Ngôi sao quần vợt TQ Li Na giải nghệ

Li Na và Serena Williams Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Li Na về nhì sau Serena Williams ở giải Vô địch Hiệp hội Quần vợt nữ ở Istanbul năm 2013.

Li Na, con át chủ trong làng quần vợt Trung Quốc, tuyên bố giải nghệ.

Nói với bạn bè và những người hâm mộ bằng tiếng Anh và tiếng Trung Quốc, cô dẫn chấn thương đầu gối như là lý do chính của việc giải nghệ.

"Ở tuổi 32, tôi sẽ không thể thi đấu ở mức cao nhất nữa. Môn thể thao này quá cạnh tranh nếu không thể chơi hết khả năng của mình ở mức 100%", cô nói.

Tuyên bố này chấm dứt một sự nghiệp rạng rỡ của Li Na, người đầu tiên và là phụ nữ châu Á duy nhất giành chiến thắng tại một giải Grand Slam khi cô nâng chiếc cúp vô địch Pháp mở rộng vào năm 2011.

Tiếp sau đó là chiến thắng tại giải Úc mở rộng năm 2014, và đưa cô lên đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng thế giới, vị trí cao nhất cô từng đạt được.

Chơi quần vợt với tốc độ và sức mạnh trên sân và có khả năng lôi cuốn người xem ngoài sân, Li Na sẽ được hàng triệu người ở Trung Quốc và trên toàn thế giới nhớ tới về sức hấp dẫn cá nhân, lẫn tính cách nói chuyện thẳng thắn và tính hài hước cũng như kỹ năng quần vợt của cô.

Cô là một ví dụ hiếm hoi trên phương diện một ngôi sao thể thao từ Trung Quốc, người đã thu hút khán giả vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Một mình một đường

Sinh ra tại thành phố Vũ Hán ở miền trung Trung Quốc năm 1982, Li Na bắt đầu chơi quần vợt khi lên 8 tuổi và đã nổi lên nhanh chóng.

Cô trở thành tay quần vợt chuyên nghiệp vào năm 1999 và được đào tạo trong hệ thống vận động viên ưu tú của Trung Quốc chuyên tuyển chọn tài năng trẻ và biến họ thành những vận động viên có tiềm năng đoạt huy chương vàng trên trường quốc tế qua viêc đào tạo nghiêm ngặt và hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của hệ thống này.

Li Na là một cây vợt quan trọng trong đội tuyển quốc gia, nhưng theo báo chí Trung Quốc, cô không hài lòng với cách huấn luyện. Cô cũng nói phần thưởng tài chính cần gắn thành công của các vận động viên.

Sau Olympic Bắc Kinh năm 2008, Li Na đã có một quyết định làm thay đổi hẳn cuộc đời cô; năm 2009 cô rời khỏi đội tuyển quốc gia với ba đồng đội và bắt đầu bước vào một con đường khác nhau để dẫn tới thành công, hay theo cách nói ở Trung Quốc là "bay solo".

Nó có nghĩa là cô được tự do thuê huấn luyện viên riêng của mình, tự thu xếp việc luyện tập và thi đấu, và giữ tiền thưởng khi tranh giải cho riêng mình.

Việc này được xem là một động thái liều lĩnh; Li Na và chồng cô đã chuẩn bị trong trường hợp xấu nhất – sẽ phải dùng tới tất cả số tiết kiệm của mình mà vẫn chẳng đi đến đâu.

Tuy nhiên, quyết định này đã được đền bù.

Năm 2010, Li Na vào đến bán kết giải Úc mở rộng, và cũng lọt vào top 10 trong bảng xếp hạng. Cô trở thành một cây vợt dày dạn hơn, và cuối cùng đã đoạt giải Pháp mở rộng vào năm 2011.

Thành tích này của cô được ca ngợi ở Trung Quốc và trên thế giới, nhưng tính cách nói thẳng của cô ấy đã khiến cô gặp rắc rối với cơ quan thể thao của Trung Quốc và một số bộ phận trong giới truyền thông.

Tại cuộc họp báo sau thắng lợi của cô tại Paris năm 2011, cô cảm ơn những người trong ê-kíp của mình, các nhà tài trợ và những người tổ chức giải, nhưng đã không cảm ơn hay nhắc gì đến Tổ quốc quê hương mình, một điều bất thường với một ngôi sao thể thao từ Trung Quốc.

'Mang nợ đất nước?'

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Li Na là cây vợt nữ châu Á đầu tiên từng đoạt được một giải Grand Slam.

Một năm sau đó, tại một cuộc họp báo khác, Li Na nói rằng cô chơi quần vợt không phải vì đất nước mình mà cố gắng hết sức để làm tốt một công việc.

Những tuyên bố này đã có tác dụng ngược. Một số người ở Trung Quốc chỉ ra rằng cô mang nợ đất nước vì mình với những thành tựu mà cô đạt được và nói rằng cô không yêu nước.

Nhưng những người khác đã lên tiếng bảo vệ cô và nói rằng trước hết cô là một cầu thủ quần vợt và chẳng cần phải cảm ơn đất nước khi mà cô cần tiền thưởng thắng giải cho những người trong ê-kíp đã hậu thuẫn cô.

Năm 2013, Li bị loại khỏi giải Wimbledon ở vòng tứ kết. Trước trận đấu, cô được một nhà báo Trung Quốc hỏi cô có cảm thấy bị áp lực khi đại diện cho đất nước Trung Quốc, cô đã hỏi lại:

"Tại sao tôi lại phải cảm thấy áp lực về điều đó?"

Tờ báo chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc, tờ Nhân dân Nhật báo, đã nói tới vấn đề này, và cảnh báo Li Na rằng các ngôi sao thể thao không nên để cá tính tự do phát triển mà không có giới hạn; Hãng Tân Hoa Xã chỉ ra rằng những câu nói của Li Na có xu hướng làm tổn thương người khác.

Tuy nhiên không phải ai cũng đồng ý với điều đó. Trong một bài báo trực tuyến được lưu truyền rộng rãi mang tên "Nhân dân Nhật báo không đủ tư cách để dạy Li Na cách cư xử", tác giả đã chỉ ra rằng ngay khi một ai đó thách thức hệ thống thể thao của Trung Quốc là sẽ phải chịu tất cả các loại chỉ trích.

Một blogger nổi tiếng, Li Chengpeng, đi xa hơn:

"Ngay cả các nhà lãnh đạo đất nước này cũng không thể nói rằng họ thực sự có thể nhận gánh trách nhiệm của cả một quốc gia trên vai mình thì tại sao một ngôi sao thể thao lại phải làm điều đó?

"Hành động tốt nhất thể hiện chủ nghĩa yêu nước là giành chiến thắng chứ không phải hô vang các khẩu hiệu."

Di sản thể thao

Không ai chối cãi Li Na là người đã khiến môn quần vợt trở nên phổ biến hơn ở Trung Quốc, và cô tự hào viết trong bức thư ngỏ thông báo giải nghệ của mình:

"Trong năm 2008, có hai giải quần vợt nữ chuyên nghiệp tại Trung Quốc.

"Ngày nay có 10 giải, một trong số đó là ở Vũ Hán, quê hương của tôi.

"Đối với tôi điều đó thật đặc biệt."

Cô đã nói chuyện với BBC nhiều lần.

Hồi tháng Sáu năm 2013, phóng viên BBC tiếng Trung hỏi liệu những điều gây tranh cãi bên ngoài sân thi đấu có ảnh hưởng đến khả năng thi đấu trên sân của cô không, Li Na đáp:

"Bạn không thể luôn luôn để ý nhiều tới những gì người khác nói về bạn.

"Tất cả phụ thuộc vào cách bạn nhìn nhận nó như thế nào."

Lối suy nghĩ chỉ chú tâm vào một việc như vậy có thể giải thích lý do tại sao cô đã có thể chống trả trước rất nhiều bất lợi và những tranh cãi trên con đường sự nghiệp của mình, để đạt được sự công nhận trong giới quần vợt và giành được tình cảm của rất nhiều người hâm mộ.

Nay thế giới có thể sẽ phải chờ đợi một thời gian dài trước khi có thể được thấy một ngôi sao thể thao từ Trung Quốc như Li Na.

Bản quyền hình ảnh AP

Tin liên quan