Tokyo sẽ học gì từ Olympic Rio?

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Lễ bế mạc Olympic Rio 2016

Khi Olympic mùa hè 2016 ở Rio bế mạc, cũng là lúc mọi người hướng sự chú ý đến sự chuẩn bị cho Olympic Tokyo 2020. Ban tổ chức Olympic Rio phải giải quyết một loạt khó khăn như an ninh, xử lý nước và ngân sách. Vậy đâu là những bài học mà Tokyo có thể rút ra từ Rio?

Kinh phí tổ chức.

Thường các thành phố đăng cai luôn chi tiêu quá kinh phí được cấp và Rio cũng không phải ngoại lệ.

Kinh phí ban đầu được tính vào khoảng 3 tỉ đôla – theo nghiên cứu từ Đại học Oxford- nhưng thực tế đã vượt hơn 50%, ở mức 4,6 tỉ đôla.

Cho đến khi gần kết thúc, số phận của Paralympic, thường diễn ra ngay sau Olympic, vẫn chưa biết sẽ như thế nào vì thiếu hụt ngân sách. Thông tin mới nhất cho biết sự kiện vẫn sẽ diễn ra nhưng sau khi đã có sự cắt giảm lớn đối với kinh phí tổ chức.

Vậy nên, bài học đầu tiên từ Rio là phải có sự kiểm soát kinh phí một cách chặt chẽ. Nhưng dường như Nhật Bản đã phạm phải sai lầm cơ bản này.

Kinh phí tổ chức cho Olympic Tokyo, theo ước lượng, đã nhiều hơn con số ban đầu gấp sáu lần, trong khi cuộc tranh tài vẫn còn bốn năm nữa mới diễn ra.

Tính đến nay, Olympic mùa hè có kinh phí tổ chức cao nhất vẫn là London, vào năm 2012, với tổng chi phí hết 15 tỉ đôla. Trong khi đó, Olympic mùa đông ở Sochi, Nga, có kinh phí còn cao hơn, khoảng 22 tỉ đôla.

Lên kế hoạch tổ chức.

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Thiết kế mới cho sân vận động Olympic của kiến trúc sư Nhật Kengo Kuma

Olympic Rio 2016 xảy ra một vài sự cố, ví dụ như sự than phiền của các đoàn vận động viên về chuyện làng Olympic, là nơi nghỉ của vận động viên, chưa sẵn sàng.

Hoặc sự cố một hồ bơi có nước màu xanh đậm như một đầm lầy.

Những sự cố này đều là những bài học cần phải lưu ý. Và nếu không thể kiểm soát kinh phí tổ chức, thì ít nhất, ban tổ chức cũng phải kiểm soát để cuộc tranh tài diễn ra đúng như lịch trình. Mọi người sẽ không thể có ấn tượng tốt nếu như tin tức về những ngày đầu của cuộc thi Olympic lại nói về sự cố nguồn nước, thay vì nói về những huy chương đạt được trong thi đấu.

Hiệu quả của ban tổ chức chỉ được đánh giá chính xác khi cuộc tranh tài thực sự diễn ra, nhưng với Tokyo thì đã có nhiều sự cố ngay từ bây giờ.

Đầu tiên, ban tổ chức phải hủy bỏ logo một thời gian ngắn sau khi công bố, vì cáo buộc ăn cắp ý tưởng. Một nhà hát ở Liege, Bỉ, có một logo tương tự và được sử dụng từ nhiều năm nay, đã đệ đơn kiện.

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Logo mới của Olympic và Paralympic Tokyo 2020

Vì vậy ban tổ chức phải chọn một logo mới cho Olympic Tokyo 2020.

Thực tế, còn rất nhiều vấn đề khác, chứ không chỉ sự cố về logo. Sân vận động Olympic, ban đầu được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng người Anh, gốc Iraq, Zaha Hadid, là người vẽ sân vận động có hình dáng như một phi thuyền không gian.

Tuy nhiên, dự án này, nếu tiến hành sẽ tốn đến 252 tỉ yen, tương đương 2,5 tỉ đôla, khiến sân vận động này trở thành một trung tâm thể thao đắt nhất thế giới.

Sau nhiều tranh cãi, dự án bị bãi bỏ, Bộ trưởng Giáo dục và Thể thao của Nhật phải từ chức và thay vào đó là dự án mới, theo thiết kế của kiến trúc sư người Nhật Kengo Kuma.

Mặc dù chi phí dự trù là 149 tỉ yên, nó vẫn rẻ hơn nhiều so với thiết kế ban đầu của kiến trúc sư người Anh.

An ninh và tình trạng tội phạm

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Thị trưởng Tokyo Yuriko Koike nhận lá cờ Olympic tại Rio hôm bế mạc

An ninh và tình trạng tội phạm là những mối lo chính tại Brazil, do nước này có tỉ lệ các vụ án mạng ở mức cao nhất thế giới, dù Rio không nằm trong những thành phố tệ nhất.

Nhưng tình trạng trấn lột, cướp giật và sự an toàn của vận động viên, cũng như người hâm mộ luôn là sự lo ngại lớn nhất của ban tổ chức trước khi cuộc tranh tài diễn ra.

Hội đồng tư vấn về an ninh của Mỹ tại hải ngoại (OSAC) đánh giá tình trạng tội phạm của Rio ở mức “nghiêm trọng”. Nghĩa là “Tại Rio, cướp giật, trấn lột, trộm cắp và bạo lực đối với người nước ngoài và người Brazil là như nhau. Tội phạm ở đây rất táo bạo và phức tạp, đòi hỏi du khách phải hết sức cảnh giác đối với xung quanh. Các tội phạm có yếu tố bạo lực (giết người, bắt cóc, cướp xe, cướp có vũ khí và ăn trộm) thường xuyên xảy ra.”

Bên cạnh đó, còn là nỗi lo về dịch bệnh do virus Zika gây nên, mặc dù ban tổ chức và Tổ chức Y tế Thế giới đã làm mọi cách để trấn an người hâm mộ và vận động viên.

Đối với Tokyo, tổ chức OSAC đánh giá mức độ tội phạm là “thấp”, nhấn mạnh “tình trạng phạm tội rất hiếm nhưng có xảy ra”.

Tuy nhiên, vấn đề an ninh luôn là ưu tiên hàng đầu đối với các sự kiện có số lượng người tham dự lớn và sẽ luôn được ban tổ chức Olympic Tokyo để ý.

Tin liên quan