Phụ nữ cần nghề phụ hơn đàn ông?

You don't have to quit your day job - you can start small and build to something bigge Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bạn không cần phải bỏ việc đang làm mà có thể khởi đầu bằng việc xây dựng các mối làm ăn nho nhỏ

Ashland Viscosi đang làm một công việc toàn giờ trong ngành phát triển và tiếp thị tại Austin Film Society (AFS) ở Texas khi một người quen giới thiệu cho bà một công việc bán thời gian tư vấn cho các hãng sản xuất phim độc lập.

Viscosi đã từng nghĩ đến chuyện tìm việc làm phụ, và công việc mới này cho phép bà thử khả năng kinh doanh độc lập của mình.

Chỉ trong sáu tháng bà đã rời công việc toàn thời gian ở AFS và sáu tháng sau bà đã bắt đầu công ty riêng, Creatives Meet Business - với một loạt video và chương trình phát sóng giúp những người làm việc trong lĩnh vực sáng tạo phát triển kỹ năng kinh doanh.

Rời công việc toàn giờ để theo đuổi một cơ hội mới nghe có vẻ đầy rủi ro, nhưng Viscosi giờ đây cảm thấy hạnh phúc hơn rất nhiều vì không còn phải phụ thuộc vào bất cứ ai.

"Tôi thích kiểm soát mọi thứ trong cuộc sống của mình," bà nói. "Tôi không bao giờ muốn đánh mất điều này một lần nữa."

Nhiều chuyên gia khuyên rằng chúng ta nên đi theo con đường của Viscosi. Họ nói người lao động nên theo đuổi những khoản đầu tư riêng để có nguồn thu phụ và mang lại cho mình sự ổn định về lâu dài.

Một số chuyên gia cho rằng khác với đàn ông, phụ nữ dễ gặp nhiều trở ngại trong sự nghiệp khi đã lớn tuổi và vì vậy, một công việc phụ sẽ trở nên cần thiết hơn.

Gió đổi chiều

Người ta thường quá tin tưởng rằng công việc chính ở nơi công sở của mình sẽ giúp mang lại cho họ sự ổn định về tài chính mà không dự đoán được những đợt cắt giảm hoặc các bất lợi khác, Nely Galan, cựu chủ tịch của mạng lưới tiếng Tây Ban Nha tại Mỹ, Telemundo, và tác giả cuốn Self Made: Becoming Empowered, Self-Reliant and Rich in Every Way, nói.

"Năm 2008 đã thay đổi tất cả mọi thứ," Galan nói. Cuộc khủng hoảng tài chính đã ảnh hưởng tới các nền kinh tế trên thế giới và "việc tăng cường kỹ năng kinh doanh trở nên cần thiết vì rất nhiều người bị mất việc."

Bản quyền hình ảnh Nely Galan
Image caption Bà Nely Galan nói phụ nữ gặp nhiều khó khăn hơn nam giới trong vấn đề ổn định công việc, cho nên càng cần có nghề phụ

Một báo cáo tháng Một năm 2016 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự đoán 5 triệu việc làm nữa sẽ bị mất từ 2017 đến 2020 tại 15 nền kinh tế lớn nhất.

Galan tin rằng phụ nữ dễ bị ảnh hưởng hơn khi gió đổi chiều, và điều này khiến việc tìm nguồn thu nhập phụ trở nên quan trọng hơn đối với họ, đồng thời mang lại sự ổn định về lâu dài.

Khoảng cách thu nhập giữa hai giới không phải là điều mới và ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy công việc ở chốn văn phòng càng ngày càng không thích hợp với phụ nữ, từ khía cạnh tài chính cho đến những giới hạn mà họ vấp phải do định kiến.

"Chúng ta không thay đổi đủ nhanh để tạo thuận lợi cho phụ nữ," Galan nói.

Những phụ nữ lớn tuổi hơn thường dễ có nguy cơ bị mất việc và khó tìm việc mới hơn, Lauren Stiller Rikleen, Chủ tịch Viện nghiên cứu về Lãnh đạo Chiến lược Rikleen, nói.

Bà chỉ ra một nghiên cứu năm 2015 trong đó nói rằng những phụ nữ trung niên thường ít được liên lạc lại sau các cuộc phỏng vấn tìm việc hơn những người trẻ hơn. Trong khi đó, tỷ lệ nhận được cuộc gọi lại giữa những người đàn ông tuổi trung niên và trẻ hơn lại giống nhau.

Sau khi nói chuyện với hàng trăm phụ nữ ở độ tuổi 50 và 60, Rikleen cũng nhận thấy nhiều người bà phỏng vấn bị các quản lý của mình hạn chế những vai trò họ có thể được đảm nhận và phải chịu mức lương thấp, ngay cả khi lẽ ra họ phải được cho cơ hội thăng tiến.

Bà cho rằng phụ nữ phải gánh chịu các bất lợi vì định kiến về tuổi tác và giới tính cũng như do sự coi trọng ngoại hình của giới nữ trong xã hội ngày nay.

"Điều đó thật tồi tệ," bà nói.

Tại Hoa Kỳ, những phụ nữ làm việc toàn thời gian chỉ được trả mức lương bằng 80% những người đàn ông làm cùng công việc, theo một nghiên cứu vào tháng 10/2016 của Học viện Chính sách Kinh tế.

Khoảng cách thu nhập trở nên rõ hơn khi phụ nữ gần đến tuổi nghỉ hưu - mức lương thấp hơn đồng nghĩa với khoản tiết kiệm nhỏ hơn, đồng nghĩa với việc phụ nữ gặp nhiều bất lợi về tài chính hơn khi họ ngưng làm việc.

"Nếu bạn không được trả thù lao một cách bình đẳng trong suốt sự nghiệp của mình, bạn sẽ không có nhiều tiền như những đồng nghiệp nam sau khi nghỉ hưu," Rikleen nói.

Bản quyền hình ảnh Lauren Stiller Rikleen
Image caption Lauren Stiller Rikleen nói phụ nữ bị thiệt thòi trong vấn đề bị phân biệt tuổi tác khi đi làm

Kế hoạch dự phòng

Để chống lại sự bất bình đẳng này, người lao động cần có kế hoạch dự phòng, theo Galan, người cho rằng phụ nữ không nên tốn thời gian chờ đợi môi trường công sở trở nên bình đẳng hơn. Thay vào đó, họ nên tìm cách để trở nên độc lập hơn.

Bà cho rằng việc kinh doanh không quá khó và bạn cũng không cần phải nghỉ việc chính. Bà cho rằng bạn có thể bắt đầu ở quy mô nhỏ và liên tục học hỏi rồi dần dần tăng quy mô.

Galan, người đã bắt đầu bán mỹ phẩm Avon từ tuổi 14, cho rằng người lao động nên kiếm nguồn thu phụ bằng 1 tiếng đồng hồ làm thêm mỗi tuần, ngay cả khi điều này chỉ đơn thuần là bán đồ, quần áo hay các món đồ cũ khác qua mạng. Bà cho rằng các nền tảng công nghệ ngày nay có thể giúp chúng ta có nhiều sự lựa chọn trong vấn đề tạo nguồn thu phụ, từ việc lái xe cho Uber hoặc Grab, cho thuê nhà, thiết kế trang web hoặc bán những món đồ thủ công qua mạng.

Mặc dù điều này lúc ban đầu sẽ không mang lại cho bạn nhiều tiền, nhưng nó sẽ giúp bạn có được những bài học quan trọng về vấn đề định giá cũng như tiếp thị.

"Bạn sẽ học cách kinh doanh dù bạn muốn hay không," Galan nói. "Không phải ai cũng sẽ mở công ty, nhưng ai cũng có thể trau dồi kỹ năng kinh doanh."

Những trải nghiệm về kinh doanh đầu tiên của Viscosi đã giúp bà biết mình cần những gì để khởi nghiệp. Nó giúp bà đưa ra những câu hỏi hợp lý và phân tích các cơ hội tốt hơn.

Bản quyền hình ảnh JEALEXphoto
Image caption Ashland Viscosi không cần phải dựa vào người khác nữa sau khi thay đổi công việc, và nay kiếm được nhiều tiền hơn

Giờ đây bà cho biết thu nhập của mình đã cao hơn một chút so với công việc toàn thời gian trước đó. Công việc kinh doanh cũng giúp bà có thu nhập ổn định hơn. Khi một mảng kinh doanh của bà chậm lại, bà có thể dựa vào các mảng khác.

"Nó giúp tôi đa dạng hoá nguồn thu nhập của mình", Viscosi, 31 tuổi, nói.

Giờ đây thu nhập của bà đến từ 3 nguồn chính: Bà giúp các tổ chức tổ chức sự kiện, thu tiền về từ việc tư vấn cho các khách hàng, và khi bà tham gia diễn thuyết với tư cách khách mời.

Từ việc phụ sang việc chính

Đối với một số người, các công việc phụ có thể trở thành việc làm toàn giờ.

Kaley Coffield từng sử dụng kỳ nghỉ hè, khi bà không phải bận bịu với công việc dạy học ở trường tiểu học tại Austin, Texas, để xây dựng Austin Learnshop, công ty kết nối các lớp học với những xưởng thủ công địa phương như xưởng gỗ, nhà máy sản xuất xà phòng hoặc các đầu bếp.

Mặc dù công việc dạy học mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người phụ nữ 31 tuổi này, bà biết rằng nó vẫn có giới hạn nhất định. Bà cũng muốn trau dồi những kỹ năng không thể có được trong công việc dạy học.

Để tập trung vào việc kinh doanh, bà đã nghỉ dạy học. Dù bà không kiếm được nhiều tiền như khi đi dạy, bà thích cảm giác độc lập mà công việc kinh doanh mang lại.

"Tôi nghĩ bất cứ công việc nào cũng sẽ chỉ mang lại cho bạn sự ổn định ở một mức nào đó," Coffield nói.

"Thế nhưng khi tạo ra công việc cho chính mình, dù bạn thành công hay thất bại thì điều đó cũng khiến bạn mạnh mẽ hơn, điều mà chốn công sở không thể mang lại."

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Tin liên quan