Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
13 Tháng 6 2007 - Cập nhật 09h50 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Vụ kiện dioxin: Có thắng được không?
 

 
 
Nạn nhân da cam
Ngày 18-6 sẽ diễn ra phiên phúc thẩm vụ kiện chất da cam
Câu hỏi đầu tiên cần xem xét là vì sao các nguyên đơn Việt Nam đã thua vụ kiện chất Da Cam trước Tòa án Mỹ?

Ta chỉ việc phân tích bản án 233 trang (vụ số 04-CV-400) ngày 10 tháng 3, 2005 của Chánh án Weinstein của Tòa án Liên Bang ở New York thì thấy lý do các nguyên đơn Việt Nam thất kiện: Các luật sư Mỹ của họ đã làm hại các nguyên đơn, vì đã làm trật lất trong việc viện dẫn các căn bản pháp lý của việc kiện và trong việc đưa ra bằng chứng quá sơ sài, mặc dù Chánh Án đã cho nguyên đơn 6 tháng từ ngày 9 tháng 2,2004 để đệ nạp bằng chứng.

A. Luật sư nguyên đơn đã dựa vào nhiều căn bản pháp lý không có cơ hội thành công, vì trái luật quốc nội và luật quốc tế, và không có sức thuyết phục.

1) Trái luật quốc nội Mỹ, vì các bản án tiền lệ về các vụ kiện của cựu chiến binh Mỹ, trước vụ Việt Nam, kiện các hãng sản xuất chất da cam, như Dow Chemical , Monsanto v.v. đã thua khi đưa ra luận cứ là theo luật quốc nội, các hãng này phải chịu trách nhiệm về các sự tác hại của các chất hoá học rải trên chiến trường, mà họ sản xuất, theo luật product liability (trách nhiệm về sản phẩm gây tai hại), vì Tòa án Liên bang trong các vụ tiền lệ đó đã nói là theo nguyên tắc vô trách nhiệm của nhà thầu chính phủ (‘chính phủ biểu chúng tôi làm gì thì chúng tôi làm thế, giao hàng hóa như thế ‘) cho nên họ được miễn trách. Luật sư Mỹ trong vụ Việt Nam lại dùng lại lý luận trên của các cựu chiến binh Mỹ đã thua trên căn bản này.

2) Trái luật quốc tế, hay đúng hơn là trái một phần luật quốc tế.

Trước hết, phải nói là Chánh Án Weinstein của Tòa Án Liên Bang NY đã mở ra một chân trời hy vọng cho các nguyên đơn Việt Nam bằng cách nói rõ là Tòa Án Liên Bang Mỹ làm việc trong vụ kiện quốc tế này như một Tòa Án quốc tế (International Court) để xét xử về nhân quyền của các nạn nhân; và do đó không bị ràng buộc bởi nguyên tắc luật quốc nội Mỹ về sự vô trách nhiệm của nhà thầu, mà có thể xét trách nhiệm trực tiếp của các nhà sản xuất các hóa chất, kể cả chất Da Cam, chiếu theo luật Alien Tort Act của Mỹ đã có từ những năm đầu lập quốc Hoa Kỳ cuối thế kỷ 18, công nhận cho người ngọai quốc được kiện các bị đơn ở Mỹ đã vi phạm dân quyền ở ngọai quốc. (mở dấu ngoặc nói về việc khác: Hiện nay, Bộ Ngọai Giao Mỹ có phỏng vấn một số nạn nhân Việt Nam hiện ở Mỹ đã bị hành hạ trong các trại tù học tập cải tạo bởi một số bạn đồng tù được cất nhắc làm cán bộ hay làm tình báo cho cán bộ trong trại cải tạo mà hiện nay có mặt ở Mỹ. Tôi có bạn là Giáo sư HXH bị hành hạ ở trại Hà Nam Ninh được phỏng vấn, nhưng yêu cầu Bộ Ngọai Giao Mỹ bỏ qua không kiện, vì ông ấy đã tu theo Đạo Phật nên muốn hỉ xả, tha thứ hết).

Trở lại vấn đề các nhà sản xuất hóa chất khai quang bị coi là vi phạm nhân quyền khi sản xuất các chất khai quang đem rải ở Việt nam, làm hại cho dân Việt Nam - Nếu có đủ bằng chứng là có liên hệ nhân quả giữa sản phẩm thuốc khai quang rải hay phun và các bệnh tật của người dân trong các khu vực rải thuốc đó (sẽ bàn ở phần sau về điều kiện dẫn chứng liên hệ nhân quả phải có này, thì mới thắng kiện, điều kiện mà các luật sư Mỹ trong vụ kiện của người Việt Nam đã không làm tròn bổn phận).

Luật sư Mỹ đưa ra một lọat các tội danh khác, dựa trên những luật quốc tế khác, để quy trách nhiệm cho các hãng hóa chất Mỹ, tất cả đều đã bị Tòa Án New York bác bỏ. Đó là các tội danh như: Tội ác chiến tranh, diệt chủng, chống nhân lọai, tra tấn, hành hung, cố ý hay bất cẩn gây thống khổ tinh thần, bất cẩn gây tử vong, làm giầu bất chính và làm tổn hại môi trường.

Một phái đòan nguyên đơn Việt nam có đến Harvard thuyết trình, gồm có giáo sư Đại học Hà Nội Phan Thị Phi Phi, cựu chiến binh Nguyễn Văn Quý và một vài luật sư của họ. Tôi có hỏi và góp ý kiện là không nên đưa ra lời cáo buộc về tội ác chiến tranh. Tòa án đã bác luận cứ các tội danh này, quá rộng lớn, chẳng khác gì lấy súng săn có đạn bắn tỏa ra nhiều viên đạn để bắn một con ruồi, thật là vô ích. Tòa án cũng nói là một số các luật lệ dao to búa lớn nói trên chỉ áp dụng cho các quốc gia, chứ không áp dụnh cho các công ty tư nhân.

B.- Luật sư Mỹ của nguyên đơn Việt Nam đã không dẫn chứng liên hệ nhân quả dùng để thuyết phục Tòa án.

Chánh án Weinstein có nói như vậy, vì ông cho là bằng chứng về sự liên hệ nhân quả phải có từ một số lớn các dữ kiện nghiên cứu khoa học về bệnh lý và dịch tễ, vì việc khai quang diễn tiến trên một số diện tích rất lớn và động chạm đến số dân cư rất đông mà nguyên đơn nói là 4 triệu người. Ông nói là nồng độ của chất độc dioxin trong chất khai quang agent orange quá nhỏ, vì thế thuốc khai quang là thuốc diệt cỏ, chứ không phải là thuốc độc. Và Ông Chánh Án nói là nguyên đơn nói quá ngắn gọn, không đủ chứng minh liên hệ nhân quả là: thuốc nào của hãng Dow Chemical đã tác hại đến mấy người nguyên đơn, tức là 25 người gồm các trẻ em và cha mẹ, giám hộ của họ ở Miền Bắc Việt Nam.

 Lẽ ra luật sư của các nguyên đơn phải đưa ra hàng lọat các dữ kiện nghiên cứu khoa học của nhiều vùng trên lãnh thổ Miền Nam Việt nam có rải chất khai quang
 

Lẽ ra luật sư của các nguyên đơn phải đưa ra hàng lọat các dữ kiện nghiên cứu khoa học của nhiều vùng trên lãnh thổ Miền Nam Việt nam có rải chất khai quang, tức là có các đường bay của phi cơ đi qua, và các con số bệnh nhân có thể gán ghép cho chất Da Cam trong các vùng đất đó ở Miền Nam Việt Nam. Tức là phải theo phương pháp sinh học mới, là thống kê hàng lọat các dữ kiện A (các đường bay khai quang) đi liền với các dữ kiện B ( số bệnh tật) và chứng minh là có liên hệ thống kê giữa các dữ kiện ấy thì mới chứng minh được liên hệ nhân quả giữa chất khai quang và bệnh tật. Đằng này các luật sư nguyên đơn chỉ tập trung vào một vài người ở Miền Bắc Việt nam, có đi Nam đánh trận, và chỉ có bác sĩ Dương Quỳnh Hoa là người ở trong Miền Nam.

Tôi có hỏi phái đòan thuyết trình ở Havard tại sao không đem cả những người Miền Nam Việt Nam vào vụ kiện, kể cả những người hiện đang định cư ở Mỹ và có thể đang là công dân Mỹ, họ cũng sống ở những vùng khai quang và họ có thể to mồm trong dư luận Mỹ để giúp vụ kiện tập thể nhân danh toàn thể số dân chúng nạn nhân này , thì phái đòan không trả lời được. Việc ích kỷ chỉ nghĩ đến các nguyên đơn gốc từ Bắc Việt nam mà quên đại đa số các nạn nhân ở Miền Nam Việt Nam, nơi rải chất khai quang, là một lầm lẫn, nhưng Chánh án Weinstein cũng còn rộng lượng nói rằng ông không bác bỏ Hội Nạn Nhân Chất Độc Da Cam /Dioxin Viet Nam—lập tại Miền Bắc, và Hội chỉ để ý đến các nạn nhân đi đánh trận ở Miền Nam rồi về Bắc-- ra ngọai vụ, mặc dầu các hãng bị đơn đòi như vậy.

Việt Nam nói cần có công lý cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam

Tôi cũng hỏi có muốn giúp ý kiến thì tôi sẵn sàng, nhưng luật sư Mỹ không nói gì. Bởi vì tôi có biết một chuyện có thể khiến cho luật sư của nguyên đơn Việt Nam không thể đưa ra bằng chứng hàng lọat (massive evidence) về các đường bay khai quang ở các vùng lãnh thổ ở Miền Nam Việt Nam và các số bệnh nhân trong các vùng đó : đó là họ không biết đến các bản đồ các đường bay (flight paths) của các máy bay khai quang và tổng số các bệnh nhân tại các vùng khai quang mà tôi đã đựợc đọc thấy tại nhà bác sĩ Hòang Đình Cầu, nguyên thứ trưởng Y tế và Khoa Trưởng Đại Hoc Y Khoa, mấy năm trước khi ông qua đời.. Vì Ông là anh rể họ, Ông tâm sự với tôi và cho tôi xem những cuốn sách rất dầy như những cuốn tự vị về các đường bay, và nói rằng đây là bản sao ông còn giữ, còn bản chính thì đã trao cho người kế quyền của ông trong chức vụ Chủ tịch Ủy Ban 1080 của Việt Nam chuyên về chất Da Cam, là bác sĩ Lê Cao Đại, cựu sinh viên của ông. Tôi nhớ là có mời bác sĩ Lê Cao Đại đến nhà tôi ở gần trường Harvard dùng cơm trưa khi ông có việc qua thăm Mỹ, nhưng hồi đó tôi chưa được bác sĩ Cầu kể chuyện về sổ sách đường bay nên dịp đó đã không hỏi bác sĩ Đại.

Viện trợ nhân đạo?

Tôi nghĩ việc kiện tụng ở Tòa án chống các công ty tư nhân thì đã đâm lao phải theo lao, vì nếu để cho thua luôn thì sẽ có ảnh hưởng xấu khi xin viện trợ nhân đạo, vì cái lý lẽ để mặc cả yếu hẳn đi.

 Việc xin viện trợ nhân đạo nên tiến hành song song với việc kiện công ty tư nhân
 

Còn liệu có cơ may có thể thắng hay không thì tùy thuộc ở việc tranh đấu kiên trì ở tòa Kháng Cáo, Tòa ấy có thể bắt Tòa Liên Bang ở dưới xử lại. Như chính ông Chánh Án Weinstein có nói là, nếu xử lại khi Tòa Kháng án bác phán quyết của Ông, thì Ông sẽ chú tâm xét kỹ đến các dữ kiện khoa học nêu ra liên hệ nhân quả giữa khai quang và bệnh tật, và ông chưa bác bỏ những liên hệ nhân quả đó, vì còn quá sớm. Các luật sư nguyên đơn phải ráng tìm lại các bản đồ các đường bay và các dữ kiện thống kê bệnh tật ở các vùng rộng lớn ở Miền Nam Việt nam, chứ không thể nói sơ sài như trong phiên Tòa trước đây và chỉ nói đến các người Việt ở Miền Bắc.

Do đó, việc xin viện trợ nhân đạo, tức là xin chính quyền Mỹ và nhân dân Mỹ, thì nên tiến hành song song với việc kiện công ty tư nhân, vì nhỡ ra các công ty tư nhân tuyên bố phá sản thì việc kiện là công “dã tràng se cát Biển Đông”. Việc chính phủ Bush đã giúp Việt Nam về việc đối phó với bệnh SARS, bệnh AIDS, là một bằng chứng cho thấy viện trợ nhân đạo vẫn có thể có.

Việc vận động xin viện trợ nhân đạo cũng là ý kiến của bác sĩ Hòang Đình Cầu khi trả lời câu hỏi của nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt hồi đó hỏi ý kiến có nên kiện hay không, khi có một phái đòan Mỹ có luật sư đi kèm con ông Đô Đốc Zumwalt sang Việt Nam xúi kiên tụng, thì bác sĩ Cầu nói nên dùng đường lối thương lượng xin viện trợ nhân đạo. Viện trợ này có thể giúp vào việc ủng hộ tài chánh và cộng tác trong các cuộc nghiên cứu khoa học về nhân quả trong nhiều vùng rộng lớn của đất nước Việt Nam có rải chất khai quang và có bệnh tật nhiều; và cũng có thể tiến tới vấn đề chữa trị dài hạn cho các nạn nhân ở Miền Nam Việt Nam là những người bạn cũ của Mỹ, ở Miền Bắc là những người bạn mới của Mỹ. Không nên kỳ thị người Miền Nam trong vấn đề viện trợ nhân đạo này, như đã xẩy ra trong một vài việc làm khó khi thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa cũ nhận viện trợ xe lăn phải đóng thuế, mà báo Nhật Bản đã nêu ra cách nay vài năm.

Nạn nhân Da Cam, với những hiện tượng bệnh tật có thật và rõ rệt tận mắt, mà ai trông thấy cũng phải mủi lòng, chắc chắn sẽ làm cho lòng nhân đạo của nhân dân Mỹ trổi dậy và họ sẽ viện trợ nhân đạo nhưng với điều kiện đừng nói đến “Tội ác chiến tranh”, chỉ làm cho dân Mỹ quay nhìn đi chỗ khác.

Luật sư Tạ Văn Tài là Tiến sĩ chính trị học, Đại học Virginia; Thạc sĩ luật học, Đại học Harvard; nguyên Giáo sư các trường Đại học Luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ, Quốc gia Hành chánh, Vạn Hạnh, Chiến tranh Chính trị và Cao đẳng Quốc phòng, Việt Nam; nguyên Giảng sư và Phụ khảo nghiên cứu, Đại học luật khoa Harvard.

Bài thể hiện quan điểm và đánh giá của tác giả, đề cập đến những diễn biến xảy ra trước tháng 6.2007 xung quanh việc Việt Nam theo đuổi vụ kiện chất da cam. Quý vị có ý kiến gì xin chia sẻ với Diễn đàn BBC ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk


Ẩn danh
Hình như BBC chỉ là một công cụ truyền tin nhảm nhí, nhằm chỉ để tuyên truyền cái chiêu bài gọi là nhân chủ củ rích ấy để chống lại Đảng và nhà nước việt nam, nhằm chỉ để vận động nhân dân lật đổ chế độ. Hình như BBC đã quá nhầm khi chưa xét đến nhân dân VIỆT NAM như thế nào với Đảng và nhà nước VIỆT NAM khi mà hàng triệu người thanh niên VIỆT NAM cùng ĐẢNG và nhà nước đã hi sinh tất cả máu xương của mình vì một lý tưởng chung là độc lập dân tộc và hoà bình, khi mà thế hệ trẻ như chúng tôi có cha chú đã góp một phần máu xương cùng ĐCSVN để giải phóng dân tộc, tự nhiên chúng tôi phản bội đất nước đã cho chúng tôi cơm ăn và có được cuộc sống ấm no như ngày hôm nay và tự chà đạp lên bản thân danh dự và phẩm chất của Cha Chú mình chắc. BBC đã nhầm.

Có người nói ĐCSVN đã mắc sai lầm và khuyết điểm dẫn đến để nền kinh tế VN yếu kém như ngày nay hay những người sống ở nước ngoài so sánh VN với các nước như mỹ hay cânda ..để rồi kết tội ĐCSVN mà ko nhận thấy trước đó khi chưa có ĐẢNG thì đất nước VN tồi tệ đến mức nào ,có người sống ở nước ngoài rồi nhận định nhân dân VN lạc hậu và trình độ thấp kém để DẢNG lừa mà không nhận thấy rằng mình cũng chẳng hơn chi hay chỉ là một vật thể sống ở một nước được cho là văn minh chứ bản thân và đầu óc thì cũng có vậy chứ chẳng hề thay đôi mà thậm chí còn thấp kém hơn về mặt nhận thức

quangnhat, Long An, Việt nam
Lại một lần nữa những người tàn tật bị mang ra như lá bài chính trị. Tại sao cứ đem những người tật nguyền đi kiện tụng để tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ. Nên để vấn đề mang tính nhân đạo cho mọi người giúp đỡ thì hơn. Còn nếu nhà nước thật sự công bằng nhân đạo thì cũng nên để thành lập những hội nạn nhận của chiến tranh khác như hội thương phế binh, con những tử sĩ chết trong chiến tranh... để vận động sự giúp đỡ nhân đạo trong xã hội.

Le Anh Tuan, HCM
Tôi đồng ý với Luật sư Tài nêu ra một số điểm có giá trị trong vấn đề liên quan đến luật pháp, kiện tụng ở Mỹ. Nhưng tôi cảm thấy phần sau luật sư nói hơi lạc đề. Ở đây là những nạn nhân chất độc da cam ở VN đi kiện đòi lại công lý cho mình, chứ không phải đi xin viện trợ nhân đạo. Không thể vì khó khăn hay thiếu những điều kiện pháp lý nhất định mà lại chuyển hướng bản chất vụ kiện thành kiểu xin viện trợ nhân đạo dưới bất kỳ hình thức nào. Ai cũng biết những vấn đề kiện tụng ở Mỹ thì vô vàn phức tạp và kéo dài, hòan tòan có khả năng những nạn nhân này không đòi được quyền lợi chính đáng gì cho mình nhưng chúng ta cần kiên trì, bổ sung những luận cứ chắc chắn để đòi được công lý cho họ.

Thính giả giấu tên
Tôi cũng rất bất bình trước việc kiện cáo này vì nó không đủ chứng cớ để buộc tội người ta. Mà người đi kiện là Chinh Quyền Việt Nam thì lý lẽ đưa ra còn yếu, những luận cứ không chặt chẽ, chủ yếu việc kiện này là động thái chính trị nhiều hơn là nhân đạo. Một phần nữa là muốn nhận được tiền viện trợ của Mỹ chứ thật tâm không muốn giúp những nạn nhân chất độc da cam được đền bù. vì sao nạn nhân chất độc toàn là người miền Bắc. trong kho chất khai quang lại rải ở miền Nam Việt Nam. có sụ khuất tất nào đó ở đây. Chính quyền Cộng sản hay dung thủ đoạn chính trị ngày cả ở vấn đề nhân đạo.

Tuan, Việt nam
Không hiểu Ông Tạ Văn Tài viết bài này trên phương diện nào? Một Nhà luật sư tài ba, một Chính trị gia thất thế hay là một kẻ quay lưng lại với nỗi đau của đồng bào bị ảnh hưởng bởi chất độc mau da cam. Những hậu quả mà chất độ màu da cam để lại cho hàng triệu người dân Việt Nam vô tội có liên qua gì đến chuyện "giáo sư" HXH bị "hành hạ" ở trại giam Hà Nam Ninh mà ông phải đưa vào bài viết này?

Am, Hà nội, Việt nam
Sau khi đọc bài của TS Tạ Văn Tài (TVT), tôi có một số câu hỏi sau:

1/ Tại sao TS TVT dù biết về các bằng chứng lại không trao hay thông báo cho những người đi kiện? Vẫn biết "ăn có mời, làm có khiến", nhưng đây là vụ kiện của những nạn nhân chất độc màu da cam, những người cần và phải nhận được sự cảm thông và giúp đỡ cao nhất từ tất cả mọi người. Ngoài ra, đài truyền hình Việt Nam ngày 14/6/07 đưa tin: các mẫu phẩm sinh học của các cựu chiến binh Mỹ về tác hại của chất độc màu da cam có thể bị tiêu huỷ vì lý do "không có đủ kinh phí" để bảo quản (dù đã được bảo quản gần 30 năm). Cảm giác đầu tiên: ô nhục cho nước Mỹ.

2/ Tại sao các nạn nhân miền Nam cư trú tại Mỹ không khởi kiện trong suốt thời gian đã qua cho dù họ (theo cách nói của TS TVT) có vẻ có đủ kiến thức pháp luật, tiền bạc và vô số thuận lợi khác? Mà từ trước đến nay, các vụ kiện tập thể thường chỉ bắt đầu bởi một nhóm người mang tính đại diện. Có một cảm giác là những người miền Nam tại Mỹ vẫn có tâm lý phụ thuộc vào nước Mỹ. Họ là đồng minh của Mỹ nhưng không bao giờ cảm thấy bình đẳng và độc lập với nước Mỹ; và người ta không gọi quan hệ đó là “đồng minh” mà gọi nó là “phụ thuộc”. Rõ ràng là kẻ phụ thuộc thì khó có thể tự thấy mình có đủ tư cách để kiện cáo người bảo trợ. Dễ hiểu vì sao người ta có thể gọi họ là bù nhìn, dễ hiểu vì sao nước Mỹ bỏ rơi "đồn! g minh" kiểu này: một người bạn yếu còn nguy hiểm hơn cả một kẻ thù mạnh. Hãy thử nhìn lên phía Bắc xem họ xử lý quan hệ đồng minh chiến lược như thế nào.

3/ Tại sao không gọi tên sự việc theo đúng như bản chất của sự việc? Nếu nó là "Tội ác chiến tranh" thì gọi nó là "Tội ác chiến tranh". Tôi không hiểu Harvard hay cái gì gì đó đã dạy TS TVT những gì về truyền thống công lý và pháp luật Hoa Kỳ? Nếu người dân Mỹ, chính phủ Mỹ “quay nhìn đi chỗ khác” mà không muốn nhìn thẳng vào sự thật (được chứng minh) thì cũng đừng xuất khẩu những giá trị của mình nữa.

4/ TS TVT có lúc nào nghĩ xa hơn số tiền nhận được? Ở khía cạnh này người ta nói đúng về kiện tụng tại Mỹ!!! Có phải vụ kiện này chỉ nhằm kiếm về những đồng đô-la bồi thường hay nó còn có ý nghĩa cao hơn thế: người ta phải trả giá cho tội ác/sai lầm của mình theo đúng bản chất của tội ác/sai lầm đó? Chính phủ, tổ chức nhân đạo Mỹ muốn viện trợ nhân đạo thì cứ việc -- nạn nhân chất độc màu da cam cần tiền hơn bao giờ hết và hơn bất kỳ ai -- tại sao lại cứ phải gắn viện trợ với vụ kiện mà lại là kiện công ty tư nhân? Thật dễ để đánh giá và phán xét công việc của người khác sau khi kết quả không được như mong muốn. Giờ không phải lúc lên mạng viết bài chê bai, nếu có ý kiến đóng góp TS TVT nên liên hệ thẳng với các luật sư. Còn nếu TS TVT cảm thấy mình đủ năng lực thì nên đề xuất tiếp nhận vụ việc (thách kẹo). Cuối cùng, không biết đến bao giờ những người ra đi từ miền nam Việt Nam mới hết rắc muối vào sự chia cắt, điều chỉ chứng minh một điều duy nhất: các vị là kẻ thất bại. Các vị làm cho những người sinh sau muốn có sự đoàn kết phải có ý nghĩ mà họ tự cảm thấy rất xấu hổ là “Thôi, đợi cho đến khi các cụ ra đi”.

Joyce, Sài gòn, Việt nam
Bài viết rất hay. Xin cám ơn tác giả. Ở VN, chúng tôi chỉ nghe nhà nước tuyên truyền một chiều, nên hiểu biết vấn đề "chất độc da cam" rất nông cạn. Chỉ biết những gì Chính Phủ cho mình biết, theo kiểu "Mỹ sai, ta đúng". Rất cám ơn tác giả. Bài viết cũng đã chỉ ra cái ngu của nhà nước VN.

Jimmy Tran
Việc phân chia Nam Bắc trong vụ kiện thật là khôi hài. Ai cũng rõ miền Bắc xâm lăng miền Nam, dùng đường mòn HCM lợi dụng cây cối um tùm ẩn nấp. Người chịu đựng thuốc khai quang là dân miền Nam, khi không phải gánh nợ do vụ xâm lăng. Có kiện thì nên kiện miền Bắc là kẽ gây hấn. Sau đó là nhờ Mỹ viện trợ nhân đạo cho dân miền Nam. Còn các kẻ gây hấn bị như thế là quả báo đấy thôi.

Alex Tran, Hoa kỳ
Phân tích của LS Tạ Văn Tài rất xác đáng. Qua vụ kiện tụng này, dễ dàng nhận thấy sự kém hiều biết, ích kỷ và chính sách kỳ thị người miền Nam của nhà cầm quyền VN hiện nay. Nếu mục đích tối hậu là lợi ích cho những nạn nhân chất da cam người VN, thì chỉ cần những hoạt động kêu gọi trợ giúp nhân đạo là đủ. Các tổ chức từ thiện phi chính phủ ở Mỹ rất mạnh, có khi họ còn làm được nhiều hơn cả chính phủ Mỹ. Những hình thức "cay cú ăn thua", kiện cáo với những từ đao to búa lớn như "tội ác chiến tranh", chỉ làm vấn đề thêm phức tạp, đẩy lui sự ủng hộ của đa số nhân dân Mỹ và cộng đồng người Việt hải ngoại. Chuyện này không làm tổn hại đến các quan chức chính phủ VN chút nào, nhưng những nạn nhân thật sự đang ch! u đựng khổ đau sẽ hứng chịu mọi thiệt thòi. Họ sẽ phải chờ đợi lâu hơn mà chưa chắc đã nhận được trợ giúp như mong muốn, thậm chí có thể mất cả chì lẫn chài. Ngoài ra, như LS Tài đã đề cập, nếu phía VN mở rộng danh sách các nạn nhân cần được giúp đỡ, bao gồm luôn các cựu binh VNCH, thì chẳng những cơ hội thành công chắc chắn cao hơn mà còn là một hành động thiết thực cho "hòa giải dân tộc", một việc luôn được lãnh đạo CSVN hô hào, nhưng chưa bao giờ thành tâm tiến hành. Tại sao đã hơn 30 năm sau chiến tranh, những người đã từng khoác áo lính VNCH và gia đình vẫn còn bị phân biệt đối xử trong nhiều trường hợp?

 
 
Họ tên
Nơi gửi đi
Điện thư
Điện thoại (tùy ý)*
* không bắt buộc
Ý kiến (350 từ)
 
  
BBC có thể biên tập lại thư mà vẫn giữ đúng nội dung ý kiến và không bảo đảm đăng mọi thư gửi về.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Cựu binh đòi Hoa Kỳ nhận lỗi
28 Tháng 3, 2006 | Việt Nam
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân