cho rằng họ đã là người mang quốc tịch khác, không có quyền tham gia chính trường Việt nam, đơn giản vì họ không phải là công dân Việt nam, nếu họ tham gia tức là họ đã can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác.

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
Đài BBC có thể biên tập lại ý kiến của quí vị và không bảo đảm tất cả thư đều được đăng.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Đại hội X Đảng CSVN
20 Tháng 2, 2006 | Trang chuyên đề
Trả lại hào khí Diên Hồng
07 Tháng 3, 2006 | Việt Nam
Nghĩ về một lộ trình phát triển
06 Tháng 3, 2006 | Diễn đàn BBC
TRANG NGOÀI BBC
BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân