Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
17 Tháng 1 2005 - Cập nhật 11h06 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Triệu Tử Dương và Thiên An Môn
 
Tổng bí thư Triệu Tử Dương nói chuyện với sinh viên ngày 19.05.1989 với Ôn Gia Bảo đứng bên
Tổng bí thư Triệu Tử Dương nói chuyện với sinh viên ngày 19.05.1989
Nói đến Thiên An Môn thì không thể không nói đến một nhân vật chính trị Trung Quốc là Triệu Tử Dương.

Số phận của ông và cách nhìn nhận quan điểm của nhà chính trị này đến nay vẫn là đề tài tế nhị ở Trung Quốc.

Qua nhiều sóng gió

Sinh năm 1919 trong một gia đình địa chủ ở Hà Nam, ông gia nhập Liên đoàn Thanh niên Cộng sản năm 1932 và tham gia kháng chiến chống Nhật 1937-1945. Từ thập niên 1960, Triệu Tử Dương giữ chức bí thư Quảng Đông.

Vì là người ủng hộ Lưu Thiếu Kỳ, ông bị mất chức bí thư Quảng Đông trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa, bị bắt đội mũ lừa và diễu ngoài đường. Năm 1971, Triệu Tử Dương bị đầy đi lao động đến vùng Nội Mông.

Chỉ đến năm 1973 ông mới được Chu Ân Lai phục hồi và đến năm 1975 thì được cử làm bí thư Tứ Xuyên, tỉnh lớn nhất của Trung Quốc. Năm 1977 ông được Đặng Tiểu Bình đưa vào vị trí ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị và trở thành ủy viên chính thức năm 1979.

Năm 1980 Triệu Tử Dương lên giữ chức thủ tướng Quốc vụ viện và giữ thêm cả chức tổng bí thư đảng cộng sản Trung Quốc từ tháng Giêng 1987. Nhưng cũng trong năm đó, ông bị phê phán vì không kiểm soát được lạm phát và mất chức thủ tướng cho ông Lý Bằng.

Chính Đặng Tiểu Bình cũng gặp nạn thời Mao Trạch Đông làm Cách mạng Văn hóa
Chính Đặng Tiểu Bình cũng gặp nạn thời Mao Trạch Đông làm Cách mạng Văn hóa

Hai quan điểm khác nhau

Trong giai đoạn dẫn đến vụ thảm sát Thiên An Môn, sự khác biệt trong quan điểm giữa Triệu Tử Dương và các nhân vật lãnh đạo khác bộc lộ rất rõ.

Trong khi Đặng Tiểu Bình, Dương Thượng Côn cùng Lý Bằng và một số người khác trong Bộ Chính trị hoàn thành kế hoạch đưa ra thiết quân luật và đem quân đội trấn áp sinh viên thì Triệu Tử Dương lại ra gặp những người biểu tình.

Cùng đi với ông có Ôn Gia Bảo, người nay là thủ tướng Trung Quốc.

Triệu Tử Dương kêu gọi sinh viên hãy về nhà và chấm dứt đấu tranh khi chưa quá muộn. Các nguồn tin ít ỏi từ Trung Quốc không cho phép giới nghiên cứu biết rõ về động cơ và mục đích khiến Triệu Tử Dương làm việc đó.

Nhưng theo một số nhà bình luận thì có thể họ Triệu muốn hòa giải với những người đấu tranh và tìm cách tháo gỡ ngòi nổ nhằm tạo một thế mạnh trong cuộc đấu tranh với phe cứng rắn của Lý Bằng.

Nhưng vụ Thiên An Môn cũng chấm dứt cuộc đời chính trị của Triệu Tử Dương. Lãnh tụ Đặng Tiểu Bình cho rằng có một âm mưu lật đổ đảng Cộng sản Trung Quốc và quyết định đàn áp sinh viên bằng bạo lực.

Sau Thiên An Môn, Triệu Tử Dương bị tước mất mọi vị trí trong đảng và nhà nước. Ông bị giam tại gia cho tới nay.

Chủ nghĩa xã hội trong sạch

Những dấu hiệu trước Thiên An Môn cho thấy Triệu Tử Dương đã cổ vũ cho một đường lối chủ nghĩa xã hội khác. Thậm chí, trong thập niên 80 ông còn bị gọi là kẻ xét lại chủ nghĩa Mác.

Năm 1986 Triệu Tử Dương đã kêu gọi thực hiện một số thí nghiệm dân chủ trực tiếp như cho dân chúng bầu chọn các cán bộ cấp làng xã. Thậm chí ông còn cho rằng việc bầu chọn đó dần phải được áp dụng cho các ủy viên Trung ương đảng.

Thượng Hải vươn lên trời cao
Cải cách kinh tế của Trung Quốc đem lại những kết quả ngoạn mục

Chính Triệu là người phát triển lý thuyết ‘giai đoạn sơ khởi’ về chủ nghĩa xã hội. Theo đó, cần liên tục áp dụng các biện pháp cởi mở về kinh tế, tạo ra những cơ sở cho CNXH.

Quá trình đó cần tạo tính trong sáng cho hoạt động của chính quyền và đưa dân chúng tham gia vào quá trình lập chính sách. Những cải cách nhỏ đã được ông áp dụng ở Tứ Xuyên trong thập niên 70.

Chính những gì nước Trung Quốc nay có được như tăng trưởng kinh tế ngoạn mục và cải cách dân chủ cấp cơ sở phần nào đã được Triệu Tử Dương khởi đầu.

Tháng Giêng 2004 vừa qua, Triệu Tử Dương bị viêm phổi nặng và tưởng khó qua khỏi. Tên tuổi và hình ảnh Triệu Tử Dương vẫn còn là cái gì đó rất tế nhị ở Trung Quốc và ngày 6.04 vừa qua an ninh nhà nước đã được đặt vào tình trạng báo động để ngăn ngừa bất ổn trong trường hợp Triệu Tử Dương qua đời.


 
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
 
 
TRANG NGOÀI BBC
 
BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.
 
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân