Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
04 Tháng 8 2005 - Cập nhật 12h20 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Ngày định mệnh ở Hiroshima tháng 8.1945
 

 
 
Phi đoàn Enola Gay
Nhóm phi công của chiếc phi cơ Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima
Khi còn ở Việt nam, tôi đã được đọc bản dịch tiếng Việt từ tác phẩm của một bác sĩ Nhật viết về vụ thả bom nguyên tử ở Hiroshima.

Tới Nhật Bản đã 25 năm, tôi vẫn chưa có dịp nào viếng thăm thành phố lịch sử này, vì ở đó hầu như chỉ có vài người Việt sinh sống, và lại cách xa Tokyo chỗ tôi ở khoảng 1000 km về phía Nam.

Nhân có hai cụ thân sinh tôi từ Hoa Kỳ qua thăm năm 1995, tôi thu xếp công việc để đi một chuyến, thăm Kobe (Thần Hộ) và Hiroshima. Nếu đi thẳng bằng xe lửa tốc hành Shinkansen (Tân Cán Tuyến), tốc độ khoảng 250 km/giờ, thì mất độ 4 giờ 30 phút.

Hiroshima là một thành phố kỹ nghệ và cảng quan trọng, với ba mặt là núi non bao quanh như một lòng chảo, phía Nam hướng ra biển, trở thành một trong những mục tiêu quân sự mà Hoa Kỳ chọn lựa đánh phá nhằm triệt hạ tiềm năng chiến tranh của Nhật Bản.

Tin tức khí tượng cho hay bầu trời Hiroshima ngày 6/8 trong sáng và ít mây, rất tiện cho việc thả bom, và quan sát kết quả của một loại vũ khí mới, tuy đã thử nghiệm, và biết là rất ghê gớm, nhưng chưa rõ sẽ tác hại đối với con người, và cơ sở vật chất tới đâu. Các yếu tố đó chính là "định mệnh" dành cho Hiroshima.

Lúc 7 giờ 09 sáng ngày 6/8/1945, thành phố báo động "vàng", là dấu hiệu có máy bay địch bay tới, và báo động chấm dứt lúc 7 giờ 31 phút. Mọi người yên chí là không có gì nguy hiểm sẽ xảy ra cả. Tới 8 giờ 15 sáng, Chugoku Gunkanku (Trung Quốc Quân Quản Khu, Trung Quốc ở đây là địa danh vùng Nam Honshu (Bản Đảo) của Nhật Bản chứ không phải nước Trung Hoa) báo động: "Có ba máy bay lớn của địch xuất hiện ở trên bầu trời Saijo (Tây Điều), và đang tiến về phía Tây, cần phải cảnh giác nghiêm trọng".

Sau này được biết đó là chiếc B29 mang danh Enova Gay chở bom nguyên tử và hai chiếc đồng hành có nhiệm vụ chỉ huy và quan sát. Tuy báo động như vậy, nhưng phía quân sự chưa kịp có phản ứng, không có máy bay nào lên nghênh cản.

 Sự tàn phá của bom nguyên tử không chỉ là những hình ảnh ghê gớm nhất thời đó, mà sự tác hại về phóng xạ của nó còn kéo dài mãi tới ngày nay
 
Đỗ Thông Minh

Trong khi khoảng 320.000 người dân và 40.000 quân nhân của thành phố vừa bắt đầu một ngày làm việc thì bỗng nhiên ánh sáng chói lòa chiếu tới, và tiếp theo bằng một tiếng nổ kinh hồn như trời sa đất xụp vang lên. Ngay khi phát nổ, tức vào thời điểm khởi đầu (zero time), quả bom tạo ra nhiệt độ khủng khiếp, lên tới 5.000.000 độ C trong 1/1.000.000 giây đầu, sau đó xuống 300.000 độ C trong 1/10.000 giây kế tiếp, làm phát sinh ánh sáng chói lòa trên.

Nóng hơn mặt trời

Địa điểm ngay bên dưới nơi bom nổ ở cao độ 580 mét, được gọi là tâm nổ hay bộc tâm (hypocenter). Sức ép mãnh liệt do không khí bị đốt bành trướng thành một cơn cuồng phong với tốc độ 400 mét/giây đã biến cả thành phố rộng lớn, với 92% của khoảng 76.000 căn nhà bỗng chốc không chỉ vỡ tan thành đống gạch vụn mà còn bay biến đi mất. Cổ thành Hiroshima rất kiên cố, cách tâm nổ khoảng 700 mét mà không còn lại dấu tích nào. Sức ép cực mạnh còn làm cho mặt đất vùng tâm nổ bị lún xuống hàng tấc.

Hình chụp bom nguyên tử nổ ở Hiroshima

Độ 1/10.000 giây sau, hiện ra trái cầu lửa "ác ma" khổng lồ đường kính khoảng 280 mét, như một mặt trời nhỏ, với sức nóng 4-5000 độ C kéo dài trong khoảng 10 giây. Trái cầu lửa này nhìn từ mặt đất thấy sáng gấp 10 lần mặt trời, nên từ xa đến 9 km vẫn có thể nhìn thấỵ Sức nóng khủng khiếp ấy đã đốt cháy tất cả những gì còn lại trong vòng bán kính 2000 mét tính từ tâm nổ (tổng cộng khoảng 13 km2).

Với nhiệt độ này, mái nhà bằng sành cách tâm nổ 600 mét cũng bị sôi chảy ra, cửa kính cách tâm nổ 1000 mét cũng bị chảy rạ Khi trái cầu lửa vừa tắt lịm đi thì khói bốc lên, phần trên cuộn lại, và tỏa rộng thành hình cây nấm nhân tạo khổng lồ, dần dần vươn cao tới khoảng 10.000 mét. Cây nấm tồn tại trong khoảng từ 20 đến 30 phút rồi tan dần, bay về hướng Tây Bắc.

Sau đó không lâu là cơn mưa nước đen, do sự kết hợp bởi khói của cây nấm và mây từ trên trời đổ xuống, khiến bầu trời bỗng dưng tối lại, nhiệt độ xuống thấp (hiện tượng này gọi là "mùa đông nguyên tử"), cõi trần gian bên dưới đang đầy cảnh chết chóc càng thêm thê lương ảm đạm.

Địa ngục trần gian

Người chết la liệt, người bị thương rên xiết khắp nơi, nhiều người quần áo bay đi đằng nào mất, nhiều người bị phỏng nặng khiến da tuột từng mảng lớn, có người bị sức nóng làm cháy cụt hết những đầu ngón tay, ai cũng kêu gào khát nước. Cảnh một nữ giáo viên dắt đoàn nữ sinh tiểu học tất cả đều trần truồng đi giữa thành phố chết chóc khiến người xem không ai cầm được nước mắt.

Tiếng kêu cứu khắp nơi nhưng không còn ai rảnh tay để giúp đỡ người khác nữa. Nhiều người nóng quá chịu không nổi, nhảy đại xuống dòng sông. Sự tàn phá khủng khiếp này có thể nói vượt mọi dự tưởng trước đó về thảm kịch của nhân loại, về địa ngục trần gian. Sau đó, việc hỏa táng các xác chết phải kéo dài cả tháng trời.

Ánh sáng và sức nóng khủng khiếp chiếu tới còn để lại những vết tích chưa từng có, đó là những bóng đen của người hay vật nổi trên nền trắng hay ngược lại, in trên vách tường hay mặt đường.

Sự tàn phá của bom nguyên tử không chỉ là những hình ảnh ghê gớm nhất thời đó, mà sự tác hại về phóng xạ của nó còn kéo dài mãi tới ngày nay. Thật vậy, bom nguyên tử còn phát sinh ra các tia alpha, beta, gamma, và trung tính tử (neutron)... rất nguy hại đối với con người.

Khách tham quan nghe thuyết minh tại khu triển lãm và tưởng niệm ở Hiroshima

Ngay sau vụ nổ, nhiều người có chứng bệnh lạ như nổi mụn toàn thân, rụng tóc, bệnh dịch lan tràn, ruồi nhặng sinh sôi nẩy nở cùng khắp... Vì là những tác hại của phóng xạ mà con người thời ấy chưa biết tới nên không có thuốc men chữa trị hiệu quả, nhiều người chết sau đó vài ngàỵ

Tổng kết có khoảng 75.000 người chết ngay khi bom nổ, và tính tới cuối năm 1945 thì tổng số người chết vì thương tích và phóng xạ là khoảng 140.000 người (90% chết trong hai tuần lễ đầu). Trong số những người bị hại, có cả một số người ngoại quốc, đông nhất là người Đại Hàn, các du học sinh từ Trung Hoa hay Đông Nam Á, và một số nhỏ quân nhân Hoa Kỳ bị bắt làm tù binh.

Thời đó, người dân Nhật Bản đã quen với không khí chiến tranh, và những vụ không tập bằng máy bay B29 của Hoa Kỳ từ vài năm trước. Nhưng với sự tàn phá lớn lao ngoài dự tưởng này không ai hiểu Hoa Kỳ đã dùng vũ khí gì, và biến cố gì đã xảy ra.

Quả bom thả xuống Hiroshima dài khoảng 3,3 mét, đường kính 0,7 mét, nặng khoảng 4 tấn, có sức tàn phá tương đương 15.000 tấn chất nổ TNT, là loại bom uranium (U-235), với tục danh "Little Boy" vì thon nhỏ, được thả và cho nổ từ trên cao để tạo ra sự tác hại lớn nhất. Trong quả bom này, chỉ có khoảng 1 kg U-235 mà thôị

Nhật Bản tuy bị thiệt hại nặng nề ở Hiroshima, nhưng vẫn còn bưng bít dư luận trong nước, chính phủ còn tung tin Nhật Bản cũng có vũ khí tương tự để đối kháng, và muốn tiếp tục cầm cư.. Phía Hoa Kỳ thì muốn sớm chấm dứt chiến tranh để tiết kiệm xương máu, vì qua các trận địa chiến ở Okinawa (Xung Thằng)... quân nhân và dân chúng Nhật đã chiến đấu hầu như đến người cuối cùng gây thiệt hại rất nặng cho Hoa Hỳ.
Tiếp đến Nagasaki ba ngày sau

Hình chụp bom nguyên tử nổ ở Nagasaki ngày 9.08.1945

Ba ngày sau vụ thả bom nguyên tử xuống Hiroshima, lúc 11 giờ 2 phút ngày 9/8, Hoa Kỳ đã thả trái bom nguyên tử thứ hai xuống thành phố cảng, chuyên về kỹ nghệ đóng tàu Nagasaki ở phía tây của đảo Kyushu (Cửu Châu), phía nam Nhật Bản. Nagasaki (Trường Kỳ) là cửa ngõ rất quan trọng của Nhật để giao thương bằng tàu với thế giới, nhất là Á Châu và Âu Châu, từ thế kỷ 16, người Bồ Đào Nhà đã tới đây buôn bán và truyền đạo Thiên Chúa Giáo.

Tâm nổ là thượng không của chi lưu sông Shimo No Kawa (Hạ Xuyên). Trái bom lần này cũng gây tác hại lớn lao, với 73.884 người chết và 74.909 người bị thương, trong tổng số dân cư khoảng 240.000 người, khoảng 6,7 km2 nhà cửa bị tàn phá hoàn toàn, chiếm 1/3 nhà của thành phố. Quả bom thả ở Nagasaki tuy lớn hơn quả thả ở Hiroshima, nhưng sức tác hại ít hơn vì địa điểm thả hơi xa khu dân cư, và tại một vùng địa hình dài và hẹp.

Quả bom thả xuống Nagasaki là loại bom plutonium (Pu-239), dài khoảng 3,25 mét, đường kính 1,52 cm, nặng khoảng 4,5 tấn, tương đương 21.000 tấn TNT, với tục danh "Fat Man" vì mập tròn, được thả và nổ ở cao độ 500 mét.

Năm 2005, nhân kỷ niệm 60 năm thả bom nguyên tử, bà Genet, cháu của khoa học gia James Conant, người đã tham gia chương trình chế tạo bom nguyên tử đầu tiên của Hoa Kỳ đã cho xuất bản cuốn sách nói về chân dung các khoa học gia thời đó. Theo bà thì vì chuyện chế tạo bom nguyên tử, ông nội bà đã bị khổ tâm cho đến hết đời và việc thả trái bom thứ 2 xuống Nagasaki là không cần thiết. Phải chăng, nếu ông nội bà có quyền quyết định thì đã cứu được khoảng 200.000 người?

Nhật đầu hàng Đồng Minh

Bia đánh dấu vụ thử nguyên tử Trinity ở bang New Mexico, Hoa Kỳ

Sau trái bom nguyên tử thứ hai nổ ở Nagasaki, Nhật Bản thấy sẽ tiếp tục bị thiệt hại nặng nề mà vô phương chống đỡ, vòng cầm cự đang bị thu hẹp dần, quân đội Hoa Kỳ cũng đang chuẩn bị đổ bộ lên chính quốc sau khi chiếm Okinawa.

Nên ngày 14/8/1945, Nhật Hoàng Hirohito (Dụ Nhân), hiệu là Showa (Chiêu Hòa) lần đầu tiên lên tiếng trên đài phát thanh, tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Bằng giọng nói cảm động, Nhật Hoàng kêu gọi quốc dân đầu hàng, và nhẫn nhục chờ đón những ngày đen tối chưa từng có sắp đến. Ngay sau khi Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng, một số sĩ quan trẻ cấp tá vẫn còn hăng máu, muốn tiếp tục chiến đấu đã âm mưu đảo chính nhưng không thành. Một số quân nhân và thường dân khác đã đến trước hoàng cung tự sát để tỏ lòng trung thành với Nhật Hoàng, và tránh nỗi nhục bị chiếm đóng.

Lời tuyên bố đầu hàng của Nhật Hoàng là dấu hiệu chấm dứt chiến tranh giữa Hoa Kỳ (cùng các nước Đồng Minh) với Nhật Bản, cũng đồng thời chấm dứt Thế Chiến Thứ Hai, vì Đức Quốc đã đầu hàng quân đội Đồng Minh trước đó.

BBC sẽ tiếp tục giới thiệu đến quý vị các bài viết của ông Đỗ Thông Minh như Phi công cảm tử Kamikaze, Chế độ quân phiệt Nhật, Nước Nhật từ sau Thế Chiến Hai, Dư luận về bom nguyên tử v.v.

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
Đài BBC có thể biên tập lại ý kiến của quí vị và không bảo đảm tất cả thư đều được đăng.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
 
 
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân