Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
06 Tháng 8 2005 - Cập nhật 23h48 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Khi Đồng Minh Tháo Chạy có thực sự mới?
 

 
 
Tác giả Khi Đồng Minh Tháo Chạy trong một lần gặp gỡ với Henry Kissinger
Mười chín năm từ ngày cho xuất bản quyển The Palace File (bản dịch Việt ngữ, Hồ Sơ Mật Dinh Ðộc Lập), một tác phẩm gây được nhiều chú ý lúc đương thời với một số tài liệu mật chưa hề công bố, tháng vừa qua, tác giả Nguyễn Tiến Hưng vừa cho ra mắt một tác phẩm với tựa đề rất hấp dẫn: Khi Ðồng Minh Tháo Chạy (KÐMTC).

Nhìn sơ qua, trong khi Hồ Sơ Mật Dinh Ðộc Lập (HSMÐDL) viết cho đối tượng chính là độc giả Mỹ và độc giả quen thuộc sử liệu và cập nhật với tình hình chính trị quân sự Mỹ-Việt 1969-1975, KÐMTC với một văn phong đơn giản, nhắm vào đối tượng độc giả không quen thuộc nhiều với sử liệu hay nội tình chính trị Hoa Kỳ vào những năm cuối cùng của liên hệ Việt-Mỹ.

(BBC - qúy vị có thể đọc các phần khác của bài điểm sách trong các bài ở bên tay phải, phía dưới mẫu thư gửi ý kiến)

KÐMTC (Cơ Sở Xuất Bản Hứa Chấn Minh, San Jose, California
701 trang; $28) gồm có bốn phần, chia ra làm hai mươi chương (trong Lời Nói Ðầu, tác giả nói sách chia làm năm phần, nhưng ở phần Mục Lục, người điểm sách chỉ thấy bốn phần).

 Ý nghĩ đầu tiên sau khi đọc Khi Ðồng Minh Tháo Chạy là những ai đã đọc Hồ Sơ Mật Dinh Ðộc Lập rồi, thì sẽ thấy thất vọng sau khi đọc Khi Ðồng Minh Tháo Chạy.
 

Mỗi chương là một tiêu đề nhỏ, giải thích ý chánh của chương đề. Tác phẩm có 170 trang phụ lục, gồm bản sao của những tài liệu mật trao đổi giữa ba tổng thống Nixon, Ford và Thiệu.

Một số thư từ, tài liệu đó cũng được tác giả dịch lại ở nhiều nơi trong sách để làm sáng tỏ thêm chủ đề của tác giả.

Chương Một

Người điểm sách nghĩ là chương quan trọng nhất trong KÐMTC- của tác phẩm bắt đầu từ giai đoạn Nixon ra tranh cử cho đến khi được đắc cử tổng thống.

Chương này muốn nói nhờ tổng thống Thiệu mà Nixon mới đắc cử tổng thống: Tác giả ghi lại sự ưng thuận và giúp đỡ ngầm của ông Thiệu để giúp Nixon thắng phó tổng thống Hubert Humphrey trong mùa tranh cử 1968. Nhưng sau khi thắng cử trở thành tổng thống, Nixon bội ước, quên ơn của VNCH và ông Thiệu, và bắt đầu kế hoạch rút quân khỏi Việt Nam để chấm dứt sự liên hệ của Hoa Kỳ ở Vịêt Nam bằng mọi giá.

Chương Hai, ''Kissinger, Ông Là Ai?''

Chương Hai nói về Henry Kissinger, người mà theo tác giả, đã đơn thân độc mã dàn xếp cuộc thương lượng giữa Hoa Kỳ và Bắc Việt, và đã ép VNCH ký vào tờ khai tử cho chính mình vào ngày 27 tháng Giêng, 1973.

Chương Ba của KÐMTC sơ lược về những liên lạc bí mật đầu tiên giữa Mỹ và Hà Nội và những áp lực Hoa Kỳ đã áp dụng vào VNCH song song trong thời gian thương lượng từ cuối năm 1971 đến ngày ký hiệp định 1973.

Chương Bốn nói đến sự suy thoái của Nixon: Vụ đổ bể Watergate; Nixon phải từ chức; và không còn ai ở Mỹ muốn nhắc đến chuyện Việt Nam.

Chương Năm
tác giả nói đến khoảng thời gian sau khi hiệp định đươc ký kết: tiềm năng kinh tế của VNCH và sự thịnh vượng của miền Nam trong những năm 1969-1973.

Chương Sáu và Chương Bảy nói về sự khủng hoảng quân sự chính trị xảy ra trên toàn thế giới vào năm 1973 khi khối Ả Rập tấn công Do Thái. Nhưng sau khi thua trận các quốc gia sản xuất dầu hỏa của khối Ả Rập dùng dầu như một vũ khí để gây khó khăn cho các nước tư bản.

Việt Nam cũng bị tai họa lây trong biến động thế giới này. Trong khi đồng minh Hoa Kỳ thắt lưng buột bụng để đối phó với cơn khủng hoảng kinh tế và năng lượng, VNCH bắt đầu nhìn về các quốc gia khác để hy vọng tìm một vị cứu tinh.

Ngân Hàng Thế Giới, Pháp, Nhật, và Saudi Arabia là những mục tiêu VNCH muốn cầu viện, để bớt trông cậy vào Hoa Kỳ trong tương lai.

Chương Tám, ''Năm Của Ðịnh Mệnh.'' Như tựa đề ghi, năm 1974 là năm định mệnh của VNCH và Nixon-người bảo trợ và cam kết sẽ bảo vệ VNCH.

Nếu trước đó VNCH như là một đứa con dưỡng tử của Hoa Kỳ, thì sau khi Nixon từ chức, VNCH trở thành một dưỡng tử mất cha.

Từ Chương Chín đến Chương Mười Ba: Sau khi Nixon chết, quốc hội và hành pháp Hoa Kỳ đổ trách nhiệm về Việt Nam qua lại: Không ai thật sự muốn ôm một trách nhiệm mà họ đã muốn khước từ hơn sáu năm về trước.

Hoa Kỳ, vào năm 1974 vẫn còn là đồng minh của Việt Nam, nhưng chỉ là một đồng minh trên danh xưng. Khi quốc hội cắt giảm những chương trình viện trợ về quân sự và kinh tế đã chuẩn chi từ trước cho Việt Nam, trừ những tiếng nói phản đối yếu ớt của những viên chức cấp nhỏ Hoa Kỳ còn tình nghĩa với người bạn đồng minh Việt Nam, tất cả những nhân viên cao cấp còn lại ở quốc hội và hành pháp đều lờ đi.

Chương 14 đến Chương 18: Tác giả viết về những biến chuyển ở Hoa Thịnh Ðốn và Saigon vào tháng cuối cùng của VNCH; những chi tiết về vấn đề quốc hội chống hay ủng hộ số lượng người Việt được di tản qua Mỹ; các kế hoạch di tản và bảo vệ cuộc di tản; chuyến ra đi của ông Thiệu; của đại sứ Martin; ngày tác giả họp báo ở Hoa Thịnh Ðốn để công bố những mật ước trao đổi giữa hai tổng thống Nixon và Thiệu; và phản ứng của dân Mỹ đối với lớp người di tản đầu tiên.

Hai chương sau cùng, 19 và 20 viết về những ngày đầu của đoàn người di tản trên đất Mỹ; nhận định của tác giả về lý do thất bại của VNCH; và cuộc chiến Việt Nam như một kinh nghiệm cho Hoa Kỳ và là một bài học cho những đồng minh của Hoa Kỳ trong tương lai.

'Thất vọng'

Ý nghĩ đầu tiên sau khi đọc KÐMTC là những ai đã đọc HSMDÐL rồi, thì sẽ thấy thất vọng sau khi đọc KÐMTC.

Buông quyển KÐMTC xuống, người điểm sách có cảm tưởng mình vừa đọc lại bản dịch Việt ngữ của The Palace File-chỉ khác là bản dịch này kém hơn bản dịch HSMDÐL của Cung (Thúc) Tiến trước đây. Trong căn bản, KÐMTC không có gì mới so với HSMDÐL.

Nếu có khác thì khác ở chổ KÐMTC không được soạn thảo cẩn thận như HSMDÐL.

Nếu để ý độc giả sẽ thấy những gì tác giả nói ở phần giới thiệu hoàn toàn khác xa sự thật khi so sánh nội dung giữa hai tác phẩm cũ và mới.

 Mười chín năm từ ngày xuất bản HSMDÐL, với bao nhiêu tài liệu được giải mật, bao nhiêu tác phẩm mới có liên hệ đến chủ đề tác giả viết, nhưng độc giả không thấy một tài liệu nào mới được trích dẫn trong KÐMTC.
 

Ở trang 18 trong phần Lời Nói Ðầu, tác giả viết, ''Sách này dựa vào một phần cuốn HSMDÐL và vào những nghiên cứu thêm của tác giả trong mười năm qua. Trong cả hai cuốn, ngoài phần tài liệu, chúng tôi đã bổ sung bằng những phỏng vấn với các viên chức hữu trách của hai phía Việt Nam Cộng Hòa và Hoa Kỳ ...''

Nhưng khi so sánh hai tác phẩm, chúng ta thấy KÐMTC không có gì khác hơn HSMDÐL-nếu không nói là ít hơn về mặt sử liệu và phụ chú với nhiều lỗi typos.

Trong HSMDÐL (The Palace File, New York: Harper & Row, 1986) độc giả thấy HSMDÐL có 113 tài liệu tham khảo liệt kê ở phần thư mục, so với 118 tài liệu trong KÐMTC.

Trong năm tài liệu ''mới'' thêm vào KÐMTC, có hai tác phẩm xuất bản năm 2002 và 2003; tên một web site với nội dung cách đây hơn mười năm; bản dịch Việt ngữ của một tác phẩm xuất bản năm từ 1983; và bản tường trình của đại sứ Martin ở quốc hội vào năm 1976.

Trong 270 chú thích ghi trong KÐMTC, hơn 230 chú thích được dịch lại từ HSMDÐL. Cũng trong lời giới thiệu, tác giả nói KÐMTC có bổ sung thêm nhiều phỏng vấn mới ... nhưng tất cả phỏng vấn liệt kê trong KÐMTC là từ năm 1986 trở về trước, hoàn toàn giống như trong HSMDÐL.

 Nhưng khi so sánh hai tác phẩm, chúng ta thấy KÐMTC không có gì khác hơn HSMDÐL-nếu không nói là ít hơn về mặt sử liệu và phụ chú với nhiều lỗi typos.
 

Nếu để ý, trong khi vài thư liệu có ý nghĩa trong lúc soạn cuốn HSMDÐL, nhưng trong KÐMTC, những cuốn sách như tử vi đẩu số; nhập môn triết học Trung Quốc; hay tư tưởng của Khổng Tử và Mao (Theodora Lau, The Handbook Horoscope; Fung Yu-Lan, History of Chinese Philosophy; và H.G. Creel, Chinese Thought: From Confucius to Mao Tse-tung) thì không có một ý nghĩa nào trong tác phẩm mới nếu tác giả không dùng để chú thích.

Mười chín năm từ ngày xuất bản HSMDÐL, với bao nhiêu tài liệu được giải mật, bao nhiêu tác phẩm mới có liên hệ đến chủ đề tác giả viết, nhưng độc giả không thấy một tài liệu nào mới được trích dẫn trong KÐMTC.

Một trong nhiều lý do làm người đọc thất vọng là trong tác phẩm HSMDÐL, với sự hợp tác của Jerrol L. Schecter (một thời chủ biên mục ngoại giao của tuần báo Time, mà tác giả có khi ghi là chủ bút), được soạn thảo rất cẩn thận, rất giáo khoa.

Trong khi HSMDÐL, mặc dù có nhiều đoạn được dịch thẳng từ HSMDÐ, có nhiều sai lầm và lệch lạc do sự cẩu thả của người đánh máy hay sự bất cẩn của tác giả.

Trong khi trong HSMDÐL có những chi tiết có thể gây ra tranh luận, nhưng những chi tiết đó được trình bày với dẫn chứng và bằng sử liệu.

Nhưng trong KÐMTC, nhiều chi tiết đã làm độc giả gãi đầu vì tác giả không cung cấp một tài liệu nào để chứng minh cho những nhận định đưa ra.

 Trong KÐMTC, nhiều chi tiết đã làm độc giả gãi đầu vì tác giả không cung cấp một tài liệu nào để chứng minh cho những nhận định đưa ra.
 

KÐMTC, theo tác giả, được viết cho độc giả Việt Nam. Nhưng độc giả nào cũng có hai loại: độc giả tương đối cập nhật và độc giả không cập nhật với những gì được trình bày trong sách.

Cái caveat mà những độc giả thông thạo nhìn thấy trong KÐMTC là: một số chi tiết, và nhận định trong KÐMTC sẽ làm nhiều người đọc chưa thông thạo trở nên hoang mang nếu họ không được hướng dẫn sử liệu hay bị hướng dẫn trật.

Ðó là một trong những khiếm khuyết của KÐMTC.

Bài điểm sách dưới đây có hai phần. Một phần nói đến những điểm quan trọng đáng chú ý, có thể đưa đến nhiều tranh luận về phương diện xử dụng sử liệu ; phần kia là những lỗi typos/bất cẩn mà người điểm sách nhận ra trong tác phẩm Khi Ðồng Minh Tháo Chạy tác giả Nguyễn Tiến Hưng.

(BBC - quý vị có thể đọc các phần khác của bài điểm sách trong các bài ở bên tay phải, phía dưới mẫu thư gửi ý kiến)

-----------------------------------------------

Tam Tung-Garden Grove
Quý vị nào muốn nói chuyện với tác giả Nguyễn Kỳ Phong có thể vào Paltalk.com sẽ có dịp đối thoại với ông Nguyễn Kỳ Phong.

Quang Diệu, Hoa Kỳ
Ông Nguyễn kỳ Phong quá chủ quan và cá nhân khi kiểm sách "KDMTC". Thí dụ: "Trang 347, đoạn viết về tiểu sử của đại sứ Martin được tác giả trích theo Frank Snepp (Snepp, sđd, trang 67), nhưng trong đoạn văn nguyên thủy, Snepp không viết gì về chuyện mỗi lần ông Martin uống rượu ông đều thú thật với cha ông.

Tác giả không nhất thiết phải thêm vào đoạn này mà không có chứng cớ." --> Chứng cứ là lời tâm sự duy nhất (posibility) của ông Đại Sứ Hoa Kỳ Martin với tác giả NTH những điều thầm kín chưa bao tâm sự với ai trong những ngày tháng cuối cuộc đời mình; Frank Snepp chưa được nghe lời tâm sự này cũng không ý nghĩa là chuyện này không có hay vô căn cứ .

Còn việc McNamara có tham vọng vao chiếc ghế của World Bank hay không thì chỉ một minh McNamara tự biết ... không có hồi ký nào, sách vở nào có thể chứng minh điều này chính xác . Bởi vì ngay cả McNamara có viết hồi ký (hồi ký không hẵn là lời xưng tội và tiết lộ 100% những điều hay ý đồ tham vọng mình đã có). Vì không lý lẽ nào mình nói lên tham vọng cá nhân của mình cho sự hy sinh cả hàng chục ngàn sinh linh người lính Hoa Kỳ trong cuộc chiến Việt Nam? Vụ án nổi tiếng giết vợ và tinh nhân của OJ Simpson tại Hoa Kỳ: có ai bảo đảm rằng OJ Simpson là thủ phạm chính tay giết vợ?

Bài kiểm sách của ông Phong dầu sao cũng có sự đóng góp và chia sẻ vì cuộc chiến Việt Nam có quá nhiều sự kiện phức tạp . Và chỉ có nhân chứng lịch sự mới chia sẽ và hiểu được phần nào đó của cuộc chiến. Lịch sử thì cần có nhân chứng và di tích ghi lại nhưng điều sách vở hay nhân chứng ghi lại cũng là chừng mực, giới hạn thôi.

Nguyen Diep, Houston, Texas
Cuốn sách rất có giá trị vì nếu không thì tác giả đâu có thành công khi open sách tại thành phố Houston.

Nguyen Nam, Sài Gòn
Tôi đã đọc hồi ký của Manamara, đúng là ông Manamara chẳng hề biết chức vụ Giám đốc NHTG khi ông ta phải từ chức Bộ trưởng Quốc phòng để giảm áp lực về sự tham gia của Hoa Kỳ vào cuộc chiến tranh VN. Ông Nguyễn Tiến Hưng nói ông Manamara phải tăng quân vào Việt Nam để làm vừa lòng TT Ford và để nhận chức vụ Giám đốc NHTG là không có căn cứ và không phù hợp với tư duy của một người lãnh đạo. Những tác phẩm như của ông Nguyễn Tiến Hưng không có giá trị về mặt lịch sử.

Nguyen Vi, Vancouver, Canada
Tôi thích đọc lời bình luận sách nhưng tôi cũng muốn biết credentials của critics. Vậy ông Nguyễn Kỳ Phong là ai? Xin tác giả ghi vài dòng về thành tích của mình trước khi nhập đề. Dù quyển KĐMTC có giống quyển HSMĐDL nhưng tác giả đã cho rằng ông ta nói lên tiếng nói của vài người cho đến chết chưa lên tiếng về vấn đề lịch sử này.

Chúng ta nên cho mọi người có liên quan đến lịch sử có tiếng nói để đóng góp cho chính xác. Lịch sử cần chính xác chứ không cần viết cho người đọc thích thú. Lịch sử không phải là tiểu thuyết. Về lịch sử, tôi đọc tất cả, luôn cả lời bình luận. Cám ơn.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Kỳ Phong
Tôi sinh năm 1956, là sinh viên Đại học Văn khoa trong những ngày cuối cùng của Sài Gòn và thuộc nhóm đầu tiên di tản sang Hoa Kỳ trong những ngày tháng Tư năm 1975. Sang Mỹ tôi học triết học và dành thời gian nghiên cứu quân sự. Tôi là tác giả bộ sách hai cuốn 'Người Mỹ và Chiến tranh Việt Nam' và dịch giả cuốn 'Những Ngày Cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa' (The Final Collapse) của Đại tướng Cao Văn Viên. Tôi cũng viết các bài bình luận về chính trị và quân sự cho các tạp chí cho người Việt Nam trên đất Mỹ.

Tran Minh, Việt Nam
Tôi vừa đọc xong sơ sơ bài viết này. Tôi nghĩ khi đọc lại những tư liệu lịch sử một người bình thường chỉ đánh giá được giá trị của nó khi so sánh với thực tế mà mình đã từng chứng kiến, trải nghiệm từ hoàn cảnh khách quan. Vậy thì chưa chắc những gì mà ông Nguyễn tiến Hưng viết đã làm cho tôi bị chấn động.

Có lẽ tôi là người trẻ lớn lên sau cuộc chiến đứng ngoài chăng? Cũng có thể! nhưng có chắc là thế hệ sau chiến tranh như tôi không thể nghe hoặc đọc những gì mình muốn biết về cuộc chiến hay không? Khi nào thì ta có thể cho đó là một "mamo", tức là thông tin nội bộ? Một tờ báo như tờ báo Time có phải bị kết tội không khi để rò thông tin nội bộ ra bên ngoài khi mà tin tức ấy thông tư ấy chỉ được lưu hành ở mức độ hạn chế?

 Time có tội lỗi gì không khi tự biến mạng lưới thông tin báo chí của mình thành mạng tình báo không công cho VC?
 

Trong tất cả các thông tin mà Time có lúc bấy giờ có vô số những điều nhảm nhí mà cũng kèm theo những tin tức vô giá từ Nhà Trắng, Quốc Hội và Lầu Năm Góc. Rồi những thông tư ấy lại được lưu hành tới các văn phòng của Time trên khắp thế giới và lẽ dĩ nhiên là tới văn phòng của họ ở Sàigòn. Trong tờ báo "The Newyorker" ra ngày 4-7-2005 có đăng một số tranh cãi của độc giả trước kia đã từng làm cho Time ở Sàigòn, tả lại những hành động của một điệp viên VC trá hình làm nhà báo là Pham Xuan An khi anh ta bí mật thu thập tin tức bao gồm những thông tư mật từ tướng William Westmoreland, Creighton Abrams, Cabot-Lodge, Ellsworth Bunker và thường là những lịch trình của các cuộc hành quân và chiến lược cho những tuần sắp tới.

Time có tội lỗi gì không khi tự biến mạng lưới thông tin báo chí của mình thành mạng tình báo không công cho VC? Khi đã là điệp viên lý do gì mà sau này Time còn hỗ trợ cho con của Pham Xuan An 32.000 đôla để học ngành báo chí ở đại học North Carolina?

Độc giả của tờ báo The Newyorker đã chất vấn như thế và hỏi ngược lại tại sao những người Mỹ phục vụ tại VN đã hy sinh trong cuộc chiến con cái gặp khó khăn về tài chính lại không được giúp đỡ mà lại giúp con kẻ thù người gián điệp khoác áo nhà báo chứ không mang phẩm cách của một nhà báo thực thụ? Hành động ấy theo tôi một ngườ VN phải chăng là để lấp liếm những tội lỗi hớ hênh sai lầm của họ với chính tổ quốc của mình, cũng như những người Mỹ và VNCH đã hy sinh trong cuộc chiến? Trần Minh. Tôi không viết tên ông An có dấu vì tôi đọc bài báo từ tiếng Anh nên không rõ là An hay Ân nên để nguyên hiện trạng. Dạo này tải BBC rất chậm và khó. Cho nên không chắc tôi sẽ vào thường xuyên và đóng góp ý kiến thường xuyên được. Mong các bạn vui và có hứng khởi để phục vụ độc giả.

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
Đài BBC có thể biên tập lại ý kiến của quí vị và không bảo đảm tất cả thư đều được đăng.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
 
 
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân