Kỷ niệm 60 năm cuộc chiến Triều Tiên

Các lực lượng cộng sản Bắc Hàn di chuyển xuống miền nam, vượt qua vĩ tuyến 38, là ranh giới quân sự đã được thỏa thuận hồi 1945. Nam Hàn, Hoa Kỳ, Anh và các đồng minh đánh trả.

Có nhiều ước tính khác nhau, nhưng có ít nhất hai triệu dân thường Triều Tiên, có tới 1,5 triệu người thuộc phe cộng sản, và chừng 30 ngàn lính Mỹ, 400 ngàn lính Nam Hàn cùng một ngàn lính Anh được cho là đã thiệt mạng.

Trung Quốc, Nhật Bản và Liên Xô đều cùng tranh giành việc gây ảnh hưởng lên bán đảo Triều Tiên trong nhiều năm. Nhật chính thức đô hộ Triều Tiên vào năm 1910 và cai trị nơi này cho tới khi kết thúc Đại chiến Thế giới II.

Chỉ bảy ngày trước khi Nhật Bản đầu hàng vào lúc kết thúc Đại chiến Thế giới II, Liên Xô đã chớp cơ hội, tiến vào Triều Tiên và làm thay đổi tình thế. Liên Xô và Hoa Kỳ sau đó đồng ý chia cắt Triều Tiên tại vĩ tuyến 38, và Hoa Kỳ được trao quyền tài phán đối với miền Nam.

Liên Xô thiết lập một chính thể độc tài cộng sản tại miền Bắc, dưới sự cầm quyền của Kim Nhật Thành, cựu lãnh đạo phiến quân.

Đầu giờ sáng hôm 25/6/1950, Bắc Hàn bất ngờ tấn công vượt vĩ tuyến 38. Lính Mỹ được vội vã điều từ các căn cứ ở Nhật Bản đến. Nhưng họ và các đồng minh Nam Hàn đã bị oanh tạc dữ dội trong cuộc đụng độ ban đầu với miền Bắc.

Hội đồng Bảo an ra nghị quyết kêu gọi tất cả các thành viên hãy giúp đẩy lui cuộc xâm lấn. 14 quốc gia thành viên LHQ, gồm Úc, Bỉ, Canada, Colombia, Ethiopia, Pháp, Hy Lạp, Hà Lan, New Zealand, Philippines, Nam Phi, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh đồng ý hỗ trợ, với cam kết cung cấp lực lượng 300 ngàn quân.

Trong lúc quân miền Bắc đang tấn công vùng đệm Busan, người đứng đầu các lực lượng Liên Hợp Quốc tham gia cuộc xung đột là Tướng Douglas MacArthur của Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc chiến. Vào 15/9/1950, ông mở cuộc tấn công dữ dội từ biển vào thành phố cảng phía tây Inchon.

Mục tiêu của việc đổ bộ lên Inchon, nằm sâu phía trên đường ranh giới, làm nhằm cắt đường tiếp tế của Bắc Hàn. Kế hoạch này có độ rủi ro bởi tình trạng thủy triều lên xuống thất thường, và hòn đảo nằm trong tay các lực lượng Bắc Hàn vô cùng hùng hậu. Sau đợt ném bom dữ dội, hai tiểu doàn tiến vào Inchon, phá vỡ sức kháng cự mà không hề bị phản công.

Ngày 15/10, Tướng MacArthur tỏ ra tự tin là chiến dịch đã giành chiến thắng. Nhưng chỉ 10 ngày sau, quân đội Trung Quốc, vốn đã âm thầm tràn qua biên giới, mở cuộc tấn công đầu tiên vào phe đồng minh. Hàng triệu Chí nguyện quân Trung Quốc khiến đồng minh buộc phải rút về phía nam Seould vào tháng Giêng 1951.

Ở vùng địa hình tương đối trống trải của Nam Hàn, binh lính Mỹ đã tự vệ tốt hơn. Sau vài tháng giao tranh, chiến tuyến cuối cùng được đẩy về khu vực vĩ tuyến 38.

Tổng thống Truman tuyên bố Liên hợp quốc nay sẵn sàng ký thỏa thuận đình chiến. Các cuộc đàm phán đình chiến bắt đầu vào hôm 10/7/1951 nhưng các bên đồng ý rằng tình trạng thù nghịch vẫn tiếp tục. Tuy nhiên, phải mất đến hai năm để các bên đạt thỏa thuận về các điều khoản đình chiến, vốn liên tục bị bế tắc trong các vấn đề như việc trao trả tù nhân và nơi xác định đường ranh giới đình chiến.

Vào tháng Giêng 1953, Dwight Eisenhower, người từng công khai chỉ trích cuộc chiến, trở thành tổng thống Hoa Kỳ thay cho Truman. Ông Eisenhower thông báo cho phe cộng sản rằng ông sẵn sàng dùng vũ khí hạt nhân để chấm dứt cuộc xung đột.

Ngày 27/7/1953, thỏa thuận đình chiến chính thức được ký kết, với đường chiến tuyến được chấp nhận là đường biên mới giữa hai bên.

Chiến dịch Big Switch diễn ra sau đó, khi hàng ngàn tù binh của hai bên được trao trả. Thỏa thuận đình chiến chỉ mang tính tại thời, với mục tiêu nhằm hưu chiến "cho tới khi đạt được một dàn xếp hòa bình cuối cùng".

Nhưng dàn xếp đó đã không bao giờ diễn ra. Các Thỏa thuận Geneva hồi 1954, vấn đề bán đảo Triều Tiên được đưa ra bàn thảo nhưng không đạt được kết quả và đường biên giới Triều Tiên vẫn được giữ nguyên từ đó cho tới nay.