Dấu ấn một số chuyến thăm Mỹ - Việt

Trước khi vào Tòa Bạch Ốc ngày 25/7/2013, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã từng gặp Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama bên lề hội nghị APEC ở Hawaii tháng 11/2011.

Kỳ họp APEC 2011 trên đảo Oahu, Hawaii, tiểu bang 'quê gốc' ông Obama, cũng tạo điều kiện cho bà Michelle Obama giao lưu với các phu nhân tổng thống, gồm cả bà Mai Thị Hạnh (mặc áo dài xanh).

Trước Chủ tịch Sang, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là vị khách cao cấp gần đây nhất vào Tòa Bạch Ốc. Tổng thống Bush nói ông đã trao đổi với Thủ tướng Việt Nam về nhiều chủ đề, gồm cả dân chủ, tự do chính trị cho Việt Nam trong cuộc gặp 24/6/2008.

Một năm trước đó, cũng chính tổng thống Bush đón Chủ tịch Nguyễn Minh Triết, nguyên thủ quốc gia của Việt Nam đầu tiên kể từ 1975 vào Tòa Bạch Ốc. Trong hình là cuộc gặp báo chí tại Phòng Bầu Dục hôm 22/6/2007.

Chuyến thăm của Chủ tịch Triết thu hút một số lượng đông đảo người Mỹ gốc Việt biểu tình ở Washington DC để đòi tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam. Chính quyền Việt Nam coi các hoạt động này là có tính 'thù địch' và luôn nói nhân quyền ở Việt Nam không có vấn đề gì.

Cũng vào tháng 6 nhưng là năm 2005, Thủ tướng Pham Văn Khải vào Tòa Bạch Ốc. Gặp gỡ báo chí, Tổng thống Mỹ nhìn vị khách quý đọc lời soạn sẵn về quan hệ hai bên. Khi đó, Hà Nội hy vọng vào WTO cuối năm đó và thương mại hai bên mới chỉ đạt 7 tỷ USD tính đến hết 2004.

Tổng thống Bill Clinton, người bỏ cấm vận (1994) và bình thường hóa quan hệ với Hà Nội (1995) đã hội đàm với TBT Lê Khả Phiêu vào tháng 11/2000 ở Hà Nội. Ông Clinton nói về cuộc chiến rằng "người Mỹ chưa bao giờ có kế hoạch đế quốc ở Việt Nam", còn ông Phiêu nói về quá khứ kháng chiến "tạo nền tảng cho hiện tại và tương lai".

Năm 2000, bà Clinton và con gái, cô Chelsea với nụ cười hồn nhiên khi đội nón Việt ở Sóc Sơn. Hoa Kỳ khi ấy đến Việt Nam với tâm trạng muốn hòa giải và tràn đầy hy vọng chia sẻ các giá trị Mỹ.

Quan hệ Mỹ - Việt gián đoạn nhiều năm kể từ khi cuộc chiến kết thúc năm 1975. Nguyên thủ quốc gia người Việt cuối cùng gặp một tổng thống Mỹ là Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu trong cuộc gặp với Tổng thống Richard Nixon tại San Clemente năm 1973.

Biểu tình liên quan đến Việt Nam không phải là chuyện mới tại Mỹ tuy mỗi lần thì bối cảnh và nhân vật lại khác. Trong hình là một cuộc biểu tình của phe thiên tả phản chiến tại Mỹ lên án chính Washington về sự can dự tại Nam Việt Nam.

Ngược lại lịch sử phải kể đến Tổng thống Ngô Đình Diệm đến Hoa Kỳ năm 1957 với tư cách Nguyên thủ Quốc gia của VNCH. Trong hình: ông Diệm duyệt đội danh dự trước Ngũ Giác Đài ngày 16/5/1957.

Về giao lưu Mỹ - Việt ở cấp cao liên quan đến phụ nữ trước 1975 phải kể đến chuyến thăm Hoa Kỳ năm 1963 bắt đầu tại New York của bà Trần Lệ Xuân, người được coi là 'đệ nhất quý bà' của Nam Việt Nam, dù chỉ là vợ cố vấn Ngô Đình Nhu. Chuyến thăm xảy ra không lâu trước cuộc đảo chính đẫm máu lật đổ chính quyền của ông Diệm và người Mỹ từ đó ngày càng dấn sâu vào cuộc chiến làm hàng triệu người Việt Nam thiệt mạng.